TOS-1: Vũ khí phi hạt nhân mạnh nhất của Nga ở chiến sự Ukraine

Hệ thống pháo phản lực phóng đạn nhiệt áp TOS-1 được cho là một trong những vũ khí “độc nhất vô nhị” mà quân đội Nga sử dụng ở chiến sự Ukraine.
Chiến sự Nga-Ukraine: Israel “bật đèn xanh” cho phép các nước khác bán lại vũ khí cho Ukraine Loại vũ khí then chốt giúp tăng sức chống chịu của Ukraine

Hệ thống này đặc biệt được đánh giá cao nhờ khả năng vô hiệu hóa bộ binh ở các vị trí kiên cố như ở Ukraine và làm vỡ phổi của các nạn nhân ở gần mỗi lần va chạm. Mỗi bệ phóng BM-1 mang theo 24 quả đạn, được mệnh danh là “súng phun lửa” do khả năng phá hủy các công sự.

Các video đã xuất hiện trên internet cho thấy đạn từ hệ thống tên lửa phóng loạt TOS-1A của Nga có thể gây ra những trong các cuộc tấn công ở Ukraine. Các vụ nổ được cho là xảy ra gần Novomykhailivka và Lyman, cả hai đều thuộc vùng Donetsk ở Donbas.

Trong đoạn phim cho thấy sóng xung kích lớn mà đạn nhiệt áp gây ra, với nhiều vụ nổ xảy ra cùng một lúc trong cuộc tấn công. Hiện tượng vũ khí nhiệt áp tạo ra được gọi là đám mây ngưng tụ, hay đám mây Wilson. Một vụ nổ đủ lớn trong điều kiện độ ẩm cao như những gì chúng ta thấy trong video sẽ làm giảm mật độ không khí xung quanh, từ đó làm mát không khí tạm thời và khiến một số hơi nước trong đó ngưng tụ.

Cuộc chiến lớn nhất và khủng khiếp nhất của thế kỷ 21

TOS-1 và các biến thể có thể gây sát thương đáng kinh ngạc. Nó được coi là vũ khí mạnh nhất của Nga không sử dụng công nghệ hạt nhân.

TOS-1 hoạt động bên cạnh các đoàn xe của Nga và hỗ trợ hỏa lực chống lại hệ thống phòng thủ của Ukraine. Nhờ đó, xe tăng chiến đấu chủ lực và xe bọc thép của Nga được định hướng rõ ràng để dễ dàng tác chiến. Từ thiết kế đến chức năng, TOS-1 có khả năng gieo rắc nỗi sợ hãi trên bất kỳ chiến trường nào.

Đoạn phim này đóng vai trò như một lời nhắc nhở ớn lạnh về khả năng của TOS-1A tạo ra sức nóng và áp suất cực lớn có thể gây hại đáng kinh ngạc cho những người ở gần.

TOS-1: Vũ khí phi hạt nhân mạnh nhất của Nga ở chiến sự Ukraine

TOS-1 thường được gọi là súng phun lửa hạng nặng, nhưng thực chất nó là hệ thống phóng loạt tên lửa (MRLS) sử dụng tên lửa nhiệt áp. Tên lửa nhiệt áp nói riêng và vũ khí nhiệt áp nói chung là loại vũ khí sử dụng oxy từ không khí để tạo ra vụ nổ nhiệt độ cao, gây ra loạt sóng xung kích dài hơn và lớn hơn so với vũ khí thông thường sử dụng thuốc nổ thông thường.

Loại vũ khí thời Liên Xô này được thiết kế để hỗ trợ hỏa lực trực tiếp cho các đơn vị bộ binh và xe tăng chiến đấu chủ lực di chuyển trên chiến trường. Do đó, TOS-1 thường được triển khai dọc theo tiền tuyến của các đơn vị cơ giới hóa.

TOS-1 có thể tiêu diệt lực lượng địch trong boong-ke, tòa nhà và chiến hào, tấn công công sự và xe bọc thép. Nó cũng có thể tiêu diệt hàng không mẫu hạm. Cơ chế hoạt động của loại vũ khí này tương tự như các hệ thống MLRS khác nhưng nó có thể bắn nhiều loại đạn khác nhau.

TOS-1 ra đời từ đầu những năm 1980 và được Quân đội Liên Xô sử dụng trên chiến trường Afghanistan. Sau đó, các lực lượng Nga đã triển khai hệ thống này ở Chechnya. Trong các hoạt động quân sự ở Chechnya, nó còn được gọi là “Buratino”. Điều đáng chú ý là hệ thống TOS-1 ban đầu chỉ được sử dụng để thử nghiệm và đánh giá và không được sản xuất với số lượng lớn.

Vũ khí này có bệ phóng BM-1, gồm 30 ống phóng sử dụng đạn tên lửa 220mm. Đạn được chia làm 2 loại gồm đầu đạn chứa chất gây cháy và đầu đạn sử dụng thuốc nổ nhiệt áp - loại thuốc nổ dùng để chế tạo bom nổ sử dụng công nghệ chân không. Xe phóng sử dụng khung gầm cải tiến T-72 - vốn là thân xe tăng chiến đấu chủ lực của Liên Xô, sử dụng động cơ diesel V-82-1, có tầm bắn khoảng 550km, tốc độ 65km/h.

TOS-1 được trang bị hệ thống dẫn đường và điều khiển hỏa lực hiện đại, cho phép khai hỏa mà không cần chuẩn bị sơ bộ về địa hình, trắc địa. Khi hoạt động trên chiến trường, quân đội có thể triển khai máy bay không người lái để hỗ trợ xác định mục tiêu của hệ thống.

TOS-1 gieo rắc nỗi sợ hãi trên chiến trường

Một tên lửa nhiệt áp phóng từ TOS-1 có thể đốt cháy một khu vực có diện tích bằng 2 sân bóng đá. Một khi quả tên lửa nặng 200kg bắn trúng mục tiêu, nó sẽ phát nổ với áp suất cực lớn, giải phóng nhiệt lượng lên tới 3.000 độ C, khiến cả lớp giáp thép bảo vệ cũng tan chảy. Thiệt hại cho con người càng lớn ở những không gian hẹp như hầm, hào, lô cốt... Áp suất quá cao có thể làm gãy xương, thủng màng nhĩ, phá hủy các cơ quan nội tạng. Hiệu ứng chân không có thể hút hết không khí trong phổi nạn nhân, khiến phổi bị xẹp và dẫn đến tử vong do ngạt thở.

TOS-1: Vũ khí phi hạt nhân mạnh nhất của Nga ở chiến sự Ukraine

Tuy nhiên, TOS-1 cũng có một số nhược điểm là có tầm bắn ngắn hơn so với các MRLS khác, trong khoảng từ 3.500m đến 6.000m tùy thuộc vào tuổi của hệ thống. Đối phương có thể tấn công hệ thống này ở khoảng cách hơn 300m.

Phương Tây không có vũ khí tương tự TOS-1, nhưng có nhiều MRLS khác như M142 HIMARS từng được quân đội Mỹ sử dụng để tấn công Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Iraq và gần đây được trang bị cho Ukraine. Tuy nhiên, các hệ thống pháo như vậy thường sử dụng đầu đạn chùm hoặc đầu nổ mạnh hơn là đạn nhiệt áp.

TOS-1 trong lịch sử

Hệ thống TOS-1A là một biến thể của TOS-1 ra đời từ cuối Chiến tranh Lạnh.

Trong cuộc chiến ở Ukraine, quân đội Nga đã sử dụng phiên bản TOS-1A Solntsepek. Phiên bản này được đưa vào phục vụ từ năm 2001, tầm bắn 6.000m. Tầm bắn này đủ xa để nó có thể đứng ngoài vùng hỏa lực của vũ khí chống tăng đối phương. Số lượng ống phóng của TOS-1A Solntsepek giảm xuống còn 24 do tên lửa mà nó sử dụng nặng 90kg, nặng hơn so với tên lửa sử dụng trong các phiên bản khác.

TOS-1: Vũ khí phi hạt nhân mạnh nhất của Nga ở chiến sự Ukraine

TOS-1A được đưa vào sử dụng năm 2001 với tầm bắn được cải thiện và máy tính đạn đạo được nâng cấp cùng với các cải tiến khác. Lần đầu tiên được quân đội Nga sử dụng ở Chechnya, hệ thống hoàn chỉnh được lắp trên khung gầm xe tăng T-72 đã được sửa đổi và ban đầu được thiết kế để hỗ trợ hỏa lực gián tiếp cho các đơn vị bộ binh đang tiến công và xe tăng chiến đấu chủ lực. Xe được trang bị hệ thống phóng xoay có khả năng chứa tới 24 tên lửa nhiệt áp không điều khiển, có thể phóng trong vòng 6 đến 12 giây.

Nga đã bán ít nhất 4 hệ thống TOS-1 cho Iraq vào năm 2014 và các hệ thống này đã được Badgdad sử dụng trong cuộc chiến chống IS ở Jurf al-Sakhar.

Trước khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra, TOS-1 đã được sử dụng trong cuộc chiến kéo dài giữa Azerbaijan và Armenia ở Nagorno-Karabakh 2020. Nga đã bán TOS-1A cho cả hai bên xung đột: Azerbaijan có 18 hệ thống, số lượng Armenia sở hữu là không rõ. Ngoài ra, hệ thống này còn được cung cấp cho Kazakhstan và Ả Rập Saudi.

Vũ khí nhiệt áp là gì?

Vũ khí nhiệt áp là một phân lớp của vũ khí thể tích, một họ bao gồm vũ khí nhiệt áp và chất nổ khí nhiên liệu. Chúng bao gồm một thùng chứa nhiên liệu và hai loại thuốc nổ riêng biệt. Khi một vũ khí thể tích được thả hoặc phóng, điện tích đầu tiên sẽ phát nổ để phân tán các hạt nhiên liệu.

Điện tích thứ hai đốt cháy nhiên liệu phân tán và oxy trong không khí, tạo ra một làn sóng nổ có áp suất và nhiệt cực cao, có khả năng dội lại và tạo ra một phần chân không trong không gian kín. Chúng có khả năng gây thương vong cho dân thường do tính chất bừa bãi và không kiểm soát.

Tác dụng của bom nhiệt áp được kết hợp trong không gian kín, khiến chúng có hiệu quả cao trong các tòa nhà.

Sự khác biệt giữa vũ khí nhiệt áp và vũ khí hạt nhân

Có một sự khác biệt lớn giữa vũ khí nhiệt áp và vũ khí hạt nhân. Thuốc nổ nhiên liệu - không khí được Mỹ phát triển từ những năm 1960 và được sử dụng ở Việt Nam. Trước đây chúng cũng được Nga sử dụng ở Chechnya vào những năm 1990, được cho là chống lại Trung Quốc trong cuộc xung đột biên giới năm 1969 và gần đây nhất là trong cuộc xung đột ở Syria và có thể là bởi chính chế độ Syria. Người ta tin rằng Trung Quốc và Ấn Độ cũng có loại vũ khí này. Tuy nhiên, Mỹ và Nga đã tiếp tục cải tiến chúng và coi chúng như một sự thay thế cho những quả bom hạt nhân có sức hủy diệt lớn hơn nhằm chọc thủng các mục tiêu quân sự cứng rắn.

Cuộc thử nghiệm vũ khí nhiệt áp lớn nhất của Nga năm 2007 có năng suất 44 tấn, trong khi vũ khí hạt nhân chiến thuật B61 của Mỹ, được triển khai ở châu Âu, có năng suất thấp nhất là ~300 tấn. Để so sánh rõ hơn, vũ khí hạt nhân chiến lược của Mỹ có năng suất khác nhau từ khoảng 50.000 tấn đến 1,2 megaton. Bom nhiệt áp thì nhẹ hơn.

Bình Nguyên (theo Topwar)
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: công nghiệp quốc phòng

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Đại tướng Phan Văn Giang: Đẩy nhanh tiến độ sản xuất, chế tạo một số loại vũ khí mới, hiện đại

Đại tướng Phan Văn Giang: Đẩy nhanh tiến độ sản xuất, chế tạo một số loại vũ khí mới, hiện đại

Đại tướng Phan Văn Giang chỉ đạo Tổng cục Công nghiệp quốc phòng đẩy nhanh tiến độ sản xuất, chế tạo một số loại vũ khí trang bị mới, hiện đại.
Bí ẩn về Tu-160M trong câu chuyện “tam quốc” Nga - Ukraine - Trung Quốc

Bí ẩn về Tu-160M trong câu chuyện “tam quốc” Nga - Ukraine - Trung Quốc

Để có thể sở hữu Tu-160M, Nga có thể sẽ phải “muối mặt” vay mượn công nghệ từ Trung Quốc, loại công nghệ được phát triển từ hợp tác với Ukraine.
Chuyên gia Mỹ nói gì về tiêm kích thế hệ 6 của Nga?

Chuyên gia Mỹ nói gì về tiêm kích thế hệ 6 của Nga?

Ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã bắt đầu nghiên cứu ý tưởng chế tạo các máy bay tiêm kích thế hệ 6.
Mở cửa miễn phí cho nhân dân vào xem Triển lãm Quốc phòng quốc tế 2022

Mở cửa miễn phí cho nhân dân vào xem Triển lãm Quốc phòng quốc tế 2022

Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022 mở cửa từ 9-18h hằng ngày; mở cửa miễn phí cho nhân dân từ 14-18h ngày 9/12 và cả ngày 10/12/2022.
Khát vọng Công nghiệp quốc phòng Việt Nam vươn lên hùng cường

Khát vọng Công nghiệp quốc phòng Việt Nam vươn lên hùng cường

Những loại vũ khí, những gian trưng bày đã kể câu chuyện về năng lực tự chủ trong công nghiệp quốc phòng của Việt Nam.

Tin cùng chuyên mục

Đề xuất 5 chính sách cốt lõi phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh

Đề xuất 5 chính sách cốt lõi phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh

Công nghiệp quốc phòng, an ninh là ngành đặc thù, phải được chăm lo xây dựng và phát triển theo một cơ chế đặc thù và được ưu tiên trong đầu tư phát triển.
Công nghiệp vũ khí Mỹ và châu Âu năm 2022 thu lợi “khủng” từ xung đột Nga - Ukraine

Công nghiệp vũ khí Mỹ và châu Âu năm 2022 thu lợi “khủng” từ xung đột Nga - Ukraine

Nhiều số liệu cho thấy, hưởng lợi nhiều nhất từ cuộc xung đột Nga - Ukraine chính là các tổ hợp công nghiệp chế tạo vũ khí của Mỹ và châu Âu.
50 công ty Mỹ và phương Tây “nâng cấp” UAV của Nga ở Ukraine?

50 công ty Mỹ và phương Tây “nâng cấp” UAV của Nga ở Ukraine?

Nhiều công ty của Mỹ và phương Tây được cho là đang cung cấp linh kiện chế tạo UAV cảm tử của Nga sử dụng trên chiến trường Ukraine.
Xe bọc thép của Mỹ và Pháp có thật sự là “người thay đổi cuộc chơi” ở Ukraine?

Xe bọc thép của Mỹ và Pháp có thật sự là “người thay đổi cuộc chơi” ở Ukraine?

Mới đây, Mỹ và Pháp đồng loạt tuyên bố viện trợ xe bọc thép hạng nặng cho Ukraine, đánh dấu bước tiến quan trọng của phương Tây trong viện trợ quân sự cho Kiev.
Doanh nghiệp Việt tiên phong “làm chủ” công nghệ UAV quân sự lưỡng dụng hiện đại

Doanh nghiệp Việt tiên phong “làm chủ” công nghệ UAV quân sự lưỡng dụng hiện đại

Trong Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022 có một doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đi đầu trong ứng dụng công nghệ máy bay không người lái (UAV) lưỡng dụng.
Ngắm những loại vũ khí khủng trưng bày tại Vietnam International Defence Expo 2022

Ngắm những loại vũ khí khủng trưng bày tại Vietnam International Defence Expo 2022

Một số hình ảnh về các loại vũ khí hiện đại được trưng bày tại Vietnam International Defence Expo 2022:
Tiêm kích Su-30MK2 trình diễn ấn tượng mở màn Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022

Tiêm kích Su-30MK2 trình diễn ấn tượng mở màn Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022

Màn trình diễn đặc biệt ấn tượng của tiêm kích Su-30MK2 hiện đại nhất của không quân Việt Nam tại Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022.
5 loại vũ khí nổi bật trước thềm Vietnam International Defence Expo 2022

5 loại vũ khí nổi bật trước thềm Vietnam International Defence Expo 2022

Dưới đây là một số loại vũ khí nổi bật được trưng bày tại Vietnam International Defence Expo 2022
Khai mạc Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022

Khai mạc Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022

Sáng nay (8-12), Lễ khai mạc Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022 chính thức diễn ra tại khu vực sân bay Gia Lâm, Hà Nội.
Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022: Súng bộ binh hiện đại của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam

Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022: Súng bộ binh hiện đại của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam

Bộ Quốc phòng Việt Nam sẽ chính thức tổ chức Triển lãm Quốc phòng quốc tế lần đầu tiên tại Hà Nội từ ngày 8 đến 10-12.
Những “Sứ giả bầu trời” sẵn sàng trước ngày hội

Những “Sứ giả bầu trời” sẵn sàng trước ngày hội

Trung đoàn 916 (Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không-Không quân) sẽ tham gia Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022 diễn ra vào tháng 12.
Cận cảnh những dòng xe quân sự nổi tiếng của Nga

Cận cảnh những dòng xe quân sự nổi tiếng của Nga

Một số dòng xe quân sự của Nga có những khả năng vượt trội như leo dốc thẳng đứng hay thậm chí nổi trên mặt nước khi chở những binh sĩ trang bị vũ khí hạng nặng
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giải trình, làm rõ một số vấn đề về Luật Phòng thủ dân sự

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giải trình, làm rõ một số vấn đề về Luật Phòng thủ dân sự

Chiều 9/11, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang đã phát biểu giải trình làm rõ một số vấn đề các đại biểu Quốc hội quan tâm về dự án Luật Phòng thủ dân sự.
Ngày tranh tài bắn súng đầu tiên của các xạ thủ ASEAN tại AARM-30

Ngày tranh tài bắn súng đầu tiên của các xạ thủ ASEAN tại AARM-30

Sáng 7/11, tại thao trường Trung tâm Huấn luyện Quân sự quốc gia 4, trong khuôn khổ AARM-30, đoàn tuyển thủ quân đội các nước ASEAN đã tham gia thi đấu bài 1.
Khai mạc Giải bắn súng quân dụng lục quân các nước ASEAN lần thứ 30

Khai mạc Giải bắn súng quân dụng lục quân các nước ASEAN lần thứ 30

Sáng 6/11, lễ khai mạc Giải bắn súng quân dụng lục quân các nước ASEAN lần thứ 30 (AARM-30) đã diễn ra.
Máy bay chiến đấu Su-30MK2 và trực thăng Mi hợp luyện trên bầu trời Thủ đô Hà Nội

Máy bay chiến đấu Su-30MK2 và trực thăng Mi hợp luyện trên bầu trời Thủ đô Hà Nội

Các đơn vị máy bay chiến đấu Su-30MK2 và trực thăng họ Mi tiếp tục thao diễn trên bầu trời khu vực sân bay Gia Lâm, Hà Nội.
Điểm danh 5 tàu “khủng nhất” của hải quân Nga

Điểm danh 5 tàu “khủng nhất” của hải quân Nga

Những năm qua Điện Kremlin tiến hành hiện đại hóa hải quân Nga đầy tham vọng với việc sửa chữa các trang thiết bị cũ, cũng như cho ra đời những thiết kế mới.
Luật Phòng thủ dân sự để chủ động ứng phó hiệu quả với các thảm họa

Luật Phòng thủ dân sự để chủ động ứng phó hiệu quả với các thảm họa

Dự thảo Luật Phòng thủ dân sự là rất cần thiết, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện cho việc chủ động ứng phó hiệu quả với các thảm họa.
Chiêm ngưỡng những vũ khí cổ đại ‘độc nhất vô nhị’ trên thế giới

Chiêm ngưỡng những vũ khí cổ đại ‘độc nhất vô nhị’ trên thế giới

Những loại vũ khí này trong thời cổ đại được công nhận là vũ khí đơn giản, hiệu quả không đòi hỏi công nghệ quá phức tạp, nhiệm vụ của nó là kết liễu kẻ thù.
Giải mã bí ẩn bất ngờ về UAV tự sát “nghi của Iran” trên chiến trường Nga-Ukraine

Giải mã bí ẩn bất ngờ về UAV tự sát “nghi của Iran” trên chiến trường Nga-Ukraine

Trong những ngày gần đây, Quân đội Nga đã sử dụng rất hiệu quả các tổ hợp máy bay không người lái (UAV) tự sát hay đạn tuần kích trên chiến trường Ukraine.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động