Vai trò đòn bẩy của hiệp định RCEP sau 7 tháng thực thi

7 tháng sau khi hiệp định RCEP, thỏa thuận thương mại tự do lớn nhất thế giới có hiệu lực, có nhiều ý kiến khác nhau về hiệu quả của hiệp định mang lại.
Hàng hóa ASEAN tận dụng gói tạo thuận lợi thương mại Hiệp định RCEP Những khác biệt của Hiệp định RCEP trở thành bước tiến để hiện thực hóa FTAAP

Các chuyên gia từ Hinrich Foundation đánh giá Hiệp định RCEP với tư cách là một hiệp định khu vực đã mang lại một số lợi ích biên với một bộ quy tắc duy nhất chứ không phải nhiều quy tắc theo các FTA song phương khác nhau. Điều quan trọng nhất có thể làm để giúp các công ty vừa và nhỏ ở các nước đang phát triển hưởng lợi từ các hiệp định thương mại là đảm bảo rằng các quy tắc xuất xứ và các quy định khác liên quan đến FTA rõ ràng và đơn giản.

Vai trò đòn bẩy của hiệp định RCEP sau 7 tháng thực thi

Nếu không, chỉ những công ty lớn hơn với chuyên môn và nhân viên cao hơn mới có thể tham gia và hưởng lợi. Với ý nghĩa đó, Hiệp định RCEP sẽ đóng vai trò là “đòn bẩy mạnh mẽ” để giữ ổn định thương mại và đầu tư nước ngoài trong năm nay, vì góp phần mở rộng xuất khẩu các sản phẩm đồng thời giúp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi công nghiệp trong các nước RCEP.

Ở góc độ khác, một số nhà phê bình cho rằng các quốc gia thành viên RCEP có thể sẽ tốt hơn nếu họ ký các thỏa thuận thương mại song phương riêng biệt với nhau, vì phạm vi của thỏa thuận khu vực không đủ sâu sắc. Mặc dù RCEP có sự tham gia của 15 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương - chiếm gần một phần ba dân số toàn cầu và khoảng 30% tổng sản phẩm quốc nội của thế giới.

Ở thời điểm hiện tại, RCEP chưa phải là người thay đổi cuộc chơi đối với bất kỳ thành viên nào vì đây là một thỏa thuận ít tham vọng, để lại một số rào cản và hạn chế đáng kể. Nhiều thành viên RCEP đã có các hiệp định thương mại tự do song phương mang lại lợi ích tương đương hoặc cao hơn. Ưu điểm chính của RCEP là hài hòa các thỏa thuận khác nhau này bằng cách cung cấp bộ quy tắc duy nhất.

Ví dụ, Ngân hàng Phát triển châu Á đã chỉ ra một FTA giữa Trung Quốc và Campuchia đã có hiệu lực vào ngày 1/1/2022 mang lại lợi thế lớn hơn về các ưu đãi thuế quan. Pramila A. Crivelli, nhà kinh tế thuộc Phòng Nghiên cứu Kinh tế và Hợp tác Khu vực của Ngân hàng Phát triển châu Á cho rằng hiệp định song phương giữa Trung Quốc và Campuchia đưa ra “tự do hóa thuế quan sâu hơn” so với Hiệp định RCEP.

Các mức thuế bằng 0 được thực hiện đối với hơn 90% số dòng thuế theo FTA Campuchia - Trung Quốc, trong khi sẽ mất 20 năm để đạt được tỷ lệ tương tự theo RCEP. Thuế quan đối với hơn 65% thương mại các sản phẩm ngay lập tức về 0 theo hiệp định khu vực khi hiệp định này có hiệu lực.

Vào tháng 12, Hội nghị của Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển dự đoán rằng việc cắt giảm thuế quan của RCEP sẽ ngay lập tức thúc đẩy thương mại nội vùng lên gần 2%, tương đương khoảng 42 tỷ USD khi có hiệu lực. Chuyên gia Deborah Elms, người sáng lập và giám đốc điều hành tại Trung tâm Thương mại châu Á có trụ sở tại Singapore, nói rằng hầu hết các thành viên RCEP đã và đang nâng cấp các thỏa thuận song phương, hoặc ít nhất là đã đàm phán với nhau, kể từ khi các cuộc đàm phán RCEP bắt đầu vào năm 2012.

Trên phạm vi các thành viên RCEP, đã có những FTA vượt ra ngoài RCEP, cũng như những FTA có thể được nâng cấp để vượt ra ngoài RCEP. Trung Quốc đã có một FTA hiện tại với ASEAN, cũng như các thỏa thuận riêng lẻ với các thành viên RCEP khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, Singapore và New Zealand. Nước này cũng đang đàm phán giai đoạn hai của thỏa thuận với Hàn Quốc.

FTA song phương giữa Trung Quốc và Campuchia đã mang lại lợi ích cho ngành dệt may, là ngành lớn nhất về giá trị nhập khẩu đối với hàng hóa từ Trung Quốc. Campuchia đã xóa bỏ hoàn toàn thuế hải quan đối với 9/10 dòng thuế dệt may khi FTA song phương có hiệu lực. Tuy nhiên, tỷ lệ này dưới một nửa theo RCEP. Ví dụ, thuế đối với vải dệt kim hoặc móc đã được giảm xuống 0 theo FTA song phương, trong khi sẽ mất 15 năm theo RCEP.

Chuyên gia Wing Chu, người đứng đầu cố vấn kinh doanh tại Hội đồng Phát triển Thương mại Hồng Kông, cho rằng RCEP mang đến cho các quốc gia thêm một lựa chọn để đảm bảo lợi thế trong thương mại. RCEP và các FTA không loại trừ lẫn nhau. Chủ doanh nghiệp có thể chọn một trong những thuận tiện cho họ. Các thỏa thuận song phương có vẻ tốt hơn RCEP vì các bên liên quan ít hơn, nhưng các thỏa thuận như vậy có thể không đáp ứng được nhu cầu của một số chuỗi cung ứng phức tạp.

Tuy nhiên, cũng có những hạn chế đối với các FTA song phương. Ví dụ các quy tắc xuất xứ của từng sản phẩm cụ thể đối với các sản phẩm nông nghiệp và nông sản chế biến là những hạn chế trong hiệp định song phương Trung Quốc - Campuchia. Những hạn chế như vậy đòi hỏi các sản phẩm sữa phải được lấy hoàn toàn từ các công ty nội địa của Campuchia, và điều này có nghĩa là FTA song phương có thể ngăn cản các công ty Australia và New Zealand sản xuất các sản phẩm sữa ở Campuchia và bán ở thị trường Trung Quốc.

Ngoài việc cắt giảm và xóa bỏ thuế quan, RCEP còn cung cấp các biện pháp khác như hợp tác và thuận lợi hóa hải quan, dỡ bỏ các rào cản kỹ thuật phi thuế quan và tạo thuận lợi cho thương mại điện tử. Và bất chấp những tác động kinh tế tiềm ẩn “khiêm tốn” của RCEP, các chuyên gia nói chung vẫn cho rằng khuôn khổ thương mại vẫn sẽ rất hữu ích trong khu vực.

Việt Dũng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chuỗi hội nghị SOM APEC: Giải quyết các bất ổn, cải thiện khả năng phục hồi

Chuỗi hội nghị SOM APEC: Giải quyết các bất ổn, cải thiện khả năng phục hồi

Chuỗi hội nghị kỹ thuật lần thứ ba của APEC sẽ diễn ra cho đến phiên họp toàn thể kéo dài hai ngày của các quan chức cấp cao (SOM) vào ngày 30-31/8.
Các ngành công nghiệp Halal ở ASEAN góp phần phục hồi kinh tế khu vực

Các ngành công nghiệp Halal ở ASEAN góp phần phục hồi kinh tế khu vực

Các ngành công nghiệp Halal như sản xuất thực phẩm và bán lẻ thời trang sẽ giúp các nền kinh tế Đông Nam Á phục hồi sau đại dịch.
Tiêu thụ than toàn cầu vẫn gia tăng mạnh

Tiêu thụ than toàn cầu vẫn gia tăng mạnh

Tiêu thụ than ở các nước đang phát triển hiện là nguyên nhân lớn nhất làm tăng lượng khí thải carbon dioxide trên toàn cầu.
Giá dầu thế giới giảm sâu sau các dữ liệu kinh tế Mỹ và Trung Quốc

Giá dầu thế giới giảm sâu sau các dữ liệu kinh tế Mỹ và Trung Quốc

Ngày 15/8, các dữ liệu kinh tế Mỹ và Trung Quốc được công bố đã làm phức tạp triển vọng kinh tế thế giới, dẫn đến việc chuyển hướng khỏi tài sản rủi ro hơn.
Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 11: Thúc đẩy du lịch tái tạo để phục hồi bền vững

Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 11: Thúc đẩy du lịch tái tạo để phục hồi bền vững

Thái Lan với vai trò là nước chủ nhà của APEC 2022 đăng cai tổ chức Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 11.

Tin cùng chuyên mục

ASEAN - khu vực hình mẫu thành công trong toàn cầu hóa

ASEAN - khu vực hình mẫu thành công trong toàn cầu hóa

55 năm qua, với sự hợp tác chặt chẽ, ASEAN từng bước trở thành khu vực hình mẫu thành công trong toàn cầu hóa.
Đức cấp visa cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam

Đức cấp visa cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam

Đức thông báo sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam đã bổ sung thông tin nơi sinh tại phần bị chú.
Thị trường dầu mỏ thế giới: Nhiều khả năng OPEC sẽ cắt giảm sản lượng

Thị trường dầu mỏ thế giới: Nhiều khả năng OPEC sẽ cắt giảm sản lượng

Theo báo cáo thị trường dầu mỏ hàng tháng mới nhất của OPEC, nhu cầu dầu trong năm nay sẽ ghi nhận 3,1 triệu thùng/ngày.
Hiệu quả thực thi Hiệp định RCEP từ góc độ hải quan

Hiệu quả thực thi Hiệp định RCEP từ góc độ hải quan

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang trở thành hiệp định thương mại tự do hiện có lớn nhất thế giới xét về quy mô kinh tế.
Giá dầu thế giới có tăng trở lại hay không?

Giá dầu thế giới có tăng trở lại hay không?

Giá dầu thế giới đã giảm trong những tuần gần đây khi lo ngại thị trường về suy thoái gia tăng.
Hơn 60 quốc gia đang gặp khó khăn trong việc nhập khẩu thực phẩm

Hơn 60 quốc gia đang gặp khó khăn trong việc nhập khẩu thực phẩm

Hiện có hơn 60 quốc gia trên khắp thế giới đang phải vật lộn để có đủ khả năng nhập khẩu thực phẩm.
“Cú sốc” mức dầu diesel mùa đông dần xuất hiện tại châu Âu

“Cú sốc” mức dầu diesel mùa đông dần xuất hiện tại châu Âu

Theo Reuters, mức dầu diesel theo mùa trong các bể chứa châu Âu ngày càng thấp trước lệnh trừng phạt Nga.
Các điều khoản số đóng vai trò quan trọng trong các hiệp định thương mại ở châu Á Thái Bình Dương

Các điều khoản số đóng vai trò quan trọng trong các hiệp định thương mại ở châu Á Thái Bình Dương

Việc các hiệp định thương mại ở châu Á Thái Bình Dương bao gồm nhiều điều khoản thương mại kỹ thuật số đã trở nên phổ biến hơn.
Từ than đá đến khí đốt: Châu Âu ứng phó với khủng hoảng năng lượng

Từ than đá đến khí đốt: Châu Âu ứng phó với khủng hoảng năng lượng

Các nước phát triển đang tranh giành để tiếp tục tạo ra năng lượng dựa trên than sau cuộc khủng hoảng Ukraine đã gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Ngành công nghiệp ô tô của Mỹ dẫn đầu thế giới về cắt giảm sản lượng do thiếu chip

Ngành công nghiệp ô tô của Mỹ dẫn đầu thế giới về cắt giảm sản lượng do thiếu chip

Khi tình trạng thiếu chip tiếp tục diễn ra, ngành công nghiệp ô tô của Mỹ vẫn đang tiếp tục cắt giảm sản lượng.
Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) thiết lập giai đoạn cắt giảm sản lượng mới

Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) thiết lập giai đoạn cắt giảm sản lượng mới

Mức tăng sản lượng 100 nghìn thùng mỗi ngày của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) có thể không chỉ là mức nhỏ nhất trong kỷ lục mà còn là mức ngắn nhất.
Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn khảo sát thực tế siêu thị tại Hà Nội

Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn khảo sát thực tế siêu thị tại Hà Nội

Chiều 11/8, Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn đã có cuộc khảo sát thực tế tại cơ sở tập kết, đóng gói hàng nông sản trước khi đưa vào siêu thị của Hà Nội.
Sử dụng điều khoản “ngoại lệ đặc biệt” của WTO trong thương mại và an ninh quốc gia

Sử dụng điều khoản “ngoại lệ đặc biệt” của WTO trong thương mại và an ninh quốc gia

Chính sách thương mại và an ninh quốc gia được kết nối với nhau. WTO thay thế GATT năm 1995, thúc đẩy cách tiếp cận dựa trên quy tắc đối với thương mại quốc tế.
Nhu cầu logistics vận tải tăng trưởng mạnh trong năm nay

Nhu cầu logistics vận tải tăng trưởng mạnh trong năm nay

Nhiều nhà cung cấp dịch vụ logistics vận tải có thể lo ngại rằng dữ liệu tổng sản phẩm quốc nội thực tế của Mỹ mới đây cho thấy quý hai liên tiếp tăng trưởng âm
Hà Nội - Viêng Chăn: Hợp tác cùng phát triển

Hà Nội - Viêng Chăn: Hợp tác cùng phát triển

Sáng 10/8, thành phố Hà Nội tổ chức sự kiện “Hà Nội - Viêng Chăn, Hợp tác cùng phát triển”; triển lãm ảnh và trưng bày, giới thiệu sản phẩm Hà Nội - Viêng Chăn.
Chuỗi cung ứng kỹ thuật số ASEAN 2030 bắt đầu từ đâu?

Chuỗi cung ứng kỹ thuật số ASEAN 2030 bắt đầu từ đâu?

ASEAN gồm số lượng nền kinh tế năng động, có độ mở thương mại nhất thế giới - từ thủ đô tài chính Singapore đến trung tâm chuỗi cung ứng mới nổi như Việt Nam.
Châu Âu và châu Á tăng cường cuộc chiến đảm bảo nguồn cung khí đốt

Châu Âu và châu Á tăng cường cuộc chiến đảm bảo nguồn cung khí đốt

Cuộc chiến giữa châu Á và châu Âu để đảm bảo nguồn cung cấp khí đốt đang ngày càng gay gắt, làm tăng nguy cơ tăng giá tiếp theo.
Đảng Dân chủ thắng lớn với dự luật trị giá 430 tỷ USD

Đảng Dân chủ thắng lớn với dự luật trị giá 430 tỷ USD

Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng lớn chỉ vài tháng trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Việt Nam luôn vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh và phát triển

Việt Nam luôn vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh và phát triển

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn khẳng định, Việt Nam tiếp tục nỗ lực hết sức mình cùng ASEAN viết tiếp những chương thành công về xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Trina Solar xây dựng nhà máy quang điện góp phần phát triển ngành công nghiệp năng lượng

Trina Solar xây dựng nhà máy quang điện góp phần phát triển ngành công nghiệp năng lượng

Dự án khu công nghiệp năng lượng mới Trina Solar vừa được khởi công tại Tây Ninh, thuộc tỉnh Thanh Hải, miền Trung Trung Quốc.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động