Hiệp định RCEP: Đòn bẩy giúp giảm thâm hụt thương mại từ nội khối

Hiệp định RCEP sẽ giúp gia tăng đầu vào có chất lượng cho tiêu dùng và sản xuất cũng như xuất khẩu, giúp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị, qua đó phục hồi kinh tế hậu COVID-19 và giảm rủi ro.

Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong những năm gần đây liên tục là điểm sáng của nền kinh tế. Tiêu biểu gần đây, khi đại dịch COVID-19 diễn biến hết sức phức tạp, khó lường ở hầu hết các quốc gia và nền kinh tế mà Việt Nam có quan hệ thương mại, xuất khẩu năm 2021 vẫn tăng trưởng “2 con số,” thực sự là một kết quả ngoài mong đợi.

Hiep dinh RCEP: Don bay giup giam tham hut thuong mai tu noi khoi hinh anh 1
Thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu tại cảng biển. (Ảnh: TTXVN)

Có được thành công trên, theo các chuyên gia, việc tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) như: CPTPP, EVFTA và mới đây là RCEP… là một đòn bẩy quan trọng giúp các doanh nghiệp tham gia các chuỗi giá trị và sản xuất mới, để từ đó tiếp cận với nhiều phân khúc thị trường, hạn chế được những rủi ro và nâng cao giá trị xuất khẩu.

Đột phá từ các FTA

Năm 2021, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 668,55 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt hơn 336,3 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2020; nhập khẩu đạt 332,2 tỷ USD, tăng 26,5%, giúp xuất siêu hơn 4 tỷ USD.

Kết quả trên có sự đóng góp không nhỏ từ việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam ký kết.

Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), việc thực thi các FTA trong 2 năm gần đây đạt kết quả tích cực, đặc biệt FTA thế hệ mới như Hiệp định Việt Nam-EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Việt Nam-Anh (UKVFTA).

Đơn cử, với thị trường EU, năm 2020 dù thị trường này gặp khó khăn do đại dịch COVID-19 nhưng trong năm tháng đầu tiên thực hiện EVFTA (từ tháng 8-12/2020) thương mại của Việt Nam đã có mức tăng trưởng dương, thay vì tăng trưởng âm trước đó, đạt 3,8%. Thậm chí, trong bảy tháng tiếp theo đạt mức tăng trưởng 17,8%.

Với UKVFTA, ngay từ 1/1/2021, các mặt hàng xuất khẩu Việt Nam sang Anh đã được hưởng ưu đãi theo cam kết của hiệp định này và hiệu quả cũng được thấy rõ. Trong năm 2021, xuất khẩu của Việt Nam sang Anh đã có mức tăng trưởng cao, 15,4%. Còn với hiệp định CPTPP, hai thị trường lần đầu tiên có quan hệ FTA là Mexico, Canada cũng có mức tăng trưởng trên hai con số.

Trong khi đó, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) giữa 10 nước ASEAN (trong đó có Việt Nam) và 5 đối tác kinh tế ngoài ASEAN là: Australia, Hàn Quốc, New Zealand, Nhật Bản và Trung Quốc có hiệu lực từ đầu năm 2022 được đánh giá là “đòn bẩy” mới trong hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vào một số thị trường quan trọng như Trung Quốc và khu vực ASEAN.

Theo phó giáo sư, tiến sỹ Phạm Tất Thắng, chuyên gia cao cấp Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách Công Thương (Bộ Công Thương), từ trước đến nay, Việt Nam khai thác thị trường Trung Quốc chủ yếu thông qua xuất khẩu tiểu ngạch.

Tuy nhiên, với RCEP - đây là một cơ hội mới giúp gia tăng xuất khẩu, song các doanh nghiệp phải thay đổi cung cách “làm ăn” và coi đây là thị trường cấp cao để khai thác hết các cơ hội. Còn đối với thị trường ASEAN, nhiều năm qua Việt Nam vẫn chủ yếu nhập siêu từ thị trường này.

Do đó, với việc ký kết Hiệp định RCEP, đi cùng với các FTA cấp cao như CPTPP, EVFTA... sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam đa dạng hóa được thị trường, giảm thâm hụt thương mại từ một số đối tác.

Theo ước tính, tổng các nước tham gia RCEP chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 30% dân số thế giới. Với tiềm năng rất lớn, các chuyên gia cho rằng hiệp định RCEP sẽ giúp gia tăng đầu vào có chất lượng cho tiêu dùng và sản xuất cũng như xuất khẩu, giúp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị, qua đó phục hồi kinh tế hậu COVID-19 và giảm rủi ro.

Bà Lê Hằng, Phó Giám đốc Trung tâm VASEP.PRO thuộc Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), đánh giá xuất khẩu thuỷ sản vào thị trường RCEP hiện chiếm hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

“Việc thống nhất quy tắc xuất xứ tạo điều kiện rất thuận lợi cho lưu thông chuỗi cung ứng trong khối, trong đó doanh nghiệp thuỷ sản Việt Nam nhập khẩu nguồn nguyên liệu từ thị trường ASEAN để xuất khẩu sang 5 đối tác tham gia Hiệp định RCEP cũng như nhập khẩu nguyên liệu từ 5 nước lớn đó để gia công chế biến cho chính các đối tác tại những nước này,” bà Lê Hằng chia sẻ thêm.

Chuyển dịch từ lượng sang chất

Như phân tích của nhiều chuyên gia, cùng với các FTA đã ký kết, Hiệp định RCEP như một trợ lực giúp Việt Nam có thể đa dạng thị trường xuất nhập khẩu, từ đó giúp tăng trưởng được mở rộng hơn.

Vì vậy, để khai thác hết cơ hội mà hiệp định mang lại, ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng ban nghiên cứu tổng hợp, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), lưu ý cộng đồng doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các cam kết của Hiệp định RCEP và không tách rời RCEP với các FTA khác trong chiến lược kinh doanh của mình đồng thời coi RCEP là trung tâm trong việc kết nối các “chuỗi cung ứng".

Đặc biệt, từ cơ hội gia tăng hàng hóa xuất khẩu vào các thị trường RCEP thời gian qua, ông Nguyễn Anh Dương cho rằng doanh nghiệp cần chủ động “tăng chất,” coi trọng tiêu chuẩn, chất lượng cho hàng hóa xuất khẩu vào các thị trường RCEP như với CPTPP và EVFTA để đủ sức cạnh tranh và hưởng lợi.

Cụ thể hơn, đó là chiến lược để nâng cao năng lực xuất khẩu, trong đó không phải chỉ tập trung vào cạnh tranh về giá mà còn phải cạnh tranh cả về chất lượng.

Cũng như các FTA khác, Hiệp định RCEP tạo nên môi trường cạnh tranh gay gắt hơn, vì vậy mà doanh nghiệp cần chủ động để sẵn sàng thích ứng trước các biện pháp phòng vệ thương mại mà nhiều nước áp đặt cho hàng hóa xuất khẩu từ các quốc gia khác.

Ông Lương Hoàng Thái, Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho rằng để tận dụng được thành công từ hiệp định này thì tính chủ động của chúng ta phải cao hơn nhiều.

“Tính chủ động ở đây không phải chỉ từ cộng đồng doanh nghiệp mà cả cơ quan Nhà nước hướng dẫn doanh nghiệp có thể tận dụng được và chỉ khi tích cực và chủ động hơn thì chúng ta mới có thể khai thác hiệu quả được những thị trường mà nó có tiềm năng rất lớn như vậy…,” ông Lương Hoàng Thái nhấn mạnh.

Báo cáo của Trung tâm WTO và hội nhập (Liên đoàn Thương mại và Công Việt Nam) cho thấy các nước đối tác thành viên trong RCEP là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam.

Trong tốp 10 nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất vào Việt Nam (tính lũy kế tới hết 6/2021) có 6 nước RCEP (gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Trung Quốc, Malaysia và Thái Lan), với tổng vốn đăng ký lũy kế chiếm 61% tổng vốn đầu tư nước ngoài mà Việt Nam thu hút được.

Do đó, việc ký kết và thực thi RCEP được kỳ vọng sẽ làm gia tăng đầu tư từ khu vực này. Đây có thể là cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam đang tìm kiếm hợp tác, liên doanh với các đối tác nước ngoài.

Từ góc độ thương mại, các nước RCEP là nguồn cung nhập khẩu lớn nhất vào Việt Nam, đặc biệt là các nguyên phụ liệu và máy móc thiết bị phục vụ nhiều ngành sản xuất, xuất khẩu.

Theo các chuyên gia, đây là cơ hội để doanh nghiệp có nguồn đầu vào giá tốt, nguồn công nghệ có chất lượng để cải thiện năng lực sản xuất, cạnh tranh. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể dễ dàng đáp ứng các quy tắc xuất xứ hơn để hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu trong RCEP.

Tuy nhiên, nguồn cung từ các nước RCEP cũng có thể sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp cạnh tranh trên thị trường nội địa Việt Nam và như vậy, cùng với nỗ lực tự thân của mỗi doanh nghiệp thì việc hỗ trợ, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ cần được đặc biệt chú trọng.../.

www.vietnamplus.vn
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Việt Nam – Argentina: Nhiều triển vọng về hợp tác thương mại, dịch vụ

Việt Nam – Argentina: Nhiều triển vọng về hợp tác thương mại, dịch vụ

Hợp tác thương mại, dịch vụ Việt Nam – Argentina đang tiếp tục có nhiều triển vọng phát triển trong năm 2022.
Việt Nam - Vương quốc Anh: Thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại trên nhiều lĩnh vực

Việt Nam - Vương quốc Anh: Thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại trên nhiều lĩnh vực

Cơ chế hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam - Vương quốc Anh góp phần giải quyết vướng mắc, xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước
Các vấn đề toàn cầu “nóng” tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF)

Các vấn đề toàn cầu “nóng” tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF)

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ từ ngày 22-26/5 nêu lên các vấn đề toàn cầu “nóng” như: Lạm phát, xung đột; an ninh lương thực...
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Châu Á cần tiên phong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Châu Á cần tiên phong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh cho rằng, châu Á cần tiên phong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tinh thần hợp tác và liên kết theo hướng mở, bao trùm, công bằng...
Cảng Cái Mép được đánh giá là cảng hiệu quả thứ 13 toàn cầu

Cảng Cái Mép được đánh giá là cảng hiệu quả thứ 13 toàn cầu

Cảng Cái Mép (Bà Rịa – Vũng Tàu) đã được đánh giá là cảng hoạt động hiệu quả đứng thứ 13 toàn cầu, theo Báo cáo CPPI 2021 vừa được WB công bố.

Tin cùng chuyên mục

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái: Cải cách WTO cần bảo đảm cân bằng quyền lợi và nghĩa vụ

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái: Cải cách WTO cần bảo đảm cân bằng quyền lợi và nghĩa vụ

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đề nghị quá trình cải cách WTO cần bảo đảm cân bằng quyền lợi và nghĩa vụ, phù hợp với trình độ phát triển của các thành viên.
Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ người tiêu dùng

Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ người tiêu dùng

Mới đây, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) đã đại diện Việt Nam tham dự Cuộc họp lần thứ 24 của Ủy ban Bảo vệ người tiêu dùng ASEAN.
Giá dầu thô tăng mang lại những “điềm báo” cho châu Á

Giá dầu thô tăng mang lại những “điềm báo” cho châu Á

Giá dầu thô đã vượt mức 130 USD/thùng vào tháng 3/2022 - mức cao nhất kể từ năm 2008 - trước khi giảm xuống 100 USD/thùng vào tháng 4.
Hai cơ quan của Việt Nam trúng cử thành viên Hội đồng điều hành các trung tâm khu vực của ESCAP

Hai cơ quan của Việt Nam trúng cử thành viên Hội đồng điều hành các trung tâm khu vực của ESCAP

Việt Nam liên tiếp trúng cử vào Hội đồng điều hành các trung tâm khu vực thuộc Ủy ban Kinh tế và xã hội khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Liên hợp quốc.
Việt Nam tăng cường hợp tác với các địa phương của Nhật Bản

Việt Nam tăng cường hợp tác với các địa phương của Nhật Bản

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh mong muốn tỉnh Kanagawa và Gunma thúc đẩy các doanh nghiệp sang tìm kiếm cơ hội, mở rộng đầu tư kinh doanh tại Việt Nam
Giá dầu ăn hạ nhiệt khi Indonesia xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô

Giá dầu ăn hạ nhiệt khi Indonesia xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô

Giá dầu ăn có dấu hiệu hạ nhiệt trong những tuần tới do Indonesia đã xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô sang Ấn Độ.
Hợp tác với Việt Nam, trách nhiệm với Việt Nam là nhu cầu của cộng đồng quốc tế

Hợp tác với Việt Nam, trách nhiệm với Việt Nam là nhu cầu của cộng đồng quốc tế

Một Việt Nam cởi mở và rất nhiều cơ hội hợp tác. Hợp tác với Việt Nam, trách nhiệm với Việt Nam là nhu cầu của cộng đồng quốc tế.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Vai trò tiêu điểm của ASEAN trong một thế giới đang chuyển mình

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Vai trò tiêu điểm của ASEAN trong một thế giới đang chuyển mình

ASEAN sẽ tiếp đón các nhà lãnh đạo toàn cầu vào cuối năm nay với Hội nghị cấp cao ASEAN tại Campuchia, Hội nghị Thượng đỉnh nhà lãnh đạo B20 và G20 ở Indonesia.
Các hoạt động song phương của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái tại WEF 2022

Các hoạt động song phương của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái tại WEF 2022

Tiếp tục các hoạt động tại WEF 2022, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái có các hoạt động song phương với Litva, Thụy Sỹ, Peru, Thủ hiến vùng Flanders (Bỉ), OECD.
Tuần lễ Argentina tại Hà Nội: Kết nối tiêu dùng qua văn hoá ẩm thực

Tuần lễ Argentina tại Hà Nội: Kết nối tiêu dùng qua văn hoá ẩm thực

Đại sứ quán Argentina tại Việt Nam vừa khởi động tổ chức “Tuần lễ Argentina tại Hà Nội lần thứ VII” nhằm thắt chặt quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Argentina.
Hiệp định RCEP tạo dựng các mối quan hệ mới cho ngành dệt may

Hiệp định RCEP tạo dựng các mối quan hệ mới cho ngành dệt may

Ngành dệt may các nước RCEP tập trung phát triển sợi mới và sản xuất xanh, cũng như mở rộng thị trường liên quan đến Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực
ASEAN- EU công bố Sách Xanh 2022 kỷ niệm 45 năm quan hệ đối tác

ASEAN- EU công bố Sách Xanh 2022 kỷ niệm 45 năm quan hệ đối tác

Ngày 23/5, ASEAN và EU đã công bố Sách Xanh 2022 và Triển lãm Hợp tác ASEAN-EU nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ đối tác ASEAN-EU.
ILO thiết lập cơ sở trực tuyến về điều khoản lao động trong các hiệp định thương mại

ILO thiết lập cơ sở trực tuyến về điều khoản lao động trong các hiệp định thương mại

ILO cho rằng cơ sở trực tuyến về điều khoản lao động trong các hiệp định thương mại (LP Hub) sẽ giúp thúc đẩy thương mại mang tính bao trùm hơn.
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái gặp Chủ tịch Thượng viện Hoa Kỳ và các nhà đầu tư

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái gặp Chủ tịch Thượng viện Hoa Kỳ và các nhà đầu tư

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đã gặp Chủ tịch Thượng viện Hoa Kỳ Patrick Leahy khi tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 52 Diễn đàn kinh tế thế giới.
Diễn đàn kinh tế thế giới: 5 đề xuất của Việt Nam về lương thực toàn cầu

Diễn đàn kinh tế thế giới: 5 đề xuất của Việt Nam về lương thực toàn cầu

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cho rằng, vấn đề lương thực toàn cầu cần có cách tiếp cận tổng thể, đa mục tiêu, hướng tới một hệ thống lương thực toàn cầu tự cường.
Xuất khẩu nhựa vào Úc: Dư địa vẫn còn nhiều

Xuất khẩu nhựa vào Úc: Dư địa vẫn còn nhiều

Là nước tiêu thụ nhựa lớn trên thế giới với 3,5 triệu tấn mỗi năm, thị trường Úc vẫn còn nhiều dư địa đối với ngành xuất khẩu nhựa Việt Nam.
Pakistan cấm nhập khẩu 38 mặt hàng xa xỉ và không thiết yếu

Pakistan cấm nhập khẩu 38 mặt hàng xa xỉ và không thiết yếu

Thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Pakistan, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam chú ý chính sách cấm nhập khẩu 38 mặt hàng xa xỉ và không thiết yếu của Pakistan.
Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã chính thức được tổ chức trở lại ở Davos, Thụy Sỹ từ ngày 22/5 đến ngày 26/5.
Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao do ảnh hưởng bởi xung đột Nga - Ukraine đang gây ra tình trạng thiếu hụt, căng thẳng đối với nguồn cung ngũ cốc, thịt… trên toàn cầu.
Việt Nam tiếp tục phối hợp APEC triển khai sáng kiến phục hồi kinh tế

Việt Nam tiếp tục phối hợp APEC triển khai sáng kiến phục hồi kinh tế

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho biết, Việt Nam tiếp tục phối hợp thành viên APEC xây dựng, triển khai các sáng kiến khả thi nhằm phục hồi kinh tế.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động