Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Thứ năm 14/11/2019 02:38

Ngành cơ khí: Bao giờ hết loay hoay?

07:00 | 29/04/2019
Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến 2035, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, như “liều thuốc tăng trưởng” cho ngành cơ khí. Điều này sẽ tạo cơ hội cho ngành công nghiệp cơ khí Việt Nam “đi tắt, đón đầu”, rút ngắn khoảng cách phát triển.

Chưa bứt phá

Báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) cho hay, đến nay, tổng giá trị sản xuất công nghiệp toàn ngành ước đạt 50 tỷ USD; trong đó, sản xuất trong nước 16 tỷ USD. Như vậy, ngành cơ khí cả nước mới chỉ đáp ứng được 32,5% nhu cầu cơ khí toàn quốc, thấp hơn mục tiêu đề ra trong Kết luận số 25-KL/TW năm 2003 về Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam của Bộ Chính trị (phải đáp ứng được 45 - 50% nhu cầu trong nước).

nganh co khi bao gio het loay hoay
Thiết bị sản xuất ngành cơ khí Việt Nam còn hạn chế

Thẳng thắn nêu ra những tồn tại của lĩnh vực cơ khí, ông Phạm Tuấn Anh - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) - cho hay, mặc dù đã sản xuất và xuất khẩu được một số sản phẩm nhưng ngay tại thị trường trong nước, doanh nghiệp (DN) cơ khí cũng khó tham gia vào các dự án đầu tư lắp đặt trang thiết bị ngành thép, hóa chất, năng lượng. Nguyên nhân chủ yếu do thiếu hệ thống kiểm định chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế; các DN, sản phẩm cơ khí trong nước chưa xây dựng được thương hiệu và ít khách hàng biết đến.

Bên cạnh đó, ngành cơ khí trong nước có rất ít các phát minh, sáng chế được đăng ký; trang thiết bị và trình độ công nghệ toàn ngành vẫn chậm đổi mới. Thậm chí, nhiều DN còn thiếu đầu ra cho sản phẩm nên không có cơ hội tích lũy và đầu tư đổi mới công nghệ. “Đây chính là vòng luẩn quẩn trong phát triển của ngành cơ khí Việt Nam, chưa kể những hạn chế về nguyên phụ liệu, nguồn nhân lực...” - ông Phạm Tuấn Anh chỉ ra.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Đào Phan Long - Chủ tịch VAMI - khẳng định, thực tiễn sau 20 năm phát triển, trình độ công nghệ, thiết bị sản xuất cơ khí của Việt Nam vẫn còn quá lạc hậu với thế giới. Phần lớn việc tổ chức DN, quản lý sản xuất cũng như nghiên cứu phát triển mới ở trình độ công nghệ thời 2.0, dẫn đến sản phẩm cơ khí, nguồn nhân lực... thua kém các nước trong khu vực.

Thay đổi tư duy, tận dụng cơ hội

Để thúc đẩy ngành cơ khí, ông Phạm Tuấn Anh cho rằng, trong thời gian tới, cần tạo dựng thị trường, xử lý tình trạng gian lận thương mại cũng như việc nhập khẩu tràn lan thiết bị đã qua sử dụng. Đồng thời, xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất và khuyến khích tiêu thụ sản phẩm cơ khí trong nước phù hợp với các cam kết quốc tế. “DN cơ khí cần tập trung kết nối, chuyển giao công nghệ từ các nhà cung cấp tiên tiến trên thế giới và chú trọng đến công nghệ mới của Cách mạng công nghiệp 4.0. Đây sẽ là cơ hội rất lớn để DN Việt Nam thay đổi đột phá về công nghệ, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị” - ông Phạm Tuấn Anh nêu rõ.

Về phía DN, ông Hồ Mạnh Tuấn - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) - cho rằng, cần có chính sách khuyến khích đầu tư, nhưng tập trung cho DN sản xuất quy mô công nghiệp và có thương hiệu, thị trường tiêu thụ, không dàn trải như trước.

Ông Đào Phan Long cũng gợi mở, tới đây, Việt Nam lựa chọn phát triển một số ngành hàng cơ khí có thể cạnh tranh với sản phẩm nước ngoài, như: Sản xuất, lắp ráp ôtô tải, bus; chế tạo thiết bị phi tiêu chuẩn, kết cấu thép... Nhà nước cần tính toán và có chính sách hỗ trợ DN trong nước có nhiều đơn hàng, thị trường để đầu tư phát triển, giúp vực dậy ngành cơ khí.

Đại diện lãnh đạo Cục Công nghiệp cho rằng, trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, ban, ngành liên quan nghiên cứu trình Chính phủ ban hành những chính sách mới và đưa ra những giải pháp để giải quyết những khó khăn, vướng mắc của DN cũng như hạn chế của chính sách hiện hành. Cụ thể, sẽ xây dựng Nghị định của Chính phủ về phát triển công nghiệp cơ khí, phối hợp với cộng đồng DN, các hiệp hội ngành nghề để điều chỉnh danh mục sản phẩm cơ khí trọng điểm và đơn giản hóa thủ tục xác nhận phù hợp với tình hình thực tế. “Bên cạnh đó, cần sớm triển khai xây dựng Trung tâm hỗ trợ công nghiệp nhằm tạo điều kiện cho DN cơ khí đổi mới thiết bị, công nghệ phù hợp, khuyến khích và ưu đãi các DN cơ khí áp dụng công nghệ của Cách mạng công nghiệp 4.0 vào sản xuất”- đại diện Cục Công nghiệp nhấn mạnh.

Bộ Công Thương sẽ tập trung xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm cơ khí theo chuẩn quốc tế; ban hành quy chuẩn kỹ thuật cho sản phẩm cơ khí trọng điểm để làm căn cứ kiểm tra chất lượng sản phẩm sản xuất trong nước và nhập khẩu.

Lan Anh