Hiệu quả thực thi Hiệp định RCEP từ góc độ hải quan

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang trở thành hiệp định thương mại tự do hiện có lớn nhất thế giới xét về quy mô kinh tế.
Thực thi Hiệp định RCEP: Sức ép cạnh tranh sẽ cao hơn Vai trò đòn bẩy của hiệp định RCEP sau 7 tháng thực thi

Với mục tiêu hội nhập sâu hơn các nền kinh tế Đông Nam Á và Đông Bắc Á, Hiệp định RCEP đặt ra các yêu cầu cao đối với hải quan về thủ tục, quy trình và hiệu quả hoạt động. Nhìn lại lịch sử khởi đầu của RCEP, năm 2012, ASEAN đã mời Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand xây dựng một hiệp định thương mại tự do đa phương.

Sau 31 vòng đàm phán chính thức trong 8 năm, cuối cùng đã đạt được đồng thuận. Hiệp định RCEP được ký kết vào tháng 11/2020 và hiện đã có hiệu lực thực thi, tạo ra khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới tính theo tổng sản phẩm quốc nội, chiếm 30% dân số thế giới và chiếm 25% thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu.

GDP của các nước châu Á đang trên đà tăng trưởng cũng như thương mại trong khu vực. Lấy Trung Quốc làm ví dụ. Trong số 10 đối tác thương mại hàng đầu của nước này trong 5 năm qua, có sáu quốc gia châu Á và khối ASEAN. Trên thực tế, đối tác thương mại sau này đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc vào năm 2020. Nhập khẩu và xuất khẩu của Trung Quốc sang 14 đối tác thương mại RCEP khác chiếm 31,7% tổng xuất nhập khẩu của Trung Quốc.

Trong nửa đầu năm 2021, xuất nhập khẩu của Trung Quốc sang các đối tác thương mại RCEP đã tăng 22,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Không có FTA giữa Trung Quốc và Nhật Bản, và hai nước không thuộc cùng một khối thương mại tự do. Do đó, với RCEP, đây là lần đầu tiên hai nước thống nhất về các điều khoản chung cho thương mại dịch vụ và hàng hóa, bên cạnh các điều khoản đã được thống nhất ở cấp độ đa phương. Điều này bao gồm giảm thuế quan. Hiện cả hai nước đều áp dụng mức thuế bằng 0 đối với khoảng 8% hàng hóa có xuất xứ.

Hiệu quả thực thi Hiệp định RCEP từ góc độ hải quan

Theo RCEP, tỷ trọng này sẽ đạt khoảng 86%. Chính sách ưu đãi sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn trong vòng 21 năm, hai nước đã lựa chọn mở cửa thị trường dần dần. Điều đáng chú ý là RCEP sẽ trở thành cơ sở cho một FTA cấp cao Trung Quốc-Nhật Bản-Hàn Quốc trong tương lai.

RCEP quy định thời hạn tối đa cho việc giải phóng một số chủng loại hàng hóa: Bằng cách thiết lập thời hạn giải phóng hàng hóa tại Điều 4.11: Giải phóng hàng hóa và 4.15: Chuyển hàng nhanh, RCEP khuyến khích cơ quan Hải quan của mỗi bên ký kết thực hiện cải cách và hiện đại hóa mô hình hoạt động. Vì không phải tất cả các bên tham gia RCEP đều có thể thực hiện các cam kết của mình từ khi Hiệp định có hiệu lực, nên một Phụ lục đã được thêm vào Hiệp định, đặt ra cho một số quốc gia một khoảng thời gian cụ thể để thực hiện một số điều khoản của Hiệp định, kể cả những điều khoản theo Điều 4.11 và 4.15.

Về mặt logic, RCEP cũng khuyến khích các Thành viên “đo lường thời gian cần thiết để cơ quan Hải quan của mình giải phóng hàng hóa một cách định kỳ và theo cách nhất quán, và công bố những phát hiện đó, bằng cách sử dụng các công cụ như Hướng dẫn Đo lường Thời gian Cần thiết để Giải phóng của Hàng hóa do Tổ chức Hải quan Thế giới ban hành nhằm: (a) đánh giá các biện pháp tạo thuận lợi thương mại của Tổ chức Hải quan Thế giới; và (b) xem xét các cơ hội cải thiện hơn nữa thời gian cần thiết để giải phóng hàng hóa”.

Cơ quan quản lý hải quan của Australia, Nhật Bản, Campuchia, Trung Quốc, Indonesia, Hàn Quốc, Lào, Malaysia, New Zealand, Philippines, Singapore, Thái Lan, Myanmar và Việt Nam đều đã thực hiện ít nhất một nghiên cứu thời gian thông quan WCO (TRS). Một số đã tích hợp đo lường các giai đoạn khác nhau của quá trình thông quan vào hệ thống thông quan điện tử của họ.

Một số thậm chí đã phát triển quản lý theo dõi hàng hóa thời gian thực. Đây là trường hợp ở Hàn Quốc với UNI-PASS, là Hệ thống quản lý hàng hóa được kết nối với các công ty chuyển phát, kho hàng và các đơn vị tư nhân khác có liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa.

Quy tắc xuất xứ và tích lũy được hài hòa hóa: Tương tự như các hiệp định khu vực khác, RCEP thiết lập các quy tắc xuất xứ cụ thể của sản phẩm và hàm lượng giá trị khu vực. Thừa nhận bản chất khu vực, các quy tắc xuất xứ của Hiệp định cung cấp một phương tiện cho phép các nguyên liệu được cộng gộp giữa các Bên RCEP trong quá trình sản xuất (Điều 3.4). Điều khoản cộng gộp cho phép các nhà sản xuất tìm nguồn nguyên liệu và sử dụng các quy trình sản xuất từ ​​ các bên của RCEP và sau đó đưa các nguyên liệu và quá trình này vào quá trình xác định cuối cùng xem hàng hóa có xuất xứ hay không.

Khi RCEP được thực thi, khả năng tích lũy nguyên liệu bị hạn chế đối với hàng hóa có xuất xứ, nhưng Hiệp định quy định rằng các bên RCEP có thể tiến hành đánh giá trong tương lai để xem xét việc mở rộng quy tắc cộng gộp, cho phép các nguyên liệu đầu vào không đáp ứng tiêu chí xuất xứ được tính là một phần của hàm lượng giá trị đủ điều kiện cho hàng hóa được sản xuất và trao đổi giữa tất cả các bên của RCEP.

Yêu cầu đối với thủ tục hải quan: Hiệp định RCEP bao gồm các biện pháp tạo thuận lợi thương mại và các điều khoản khác nhằm đáp ứng những lo ngại của các nhà điều hành thương mại liên quan đến các hàng rào phi thuế quan ảnh hưởng đến thương mại. Tác động của việc thực hiện các điều khoản của Hiệp định này được cho là sẽ vượt quá tác động của Hiệp định Tạo thuận lợi Thương mại của WTO, đặc biệt là về việc giảm chi phí thương mại và giá sản phẩm trong khu vực, cũng như gia tăng dòng chảy thương mại trong khu vực. Theo Hội nghị của Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển, xuất khẩu sẽ tăng hơn 10% vào năm 2025 ở tất cả các nước RCEP.

Các yêu cầu được liệt kê theo Chương 4 liên quan đến thủ tục hải quan cao hơn so với các yêu cầu có trong các hiệp định thương mại tự do khác. Ví dụ, các bên được yêu cầu: (i) đưa ra các phán quyết trước về phân loại, quy tắc xuất xứ và trị giá hải quan trong một thời hạn cụ thể được quy định trong Hiệp định; (ii) không vượt quá khoảng thời gian quy định cho việc thông quan hàng hóa; (iii) cung cấp cho các nhà khai thác đáp ứng các tiêu chí cụ thể (các nhà khai thác được ủy quyền) các biện pháp tạo thuận lợi thương mại; (iv) áp dụng cách tiếp cận quản lý rủi ro đối với kiểm soát hải quan và kiểm tra sau thông quan. Thừa nhận rằng các Bên có mức độ sẵn sàng khác nhau để thực hiện một số cam kết, đặc biệt là những cam kết vượt ra ngoài TFA của WTO, Chương này cho phép các nước này thực hiện theo từng giai đoạn. Chi tiết về giai đoạn thực hiện các cam kết được cung cấp trong Phụ lục của Chương.

Việc thực hiện nghiên cứu về thời gian thông quan sẽ không chỉ cho phép cơ quan Hải quan đo lường các cam kết của họ khi đến thời điểm thông quan mà còn để thực hiện đánh giá toàn diện về hiệu lực và hiệu quả của các thủ tục biên giới, bao gồm cả các thủ tục của các cơ quan quản lý và biên giới khác. Nó cũng sẽ cho phép các cơ quan hành chính xác định những khoảng trống và nhu cầu, và nếu TRS được thực hiện thường xuyên, để giám sát và đo lường kết quả của việc thực hiện các biện pháp RCEP cụ thể cũng như các chính sách và chương trình liên quan.

TRS có thể được tiến hành tại các điểm nhập cảnh cụ thể và phương pháp luận được điều chỉnh để tập trung vào các hàng hóa hoặc thủ tục cụ thể, chẳng hạn như chuyển phát nhanh và hàng hóa dễ hư hỏng. Các bên ký kết RCEP có thể khám phá khả năng điều phối TRS ở cấp khu vực để có cái nhìn tổng quan về thời gian trung bình cần thiết để vận chuyển hàng hóa giữa các Bên và xác định nhu cầu về mặt cải cách và xây dựng năng lực.

Thỏa thuận được đàm phán dựa trên ấn bản năm 2012 của HS. Với một phiên bản HS mới có hiệu lực vào ngày 1/1/2022, các quốc gia sẽ thực hiện ấn bản HS 2022 kể từ năm sau, hàng hóa sẽ phải được phân loại hai lần - sử dụng ấn bản HS 2022 cho mục đích phân loại và ấn bản 2012 để xác định xuất xứ - nếu các quy tắc xuất xứ trong RCEP không được cập nhật.

Các quy tắc xuất xứ của RCEP có các điều khoản liên quan đến các yêu cầu vận chuyển. Giống như trongHiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN, thuật ngữ “gửi hàng trực tiếp” được sử dụng, như đã được nêu rõ tại Hội nghị WCO lần thứ hai về xuất xứ, “không phù hợp với các thông lệ thương mại hiện đại cũng như các thủ tục hải quan”.

Thỏa thuận đưa ra các yêu cầu về bằng chứng để xác minh rằng không có sự thao túng hoặc thay đổi các tài liệu hiện có, chẳng hạn như vận đơn hoặc hóa đơn, đã diễn ra. Nhưng nó không giới hạn trong các tài liệu như vậy, đề cập đến “chứng chỉ không thao túng hoặc các tài liệu hỗ trợ có liên quan khác, khi cơ quan hải quan có thể yêu cầu”. Trên thực tế, hải quan sẽ cần cung cấp một số giải thích rõ ràng và hạn chế các yêu cầu về chứng cứ đối với các tài liệu hiện có.

Việt Dũng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Tổng cục Hải quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Mông Cổ

Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Mông Cổ

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh Việt Nam là đối tác phù hợp giúp Mông Cổ đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu.
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tham dự hội nghị không chính thức tại Mỹ

Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tham dự hội nghị không chính thức tại Mỹ

Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (IAMM) đã nhóm họp tại Trụ sở Liên hợp quốc, New York, Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam

Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ tại Đông Nam Á.
Diễn đàn Mekong lần thứ X: Đẩy mạnh hợp tác phát triển, phục hồi kinh tế hậu Covid-19

Diễn đàn Mekong lần thứ X: Đẩy mạnh hợp tác phát triển, phục hồi kinh tế hậu Covid-19

Với chủ đề “Đẩy mạnh hợp tác phát triển, phục hồi kinh tế hậu Covid-19 khu vực Mekong”, Diễn đàn Mekong lần thứ X đã được tổ chức vào chiều 23/9, tại Hà Nội.
Hơn 700 nhà Lãnh đạo và CEO tham dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022 tại Bình Dương

Hơn 700 nhà Lãnh đạo và CEO tham dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022 tại Bình Dương

Từ ngày 25-27/9/2022, sẽ diễn ra Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm tỉnh Bình Dương.

Tin cùng chuyên mục

Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao bác bỏ những nội dung sai sự thật về việc Việt Nam ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc.
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên tiếp Đại sứ Hàn Quốc đến chào từ biệt trước khi kết thúc nhiệm kỳ về nước

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên tiếp Đại sứ Hàn Quốc đến chào từ biệt trước khi kết thúc nhiệm kỳ về nước

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chúc mừng Đại sứ Hàn Quốc đã có một nhiệm kỳ thành công, đánh giá cao sự chủ động của Đại sứ trong hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó khăn.
Giải cứu hơn 1.000 công dân Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia

Giải cứu hơn 1.000 công dân Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia

Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng cho biết, theo số liệu tính đến ngày 21/9, phía Việt Nam đã phối hợp cùng phía Campuchia giải cứu hơn 1.000 công dân.
Bộ Ngoại giao thông tin về việc Việt Nam hợp tác với Thái Lan để tăng giá gạo

Bộ Ngoại giao thông tin về việc Việt Nam hợp tác với Thái Lan để tăng giá gạo

Trước thông tin này, Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam luôn tôn trọng quy tắc thị trường và các hiệp định quốc tế.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc sẽ dự quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc sẽ dự quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc sẽ thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam dự quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo từ 25-28/9, tại Tokyo.
Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh

Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh

Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh trong dịp Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 54.
Vương quốc Anh tăng nhập khẩu cà phê từ Việt Nam

Vương quốc Anh tăng nhập khẩu cà phê từ Việt Nam

8 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu cà phê sang thị trường Anh tăng trưởng 2 con số. Hiệp định UKVFTA đang hỗ trợ ngành cà phê Việt Nam mở rộng thị phần tại Anh.
Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh 2022 sẽ diễn ra từ ngày 28 đến 30/11

Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh 2022 sẽ diễn ra từ ngày 28 đến 30/11

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) sẽ tổ chức “Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh - (GEFE) 2022” từ ngày 28 đến 30/11 tại TP. Hồ Chí Minh.
Doanh nghiệp Việt Nam tham dự Hội chợ triển lãm quốc tế về Dược phẩm và Y tế 2022

Doanh nghiệp Việt Nam tham dự Hội chợ triển lãm quốc tế về Dược phẩm và Y tế 2022

Ngày 21/9, doanh nghiệp Việt Nam đã tham gia khai mạc Hội chợ triển lãm quốc tế về Dược phẩm và Y tế – IPHEX 2022 tại Ấn Độ.
Xuất khẩu khả quan nhưng doanh nghiệp Việt cần thích ứng với biến động tỷ giá

Xuất khẩu khả quan nhưng doanh nghiệp Việt cần thích ứng với biến động tỷ giá

Dù kinh tế thế giới khó khăn nhưng Việt Nam vẫn tăng trưởng xuất khẩu, tuy nhiên doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với những biến động tỷ giá.
Hướng dẫn doanh nghiệp tăng năng lực cạnh tranh khi sử dụng FTA ASEAN-Hồng Kông, Trung Quốc

Hướng dẫn doanh nghiệp tăng năng lực cạnh tranh khi sử dụng FTA ASEAN-Hồng Kông, Trung Quốc

Sổ tay Hướng dẫn kinh doanh để tăng năng lực cạnh tranh thương mại khi sử dụng Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Hồng Kông, Trung Quốc.
Hơn 8 tháng thực thi Hiệp định RCEP: Các doanh nghiệp khu vực khai thác nhiều cơ hội lớn

Hơn 8 tháng thực thi Hiệp định RCEP: Các doanh nghiệp khu vực khai thác nhiều cơ hội lớn

Hơn 8 tháng kể từ khi Hiệp định RCEP được thực thi, các thành viên đã nỗ lực giúp các doanh nghiệp ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương khai thác các cơ hội lớn.
Việt Nam - Liên hợp quốc: Đối tác tin cậy vì hòa bình, hợp tác và phát triển

Việt Nam - Liên hợp quốc: Đối tác tin cậy vì hòa bình, hợp tác và phát triển

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã từng đánh giá, Việt Nam là nhân tố quan trọng đóng góp cho hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Hợp tác thương mại Việt Nam - Italy có nhiều khởi sắc và tiềm năng

Hợp tác thương mại Việt Nam - Italy có nhiều khởi sắc và tiềm năng

Tham tán Thương mại Việt Nam tại Italy Nguyễn Đức Thanh nhận xét, quan hệ hợp tác thương mại giữa Việt Nam và Italy có nhiều khởi sắc và tiềm năng.
Bộ Ngoại giao thông tin vụ 60 lao động Việt Nam tháo chạy khỏi casino ở Campuchia

Bộ Ngoại giao thông tin vụ 60 lao động Việt Nam tháo chạy khỏi casino ở Campuchia

Bộ Ngoại giao Việt Nam cho hay trong quá trình nhóm người này chạy trốn, có bốn người đã bị cơ sở kinh doanh bắt lại.
Các nền kinh tế APEC coi trọng sự phát triển Chính phủ điện tử

Các nền kinh tế APEC coi trọng sự phát triển Chính phủ điện tử

Đại dịch toàn cầu đã gây ấn tượng về lợi ích và nhu cầu cấp thiết đối với các công nghệ và giải pháp kỹ thuật số trên khắp châu Á - Thái Bình Dương.
ASEAN - Nga thúc đẩy đối thoại vì quan hệ đối tác Á-Âu mở rộng

ASEAN - Nga thúc đẩy đối thoại vì quan hệ đối tác Á-Âu mở rộng

Ngày 16/9, Hội nghị tham vấn các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN - Nga lần thứ 11 đã được tổ chức tại Campuchia.
Các Bộ trưởng Thương mại G7 cam kết vận hành đầy đủ cơ chế giải quyết tranh chấp WTO vào năm 2024

Các Bộ trưởng Thương mại G7 cam kết vận hành đầy đủ cơ chế giải quyết tranh chấp WTO vào năm 2024

Các Bộ trưởng Thương mại G7 tái khẳng định cam kết khôi phục và cải cách hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ với cốt lõi là WTO.
ASEAN - Ấn Độ thống nhất phạm vi rà soát Hiệp định Thương mại hàng hóa

ASEAN - Ấn Độ thống nhất phạm vi rà soát Hiệp định Thương mại hàng hóa

Ngày 16/9, Hội nghị tham vấn các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN - Ấn Độ lần thứ 19 đã được tổ chức.
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chủ trì hội nghị Bộ trưởng Kinh tế CLMV lần thứ 14

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chủ trì hội nghị Bộ trưởng Kinh tế CLMV lần thứ 14

Ngày 16/9, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế các nước Campuchia – Lào – Myanmar – Việt Nam lần thứ 14 (CLMV EMM 14) tại Campuchia.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động