Châu Âu đề xuất 5 giải pháp để xoay chuyển chiến lược công nghiệp quốc phòng

EDIS hướng tới một thị trường quốc phòng châu Âu với các tiêu chuẩn nhất quán và tương thích từ nghiên cứu tới sản xuất chung…
Liên minh châu Âu với những thách thức mới thời hậu bầu cử Nghị viện Châu Âu chuyển mạnh sang điện gió và điện mặt trời sau cuộc xung đột Ukraine - Nga Tại sao Ukraine kiên trì nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu?

Mới đây, Ủy ban châu Âu (EC) công bố Chiến lược công nghiệp quốc phòng châu Âu (EDIS) và đề xuất Kế hoạch công nghiệp quốc phòng châu Âu (EDIP). Đây là chiến lược đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) liên quan đến ngành công nghiệp quốc phòng. Chiến lược này đã xác định tầm nhìn mục tiêu rõ ràng và các biện pháp hiệu quả để EU có thể chuyển ngành công nghiệp quốc phòng sang trạng thái thời chiến, thể hiện mức độ độc lập quốc phòng và tự chủ chiến lược nhất định.

Nâng cao năng lực công nghiệp quốc phòng

EU đã xác định rõ mục tiêu phát triển ngành công nghiệp quốc phòng trong EDIS. Theo đó, đến năm 2030, kim ngạch thương mại quốc phòng nội khối phải chiếm ít nhất 35% thị phần quốc phòng của EU; tỷ lệ mua sắm trong EU phải chiếm ít nhất 50% tỷ trọng ngân sách mua sắm quốc phòng và ít nhất 40% mua sắm trang thiết bị quốc phòng của các quốc gia thành viên EU phải được thực hiện thông qua các hoạt động mua sắm chung.

Trước sự dẫn dắt của các mục tiêu trên, để chuyển ngành công nghiệp quốc phòng sang trạng thái thời chiến, EU đã đề xuất 5 biện pháp lớn nhằm nâng cao khả năng ứng phó và chống chịu của ngành công nghiệp quốc phòng.

Thứ nhất, đầu tư quốc phòng nhiều hơn và hiệu quả hơn. EDIS đề xuất thành lập ủy ban trù bị của ngành công nghiệp quốc phòng bao gồm đại diện các quốc gia thành viên, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại, an ninh của EU và đại diện của EC, chịu trách nhiệm lập kế hoạch tổng thể về xây dựng quốc phòng. Đưa ra chương trình biên chế và trang thiết bị quân sự của châu Âu, xây dựng chính sách miễn giảm thuế cho hợp tác quốc phòng; làm theo mô hình bán vũ khí giữa chính phủ với chính phủ của Mỹ, thiết lập cơ chế bán vũ khí của châu Âu, thiết lập danh mục sản phẩm quốc phòng và dự trữ quốc phòng thống nhất của châu Âu; tham khảo phương pháp thúc đẩy sản xuất vaccine trong thời kỳ dịch bệnh để đưa ra hợp đồng sản xuất trong khuôn khổ quốc phòng.

Châu Âu đề xuất 5 giải pháp để xoay chuyển chiến lược công nghiệp quốc phòng
EDIS có mục tiêu thúc đẩy công nghiệp quốc phòng công nghiệp quốc phòng châu Âu đầu tư vào công nghệ phòng thủ và tăng năng lực sản xuất đạn dược nhằm tăng tính tự chủ của EU, giảm lệ thuộc vào khí tài của Mỹ. Ảnh: AP

Thứ hai, hệ thống cung ứng quốc phòng phản ứng nhanh hơn và kiên cường hơn. Để viện trợ cho Ukraine, EU từng đưa ra dự luật hỗ trợ sản xuất đạn dược vào năm 2023 để kích thích châu Âu bổ sung kho dự trữ quốc phòng. Tuy nhiên, dự luật hỗ trợ sản xuất đạn dược chỉ là kế hoạch ngắn hạn và phạm vi điều chỉnh chỉ bao gồm đạn dược và tên lửa.

Trong khi đó, EDIS đã mở rộng phạm vi và kéo dài thời hạn của kế hoạch kích thích sản xuất ngành công nghiệp quốc phòng hiện có của EU. Ngoài hỗ trợ sản xuất, EU còn đề xuất hỗ trợ các dây chuyền sản xuất quốc phòng hoạt động liên tục và các dây chuyền sản xuất dân dụng có khả năng để năng lực sản xuất quốc phòng có thể nhanh chóng theo kịp tình hình khi khủng hoảng xảy ra. EU còn đề xuất thành lập quỹ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi chuỗi cung ứng quốc phòng nhằm giúp các doanh nghiệp quốc phòng siêu nhỏ, nhỏ và vừa có được nguồn tài chính và thiết lập cơ chế an ninh cung ứng sản phẩm quốc phòng của EU.

Thứ ba, hỗ trợ tài chính mạnh mẽ hơn. Về ngân sách của EU, EDIP đề xuất tăng ngân sách quốc phòng thêm 1,5 tỷ Euro và sử dụng số tiền thu được từ tài sản bị đóng băng của Nga ở châu Âu để đầu tư vào công nghệ quốc phòng và phát triển ngành công nghiệp của Ukraine. Về hỗ trợ cho các tổ chức tài chính, EDIS khuyến nghị tăng cường rà soát Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), điều chỉnh chính sách cho vay và nới lỏng các quy định hạn chế đầu tư vào quốc phòng.

Thứ tư, văn hóa chuẩn bị chiến tranh phù hợp hơn với xu thế. EDIS cho rằng, EU nên thay đổi quan niệm, thiết lập khái niệm phát triển và an ninh mới trên tinh thần "không có hòa bình, không có thịnh vượng". Văn hóa chuẩn bị chiến tranh còn có nghĩa là điều chỉnh các chính sách giám sát hiện hành của EU, điều phối tính nhất quán của các chính sách vĩ mô trong các lĩnh vực khác như khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo, chuyển đổi xanh, việc làm..., cũng như tối ưu hóa môi trường tổng thể cho sự phát triển ngành công nghiệp quốc phòng.

Thứ năm, quan hệ đối tác nước ngoài coi trọng nhiều hơn sự phối hợp. Đối với Ukraine, EDIS đề xuất hỗ trợ Ukraine tham gia kế hoạch công nghiệp quốc phòng của EU, bao gồm tham gia mua sắm chung, nâng cấp ngành nghề và trao đổi kinh nghiệm. Chiến lược này còn đề xuất tổ chức diễn đàn công nghiệp quốc phòng với Ukraine và thành lập văn phòng đổi mới quốc phòng ở nước này. Đối với NATO, EDIS đề xuất vẫn nên coi NATO là cơ sở của phòng thủ chung châu Âu.

Tìm đầu ra cho ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu

Việc EU đẩy nhanh tốc độ xây dựng công nghiệp quốc phòng xuất phát từ những động cơ cả bên trong lẫn bên ngoài rất đáng để quan tâm.

Về động cơ bên trong, năng lực của ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu không phù hợp với nhu cầu. Sự phát triển tổng thể của ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu tương đối chậm và còn nhiều hạn chế, được thể hiện ở 3 đặc điểm sau:

Một là, đầu tư chưa đủ. Sau Chiến tranh Lạnh, châu Âu được hưởng lợi từ nền hòa bình trong một thời gian dài, do đó đã tập trung nguồn vốn đầu tư có hạn của mình vào các lĩnh vực chính sách khác ngoài quốc phòng. Mặc dù báo cáo năm 2023 được NATO công bố cho thấy, đầu tư quốc phòng của châu Âu đã tăng trưởng 9 năm liên tiếp, nhưng vẫn chưa thể sánh ngang với mức đầu tư của các cường quốc khác trên thế giới.

Châu Âu đề xuất 5 giải pháp để xoay chuyển chiến lược công nghiệp quốc phòng
EDIS tăng cường cơ sở công nghiệp và kết nối năng lực sản xuất nhằm tạo ra một danh mục vũ khí chung duy nhất. Ảnh: Sputnik

Hai là, thiếu sự phối hợp trong nội bộ. Hiện nay, các quốc gia thành viên EU rõ ràng là thiếu sự phối hợp trong việc lên kế hoạch tổng thể và hợp tác xây dựng năng lực quốc phòng .

Hiện tượng ưu tiên lợi ích quốc gia, xây dựng trùng lặp và đầu tư kém hiệu quả còn tương đối phổ biến. Một số quốc gia thành viên thậm chí còn cố tình che giấu tiến trình xây dựng năng lực quốc phòng. Một báo cáo nghiên cứu do EC công bố trước đây cho biết, việc xây dựng trùng lặp đã gây lãng phí cho gần 30% tổng ngân sách quốc phòng của EU. Mặc dù ngay từ năm 2007, EU đã đặt ra tiêu chuẩn, theo đó, việc mua sắm thiết bị quốc phòng chung trong EU phải chiếm 35% tổng mức mua sắm, nhưng tính đến năm 2022, số liệu thực tế vẫn chỉ ở mức 18%, có thể nói là còn khoảng cách rất xa để đạt được mục tiêu.

Số liệu cho thấy mặc dù chi tiêu quốc phòng của EU gia tăng hàng năm, nhưng kể từ khi cuộc khủng hoảng Ukraine nổ ra đến tháng 6/2023, 78% ngân sách mua sắm quốc phòng của các quốc gia thành viên lại chảy ra ngoài EU. Trong đó, nguồn tiền chảy sang Mỹ chiếm 63% tổng mức mua sắm quốc phòng của EU, trong khi ngành công nghiệp quốc phòng của EU lại không được hưởng lợi từ việc tăng chi tiêu quân sự.

Vì lý do này, các quốc gia như Pháp thường xuyên kêu gọi các nước thành viên "mua hàng châu Âu", đưa điều khoản mua sắm hàng của châu Âu vào chính sách viện trợ cho Ukraine hoặc quốc phòng. Việc công bố EDIS thể hiện lập trường này của châu Âu ở một mức độ nhất định.

Ba là, phụ thuộc nghiêm trọng vào nước ngoài. Đặc trưng chia tách của thị trường quốc phòng châu Âu khá rõ rệt; cung và cầu của ngành công nghiệp quốc phòng đều phụ thuộc tương đối rõ rệt vào nước ngoài.

Một mặt, một số nước thành viên phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Số liệu cho thấy, năm 2023, chỉ có 25% trang thiết bị quốc phòng của EU được sản xuất trong EU, trong khi 75% còn lại được mua sắm từ bên ngoài.

Mặt khác, các doanh nghiệp quốc phòng của châu Âu cũng đang phụ thuộc vào xuất khẩu. Hiện tại, các doanh nghiệp này phải cạnh tranh, tồn tại và phát triển trong các thị trường nhỏ, hẹp và chia tách của các quốc gia thành viên thay vì thị trường chung châu Âu. Nhu cầu ảnh hưởng đến nguồn cung và các công ty châu Âu thường ít quan tâm đến công tác nghiên cứu và phát triển quốc phòng, mua sắm và hợp tác sản xuất trong EU. Để tồn tại, một số công ty phải tập trung vào xuất khẩu và phụ thuộc nhiều vào các đơn đặt hàng từ bên ngoài. Điều này tiềm ẩn những nguy cho an ninh nguồn cung quốc phòng của EU.

Về động cơ bên ngoài, nỗi lo sợ đối với Nga và sự quan ngại đối với Mỹ tiếp tục đan xen. Trước tiên, cùng với cuộc khủng hoảng kéo dài ở Ukraine, EU coi việc tiếp tục viện trợ quân sự cho Ukraine là chính sách ưu tiên, trong đó nguồn vốn, năng lực cung ứng và mong muốn chính trị là 3 yếu tố cốt lõi ảnh hưởng đến viện trợ cho Ukraine. Nếu không có năng lực cung ứng quốc phòng tương ứng thì dù có bao nhiêu kinh phí và ý chí, cũng chỉ mang lại lợi ích cho bên ngoài.

Bên cạnh đó, áp lực an ninh của châu Âu tăng lên, trong khi khả năng Mỹ sẵn sàng đảm bảo an ninh cho châu Âu ngày càng xuống thấp. Do đó, giảm phụ thuộc vào Mỹ là một trong những động cơ quan trọng để EU đưa ra EDIS và các đề xuất pháp lý tương ứng.

Thanh Bình
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Liên minh châu Âu

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Israel trang bị

Israel trang bị 'giáp lồng' trên xe tăng chủ lực Merkava

Tin công nghiệp quốc phòng ngày 13/5: Israel trang bị “giáp lồng” trên xe tăng Merkava, khi phải mở kho đưa xe tăng Merkava Mk-3 với hệ thống giáp bổ sung.
Thị trường tài chính khởi sắc sau thỏa thuận Hoa Kỳ - Trung Quốc

Thị trường tài chính khởi sắc sau thỏa thuận Hoa Kỳ - Trung Quốc

Thị trường tài chính toàn cầu đồng loạt khởi sắc sau khi Hoa Kỳ - Trung Quốc đạt được thỏa thuận tạm thời về việc hạ thuế và nối lại hợp tác thương mại.
Chuyên gia Trung Quốc: Đàm phán Trung - Mỹ mang lại sự ổn định cho kinh tế thế giới

Chuyên gia Trung Quốc: Đàm phán Trung - Mỹ mang lại sự ổn định cho kinh tế thế giới

Các chuyên gia Trung Quốc đánh giá rất cao kết quả đàm phán thương mại giữa Trung Quốc - Hoa Kỳ. Kết quả này sẽ mang lại sự ổn định cho nền kinh tế thế giới.
Bộ Thương mại Trung Quốc đánh giá cao kết quả đàm phán Trung - Mỹ

Bộ Thương mại Trung Quốc đánh giá cao kết quả đàm phán Trung - Mỹ

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết, các cuộc đàm phán kinh tế, thương mại cấp cao giữa Trung Quốc-Hoa Kỳ đạt được tiến triển đáng kể, giảm mạnh thuế song phương.
Chiến sự Nga-Ukraine tối 12/5: Nga tấn công Maryino, siết vây Konstantinovka

Chiến sự Nga-Ukraine tối 12/5: Nga tấn công Maryino, siết vây Konstantinovka

Romanovka thất thủ, Nga siết vây Konstantinovka; Nga đột phá Maryino, Ukraine chao đảo... là những tin nóng có trong bản tin chiến sự Nga-Ukraine tối 12/5.

Tin cùng chuyên mục

Hoa Kỳ - Trung Quốc: Đạt thỏa thuận quan trọng về thuế quan

Hoa Kỳ - Trung Quốc: Đạt thỏa thuận quan trọng về thuế quan

Hoa Kỳ đã đạt được một thỏa thuận quan trọng với Trung Quốc nhằm giảm thuế quan, loại bỏ các biện pháp trả đũa, duy trì mức thuế cơ bản giữa hai nước.
Việt Nam đạt Top 5 thị trường xuất khẩu của Campuchia

Việt Nam đạt Top 5 thị trường xuất khẩu của Campuchia

Tổng kim ngạch xuất khẩu của Campuchia đạt 9,13 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ nhờ các hiệp định thương mại tự do thúc đẩy tăng trưởng.
Ukraine nghi vấn Nga có tên lửa hành trình tầm xa mới

Ukraine nghi vấn Nga có tên lửa hành trình tầm xa mới

Tin công nghiệp quốc phòng ngày 12/5: Ukraine nghi vấn Nga có tên lửa hành trình mới, khi các chứng cứ cho thấy phía Nga sử dụng vũ khí có tầm bắn tới 500km.
Xe điện giúp doanh số tại Trung Quốc tăng mạnh

Xe điện giúp doanh số tại Trung Quốc tăng mạnh

Thị trường ô tô Trung Quốc tăng trưởng 3 tháng liên tiếp nhờ chính sách hỗ trợ đổi xe cũ lấy xe sử dụng năng lượng mới (xe điện và PHEV) của Chính phủ.
Chiến sự Nga-Ukraine sáng 12/5: Nga siết vòng vây Pokrovsk

Chiến sự Nga-Ukraine sáng 12/5: Nga siết vòng vây Pokrovsk

Moskva đáp trả vụ tấn công UAV vào Belgorod; Nga siết vây Pokrovsk, lính Ukraine rút chạy... là những tin nóng có trong bản tin chiến sự Nga-Ukraine sáng 12/5.
Chiến sự Nga - Ukraine tối 11/5: Nga dội bão UAV xuống Ukraine

Chiến sự Nga - Ukraine tối 11/5: Nga dội bão UAV xuống Ukraine

Phòng không Ukraine chật vật trước mưa tên lửa Nga; 891 UAV Nga dội xuống Ukraine... là những tin nóng có trong bản tin chiến sự Nga - Ukraine tối 11/5.
Hoa Kỳ công bố thông tin về tên lửa liên lục địa mới

Hoa Kỳ công bố thông tin về tên lửa liên lục địa mới

Tin công nghiệp quốc phòng ngày 11/5: Hoa Kỳ công bố thông tin về tên lửa liên lục địa mới LGM-35A Sentinel. Đây là tên lửa đẩy ba tầng, sử dụng vật liệu mới.
Nga đưa các xe tăng tham gia duyệt binh ra trận

Nga đưa các xe tăng tham gia duyệt binh ra trận

Tin công nghiệp quốc phòng ngày 10/5: Nga đưa các xe tăng tham gia duyệt binh Ngày Chiến thắng ra mặt trận. Các xe tăng sẽ được bổ sung trang bị cần thiết.
Chiến sự Nga-Ukraine tối 9/5: Belgorod rung chuyển vì UAV

Chiến sự Nga-Ukraine tối 9/5: Belgorod rung chuyển vì UAV

Belgorod rung chuyển vì UAV Ukraine; MiG-35 chặn đứng đòn tấn công của UAV Ukraine... là những tin nóng có trong bản tin chiến sự Nga-Ukraine tối 9/5.
Dàn vũ khí

Dàn vũ khí 'khủng' tham gia lễ duyệt binh 80 năm Ngày Chiến thắng phát xít

Vào 10h giờ Moscow ngày 9/5 (14h giờ Hà Nội), lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đã diễn ra ở Quảng trường Đỏ.
Chiến sự Nga - Ukraine chiều 9/5: Chỉ huy Ukraine phản lệnh ở Kursk

Chiến sự Nga - Ukraine chiều 9/5: Chỉ huy Ukraine phản lệnh ở Kursk

Hàng trăm lính Ukraine thiệt mạng; chỉ huy Ukraine phản lệnh, rút lui khỏi Kursk... là những tin nóng có trong bản tin chiến sự Nga - Ukraine chiều 9/5.
Những con số đáng nhớ về Ngày Chiến thắng

Những con số đáng nhớ về Ngày Chiến thắng

Nhân dịp Nga kỷ niệm Ngày Chiến thắng, đánh dấu thời khắc phát xít Đức ký văn kiện đầu hàng vô điều kiện, tờ Tass điểm lại những con số và sự kiện đáng chú ý.
Liên Hợp Quốc cùng nhiều quốc gia chúc mừng tân Giáo hoàng

Liên Hợp Quốc cùng nhiều quốc gia chúc mừng tân Giáo hoàng

Ngay sau khi Giáo hoàng Leo XIV được bầu làm người đứng đầu Giáo hội Công giáo, lãnh đạo nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã đồng loạt gửi lời chúc mừng.
Hôm nay, Nga duyệt binh kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng phát xít

Hôm nay, Nga duyệt binh kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng phát xít

Hôm nay (9/5), tại Quảng trường Đỏ, sẽ diễn ra lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng phát xít trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1945 - 2025).
Chiến sự Nga - Ukraine tối 8/5: Thiết giáp Ukraine bị thiêu rụi ở Toretsk

Chiến sự Nga - Ukraine tối 8/5: Thiết giáp Ukraine bị thiêu rụi ở Toretsk

Ukraine sa lưới drone cảm tử Nga; đoàn thiết giáp Ukraine bị thiêu rụi ở Toretsk... là những thông tin nóng có trong bản tin chiến sự Nga - Ukraine tối 8/5.
Thông tin về tàu ngầm

Thông tin về tàu ngầm 'điệp viên' của Israel

Tàu ngầm không người lái BlueWhale do Israel phát triển nặng 5,5 tấn, có thể hoạt động nhiều tuần dưới nước và thực hiện các nhiệm vụ trinh sát.
Lộ diện loạt vũ khí mới trong Lễ duyệt binh tại Nga

Lộ diện loạt vũ khí mới trong Lễ duyệt binh tại Nga

Tin công nghiệp quốc phòng ngày 8/5: Lộ diện những vũ khí mới của Nga tại Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng, đáng chú ý là pháo tự hành Giatsint-K và Malva.
Người Việt tại Nga cảm nghĩ về Bộ đội Cụ Hồ tại Quảng trường Đỏ

Người Việt tại Nga cảm nghĩ về Bộ đội Cụ Hồ tại Quảng trường Đỏ

Hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ tham gia duyệt binh tại Quảng trường Đỏ không chỉ là nghi lễ quân sự, mà là biểu tượng của niềm tự hào dân tộc lan tỏa giữa trời Âu.
Chiến sự Nga-Ukraine tối 7/5: UAV Nga trút

Chiến sự Nga-Ukraine tối 7/5: UAV Nga trút 'bão lửa' vào Ukraine

Hơn 1.300 UAV Nga dội xuống Ukraine chỉ trong 1 ngày; lính Ukraine tháo chạy khỏi Lugansk... là những tin nóng có trong bản tin chiến sự Nga-Ukraine tối 7/5.
Nga nâng cấp xe tăng T-90M và trình làng UAV tự sát thế hệ mới

Nga nâng cấp xe tăng T-90M và trình làng UAV tự sát thế hệ mới

Tin công nghiệp quốc phòng ngày 7/5: Nga vừa trang bị chiến đấu với mẫu UAV tự sát "Sản phẩm 51" và "Sản phẩm 52" mạnh mẽ hơn.
Mobile VerionPhiên bản di động