Giải pháp nào khai thác giá trị văn hoá trong tiêu thụ sản phẩm của bà con dân tộc?

TS. Chu Xuân Giao, Viện Nghiên cứu Văn hoá, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam chia sẻ về giải pháp khai thác giá trị văn hoá trong tiêu thụ sản phẩm của bà con dân tộc
10h sáng 19/9 diễn ra tọa đàm Thương mại điện tử: Kênh tiêu thụ sản phẩm hiệu quả cho thị trường miền núi Đưa văn hoá vào sản xuất, tiêu thụ sản phẩm miền núi, vùng dân tộc: Cần tổng hoà nhiều giải pháp

Ông đánh giá như thế nào về việc khai thác các giá trị văn hóa trong việc phát triển, quảng bá sản phẩm hàng hóa của bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của nước ta hiện nay?

Giải pháp nào khai thác giá trị văn hoá trong tiêu thụ sản phẩm của bà con dân tộc?
TS. Chu Xuân Giao, Viện Nghiên cứu Văn hoá, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam

Nhận diện chung thì tôi thấy rằng đồng bào dân tộc cũng có nhu cầu, cũng muốn đưa hàng hóa của mình ra thị trường toàn quốc, hay xa hơn là đi ra thế giới nữa. Chính sách của chúng ta đã có rất nhiều rồi, các biện pháp chúng ta cũng đã làm rất nhiều rồi, nhưng mà vấn đề là chúng ta đang có những sản phẩm gì?

Ví dụ như tôi là người Nùng An ở Phúc Sen, Cao Bằng, thì tôi tự hào về ba sản phẩm mà chúng tôi có thể đưa ra thị trường thế giới được.

Thứ nhất là dao Phúc Sen. Bà con đã tự nỗ lực sản xuất và tiêu thụ sản phẩm này qua kinh nghiệm mình tích lũy được. Về kênh tiêu thụ có sự trợ giúp của các bên, nhưng về cơ bản là các hợp tác xã của bà con làng rèn đã có từ lâu đời, xây dựng được thương hiệu dao Phúc Sen. Sản phẩm làm từ nhíp - phần thép tốt nhất của ô tô. Người dân đi nhập phế liệu ở Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang để làm ra những chiếc dao thép đó.

Thứ hai là hương Phia Thắp, được tiêu thụ ở các tỉnh vùng Đông Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn.

Thứ ba là giấy, sản phẩm giấy của người Nùng An cũng rất tốt.

Ở vùng cao thì cuộc sống người dân phụ thuộc vào các phiên chợ, phù hợp với nhịp sống của việc làm rèn, làm lúa, làm ngô… diễn ra 6 ngày 1 phiên. Các loại hàng hóa được tiêu thụ trong các chợ. Người dân phía bên kia biên giới họ sang, hoặc mình mang sang bên kia biên giới tiêu thụ. Hay người Nùng An cũng đi vào Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, mang theo hàng hóa tiêu thụ tại các khu vực này, người đi đâu thì hàng sẽ đi đấy.

Giải pháp nào khai thác giá trị văn hoá trong tiêu thụ sản phẩm của bà con dân tộc?
Việc đưa văn hoá vào sản phẩm giúp bà con vùng miền núi, dân tộc tiêu thụ sản phẩm tốt hơn

Nhìn chung, đồng bào chúng ta rất chủ động, biết tự chọn cái gì là cái tốt của mình. Tôi đánh giá cao sự nỗ lực của người dân khi biết chủ động xây cuộc đời của mình. Thứ hai là nhìn vào những tương tác xã hội nói chung thì tôi thấy rằng đang là một thời kỳ hứa hẹn rất nhiều kì vọng trước mắt về việc đưa sản phẩm của bà con ra thị trường quốc nội cũng như quốc tế.

Đặc thù nước ta có đông đảo đồng bào dân tộc thiểu số, lại phân bổ rải rác ở các địa phương. Điều này đòi hỏi cách thức khai thác các giá trị văn hóa của mỗi địa phương, mỗi dân tộc ở từng địa phương cũng cần có hướng đi khác nhau. Xin ông cho biết, có những cách thức nào để khai thác, tận dụng những giá trị văn hóa dân tộc này để phát triển sản phẩm hàng hóa của bà con vùng đồng bào dân tộc?

Trong dân tộc học, trước hết, để khai thác được thì chúng ta phải định hướng về tư tưởng. Có 2 luồng tư tưởng, tư tưởng bảo lưu văn hoá truyền thống. Những gì là văn hoá truyền thống thì cứ giữ, đừng thay đổi gì cả, dù biến động thế nào, dù là kinh tế hoá, toàn cầu hoá thì vẫn cứ phải giữ lại, giữ lại như vậy đã là phát triển rồi.

Thế nhưng đối với chúng tôi thì văn hoá vừa là bảo tồn, vừa là phát huy rồi làm giàu nữa. Làm giàu tức là mình vận dụng văn hoá để làm giàu, cũng như là quay ngược lại để đầu tư cho văn hoá phát triển.

Gần đây, cách nghĩ thứ hai của chúng tôi được đánh giá cao hơn. Nghĩa là chúng ta không chỉ bảo tồn nguyên dạng mà cần phải phát huy. Chúng ta không nên bằng lòng với những gì đang có. Nếu như chúng ta không tự đổi mới thì sẽ bị đẩy lùi, lạc hậu. Có thể sản phẩm ở năm 2000 khác, nhưng đến năm 2010 sẽ lại khác đi, đến nay còn khác nữa.

Về phương pháp thì đối với chính sách, chúng ta đã có đủ và đồng bộ hết chính sách, từ những chính sách lớn như Hiến pháp, rồi các chính sách của Uỷ ban dân tộc… Những chính sách tức thời thì đã rất tốt, việc thực thi cũng rất tốt, tạo ra một không khí tự đổi mới.

Song kể cả những chính sách, hiện nay có thể đúng, nhưng đến 2 năm sau có thể đã sai rồi, tức là ta phải đổi mới từ người làm chính sách, đến người chịu ảnh hưởng của chính sách. Theo tôi, tư tưởng là quan trọng nhất, chúng ta luôn luôn phải đổi mới, và đổi mới thế nào thì chúng ta phải tận dụng những liên kết từ cơ quan quản lý nhà nước, vấn đề của các tổ chức quốc tế, đến hợp tác liên minh vượt biên giới… Vấn đề là mình định hướng được việc bảo tồn, phát huy và đổi mới liên tục.

Để tạo nên bản sắc của sản phẩm hàng hóa gắn với giá trị văn hóa của mỗi địa phương, mỗi dân tộc, các địa phương và doanh nghiệp nên lựa chọn hướng khai thác giá trị văn hóa như thế nào, thưa ông?

Đây cũng là trăn trở của các nhóm doanh nghiệp, các nhà nghiên cứu chúng tôi, đặc biệt là những người trực tiếp đang sản xuất cũng rất trăn trở. Ở đây. tôi có tham gia một số dự án thì họ bày tỏ mong muốn “rút tỉa” những yếu tố văn hóa của các dân tộc.

Ví dụ như là làm một cái resort ở trên Bắc Hà thì người ta đem tất cả các đặc sắc văn hoá dân tộc ở Lào Cai đều được phản ánh trong resort đó. Doanh nghiệp họ muốn chúng tôi phải làm nhà thế này, bao nhiêu mái, quần áo thế này, rồi món ăn này, cây thuốc này… nhưng chúng tôi quan niệm rằng, các dân tộc không đồng đều thế. Đối với dân tộc này đặc trưng là thổ cẩm, nhưng dân tộc này là thuốc, dân tộc này thì lại là rèn chẳng hạn. Nếu như đồng bộ hết như vậy thì không ra được sản phẩm.

Đây là những gì các nhà dân tộc học tư vấn cho doanh nghiệp, và cũng phải hỏi lại những người dân tộc thụ hưởng và khách hàng. Phải đầu tư thời gian cũng như phải thử nghiệm để địa phương hoá, vùng hoá. Chúng ta cần phải có những đầu tư chiều sâu, đầu tư trong một thời gian dài. Chúng ta phải hoạch định được và nghiên cứu đa chiều. Các nhà dân tộc học chỉ đóng góp một phần. Chính sách hay doanh nghiệp và những người thụ hưởng, khách du lịch cũng cần tham gia kết nối vào quá trình đó.

Hiện nay, việc bán hàng qua mạng của bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang phát triển rất mạnh, người Dao chúng tôi bán hàng qua mạng rất nhiều, đặc biệt là người Tày Nùng, thành lập những trang mạng, trang web có thể chuyển phát rất nhanh. Đây là cơ hội từ toàn cầu hoá. Việc toàn cầu hoá và số hoá sẽ giúp cho thảo luận nhanh hơn, tuy nhiên chúng ta vẫn phải đầu tư một thời gian rất dài. Vấn đề là phải chiêm nghiệm được, và đưa ra trên bàn giấy đã rồi hẵng làm chứ không phải thích là làm ngay được.

Xin cảm ơn ông!

Phương Lan (ghi)
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: dân tộc thiểu số

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Giá thép hôm nay ngày 25/2/2024: Giá quặng sắt giảm mạnh, thị trường thép trong nước đi ngang

Giá thép hôm nay ngày 25/2/2024: Giá quặng sắt giảm mạnh, thị trường thép trong nước đi ngang

Giá thép hôm nay 25/2/2024: Giá quặng sắt giảm mạnh trong tuần qua. Giá thép hôm nay tại thị trường trong nước tiếp tục đi ngang.
Giá vàng ngày cuối tuần tăng nhẹ, vàng SJC đang bán ra 78,65 triệu đồng/lượng

Giá vàng ngày cuối tuần tăng nhẹ, vàng SJC đang bán ra 78,65 triệu đồng/lượng

Giá vàng giao dịch phiên cuối tuần điều chỉnh tăng nhẹ, vàng SJC đang bán ra 78,65 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn 999.9 bán ra 65,78 triệu đồng/lượng.
Tỷ giá AUD hôm nay 25/2/2024: Giá đô la Úc "bất động" ngày cuối tuần

Tỷ giá AUD hôm nay 25/2/2024: Giá đô la Úc "bất động" ngày cuối tuần

Hôm nay 25/2/2024, tỷ giá AUD đa số được các ngân hàng đồng loạt giữ nguyên mức giá. Duy nhất Ngân hàng ACB điều chỉnh giảm tỷ giá AUD ở cả hai chiều mua bán.
Giá lúa gạo hôm nay ngày 25/2 và tổng kết tuần qua: Giá lúa gạo “giảm sốc” 2.000 đồng/kg

Giá lúa gạo hôm nay ngày 25/2 và tổng kết tuần qua: Giá lúa gạo “giảm sốc” 2.000 đồng/kg

Giá lúa gạo hôm nay ngày 25/2 tại Đồng bằng sông Cửu Long duy trì ổn định. Trong tuần qua giá lúa gạo đã giảm mạnh 1.000 – 2.000 đồng/kg.
Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 25/2/2024: Giá CNY không đổi tại các ngân hàng, chợ đen tăng

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 25/2/2024: Giá CNY không đổi tại các ngân hàng, chợ đen tăng

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 25/2/2024: Giá Nhân dân tệ các ngân hàng giữ nguyên, CNY Vietcombank (VCB) mua vào cao nhất là 3.349,66 VND/CNY,

Tin cùng chuyên mục

Tỷ giá Euro hôm nay 25/2/2024: Đồng Euro bán thấp nhất 26.470 VND/EUR

Tỷ giá Euro hôm nay 25/2/2024: Đồng Euro bán thấp nhất 26.470 VND/EUR

Tỷ giá Euro hôm nay 25/2/2024, giá EUR/VND, giá Euro trên thế giới giảm giá. Trong nước, giá Euro không có nhiều thay đổi, nơi bán thấp nhất là 26.470 VND/EUR.
Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 25/2/2024: Giá vàng thế giới neo trên 2.030 USD/ounce

Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 25/2/2024: Giá vàng thế giới neo trên 2.030 USD/ounce

Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 25/2: Giá vàng thế giới neo trên 2.030 USD/ounce; đồng USD xác lập đà giảm; từ ngày 1/3 chặn sóng điện thoại 2G…
Một tuần “sóng gió” của  gạo Việt

Một tuần “sóng gió” của gạo Việt

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đã có một tuần “sóng gió” khi sụt giảm gần 30 USD/tấn và hiện gạo 5% tấm đã lùi về sát mốc 600 USD/tấn.
Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 25/2/2024: Giá Won tại các ngân hàng đứng giá

Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 25/2/2024: Giá Won tại các ngân hàng đứng giá

Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 25/2/2024, giá Won tại các ngân hàng đứng giá, chợ đen tăng, ngân hàng TPBank mua Won Hàn Quốc giá cao nhất là 17,62 VNĐ/KRW.
Giá heo hơi hôm nay ngày 25/2/2024: Trung bình quanh mức 56.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay ngày 25/2/2024: Trung bình quanh mức 56.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay ngày 25/2/2024 lặng sóng ngày cuối tuần và ghi nhận mức trung bình quanh ngưỡng 56.000 đồng/kg.
Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 25/2/2024: Tỷ giá Yen Nhật, Yen VCB hướng tới giảm tuần thứ tư liên tiếp

Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 25/2/2024: Tỷ giá Yen Nhật, Yen VCB hướng tới giảm tuần thứ tư liên tiếp

Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 25/2/2024: Tỷ giá Yen Nhật, Yen VCB hướng tới giảm tuần thứ tư liên tiếp. Tỷ giá Yen chợ đen điều chỉnh đảo chiều giảm nhẹ.
Tỷ giá USD hôm nay 25/2/2024: USD suy yếu kéo dài

Tỷ giá USD hôm nay 25/2/2024: USD suy yếu kéo dài

Tỷ giá USD hôm nay 25/2/2024, USD VCB tiếp đà ngang giá, USD thế giới suy yếu kéo dài.
Giá vàng hôm nay 25/2/2024: Vàng  SJC đảo chiều tăng mạnh cuối tuần

Giá vàng hôm nay 25/2/2024: Vàng SJC đảo chiều tăng mạnh cuối tuần

Giá vàng hôm nay 25/2/2024: Vàng SJC tăng nhiều nhất 300.000 đồng mỗi lượng hai chiều mua – bán, đưa giá vàng về sát mức 79 triệu đồng/lượng ngày cuối tuần
Giá cà phê hôm nay, 25/2/2024: Giá cà phê trong nước đứng ở mức khá cao

Giá cà phê hôm nay, 25/2/2024: Giá cà phê trong nước đứng ở mức khá cao

Cập nhật giá cà phê hôm nay 25/2/2024, giá cà phê trực tuyến, cà phê Tây Nguyên, cà phê Lâm Đồng, cà phê Kon Tum, cà phê nhân, cà phê Arabica hôm nay 25/2/2024.
Giá vàng hôm nay diễn biến trái chiều, vàng SJC giảm nhưng vàng nhẫn 999.9 tăng

Giá vàng hôm nay diễn biến trái chiều, vàng SJC giảm nhưng vàng nhẫn 999.9 tăng

Giá vàng trong nước hôm nay diễn biến tăng giảm trái chiều, giá vàng SJC đang bán ra 78,70 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn 999.9 bán ra 65,83 triệu đồng/lượng.
Tỷ giá AUD hôm nay 24/2/2024: Giá đô Úc Vietcombank, MB giảm; AUD BIDV, TP bank tăng

Tỷ giá AUD hôm nay 24/2/2024: Giá đô Úc Vietcombank, MB giảm; AUD BIDV, TP bank tăng

Hôm nay 24/2/2024, các ngân hàng điều chỉnh tăng giảm tỷ giá AUD trái chiều. Giá đô Úc tại Vietcombank, MB, Techcombank giảm; AUD BIDV, TP bank tăng giá.
Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 24/2/2024: Đồng Nhân dân tệ đảo chiều đồng loạt tăng giá

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 24/2/2024: Đồng Nhân dân tệ đảo chiều đồng loạt tăng giá

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 24/2/2024: CNY Vietcombank (VCB) mua vào cao nhất là 3.349,66 VND/CNY, bán Nhân dân tệ thấp nhất Ngân hàng BIDV với 3.481,00 VND/CNY.
Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 24/2/2024: Giá Won đồng loạt giảm nhẹ

Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 24/2/2024: Giá Won đồng loạt giảm nhẹ

Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 24/2/2024, giá Won đồng loạt giảm nhẹ, TPBank mua Won Hàn Quốc với giá cao nhất là 17,62 VNĐ/KRW.
Giá lúa gạo hôm nay ngày 24/2: Giá lúa dứt đà giảm

Giá lúa gạo hôm nay ngày 24/2: Giá lúa dứt đà giảm

Giá lúa gạo hôm nay ngày 24/2 tại Đồng bằng sông Cửu Long chững lại và đi ngang sau phiên điều chỉnh giảm. Thị trường giao dịch chậm trong phiên cuối tuần.
Tỷ giá Euro hôm nay 24/2/2024: Đồng Euro tiếp tục mạnh lên

Tỷ giá Euro hôm nay 24/2/2024: Đồng Euro tiếp tục mạnh lên

Tỷ giá Euro hôm nay 24/2/2024, giá EUR/VND, giá Euro trên thế giới giảm giá. Trong nước, giá Euro tiếp tục mạnh lên, chợ đen mua - bán vượt mốc 27.000 VND/EUR.
Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 24/2/2024: Giá vàng đảo chiều liên tục

Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 24/2/2024: Giá vàng đảo chiều liên tục

Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 24/2: Giá vàng đảo chiều liên tục; đồng USD đang trên đà giảm; giá trầu cau neo cao dịp Rằm tháng Giêng…
Giá heo hơi hôm nay ngày 24/2/2024: Đi ngang trên diện rộng

Giá heo hơi hôm nay ngày 24/2/2024: Đi ngang trên diện rộng

Giá heo hơi hôm nay ngày 24/2/2024 đi ngang trên diện rộng và dao động quanh mức 54.000 đồng/kg đến 58.000 đồng/kg.
Giá thép hôm nay 24/2/2024: Giá quặng sắt giảm phiên thứ 4 liên tiếp

Giá thép hôm nay 24/2/2024: Giá quặng sắt giảm phiên thứ 4 liên tiếp

Giá thép hôm nay 24/2/2024: Trên Sàn giao dịch Thượng Hải tăng 3 nhân dân tệ/tấn. Quặng sắt tiếp tục giảm phiên thứ 4 liên tiếp.
Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 24/2/2024: Tỷ giá Yen Nhật, Yen VCB tiếp tục suy yếu

Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 24/2/2024: Tỷ giá Yen Nhật, Yen VCB tiếp tục suy yếu

Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 24/2/2024: Tỷ giá Yen Nhật, Yen VCB tiếp tục suy yếu. Đổi 1 Man bằng bao nhiêu VND? Eximbank là ngân hàng mua Yen cao nhất.
Tỷ giá USD hôm nay 24/2/2024: USD tiếp đà lao dốc xuống dưới mức 104 điểm

Tỷ giá USD hôm nay 24/2/2024: USD tiếp đà lao dốc xuống dưới mức 104 điểm

Tỷ giá USD hôm nay 24/2/2024, USD VCB tiếp tục tăng 30 đồng tại hai chiều mua – bán, USD thế giới tiếp đà lao dốc hiện xuống dưới mức 104 điểm
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động