Doanh nghiệp muốn tồn tại phải quan tâm đến bảo vệ môi trường

Đây là chia sẻ của PGS.TS. Nguyễn Thế Chinh, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường với Báo Công Thương, xoay quanh vấn đề phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường - xu thế tất yếu trong tăng trưởng kinh tế nhằm đạt được thịnh vượng toàn diện cho các quốc gia.

Dưới góc độ nghiên cứu, ông nhìn nhận hoạt động của doanh nghiệp (DN) tác động như thế nào tới môi trường?

Khi nói về DN tác động tới môi trường thì cần hiểu trên hai khía cạnh là tác động tiêu cực và tác động tích cực. Đối với những tác động tiêu cực, có thể kể đến việc xả thải gây ô nhiễm môi, khai thác tài nguyên không tuân thủ theo đúng quy định, không có báo cáo đánh giá môi trường... Về nguyên nhân, do bản thân các DN chưa nhận thức được một cách đúng đắn và đầy đủ về mối quan hệ giữa hoạt động kinh doanh sản xuất của mình với vấn đề môi trường. Hơn thế, giải quyết môi trường là bài toán kinh tế lớn, đòi hỏi DN phải có vốn đầu tư, thế nhưng tiềm lực hạn chế khiến không ít DN "lực bất tòng tâm".

Tuy nhiên, qua nghiên cứu, đánh giá chúng tôi nhận thấy, số những DN đầu tư nước ngoài gây ô nhiễm môi trường họ không phải trong nhóm các nước phát triển. Vì thực tế, DN từ các nước phát triển như Nhật Bản hay EU, khi đầu tư họ đã tính toán rất kỹ cả chi phí đầu tư môi trường trong đó.

Với DN trong nước, trước đây, nói đến môi trường dường như là nói đến một vấn đề gì đó không liên quan đến họ, nhất là những DN nhỏ và vừa, hay DN ở các làng nghề. Nhưng thời gian gần đây, nhiều DN trong nước đã quan tâm hơn đến môi trường, họ sẵn sàng đầu tư vào môi trường để cho sản xuất sạch hơn, chất lượng lao động tăng lên. Ví dụ điển hình ở phía Bắc, có thể kể đến Khu công nghiệp xanh Nam Cầu Kiền (Hải Phòng), họ lấy bảo vệ môi trường làm cốt lõi cho sự phát triển. Hay trên cả nước cũng có không ít DN thực hiện tốt Nghị định 82/2018, tham gia vào khu công nghiệp sinh thái và đã mang lại hiệu quả kinh tế lớn.

Doanh nghiệp muốn tồn tại phải quan tâm đến bảo vệ môi trường
PGS.TS. Nguyễn Thế Chinh - nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường

Mặc dù pháp luật đã có quy định, song trên thực tế còn không ít DN vẫn vi phạm về môi trường, theo ông, vì sao tồn tại nghịch lý này?

Phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là mối quan hệ ràng buộc với nhau, không xem nhẹ vấn đề nào, nhưng trong bối cảnh như đất nước ta đang hoàn thiện dần thể chế kinh tế thị trường, sự cạnh tranh, cũng như các quy định, quá trình thực thi còn một số vấn đề... thì việc DN gây ô nhiễm môi trường cũng khó tránh khỏi. Tình trạng này ở nước nào cũng vậy không riêng gì Việt Nam.

Hơn thế, trong điều kiện nước ta đang phát triển, trình độ công nghệ còn thấp, trong khi bảo vệ môi trường đòi hỏi trình độ công nghệ cao thì việc chúng ta có những DN gây ra ô nhiễm môi trường là điều khó tránh khỏi. Chính vì vậy, trong quản lý, chúng ta đang sửa đổi, hoàn thiện dần các quy định để phù hợp với tính thực tiễn, nhưng cũng phải nhìn vào tăng trưởng của nền kinh tế chứ không thể nhìn một phía được.

Để đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, ngoài khuôn khổ pháp lý là cần thiết thì ý thức tự giác của DN đóng vai trò rất quan trọng. Quan điểm của ông về vấn đề này?

So với trước đây, ý thức bảo vệ môi trường của các DN đã nâng cao hơn, nhất là sau sự cố formosa thì nhận thức của người dân, các cấp lãnh đạo đã thay đổi, đó cũng là bước ngoặt. Nói như thế không có nghĩa là thay đổi hoàn toàn. Thực tế vẫn còn DN gây ô nhiễm, nhất là DN vừa và nhỏ, DN trong các làng nghề mà chúng ta chưa quản lý được. DN lớn thì đã có quy chế quy định, hơn nữa, công tác thanh tra, kiểm tra đã chặt chẽ hơn.

Doanh nghiệp muốn tồn tại phải quan tâm đến bảo vệ môi trường
Nhiều sản phẩm được tái chế từ nhựa

Như tôi đã nói, bản chất của DN là lợi nhuận. Nếu họ thấy việc đầu tư cho môi trường đem lại lợi nhuận, lợi ích lớn hơn so với chi phí khắc phục thì họ sẽ tự có ý thức khôi phục hơn, để tránh được pháp luật và pháp lý. Quan điểm của tôi là làm thế nào để DN cùng đồng hành với Chính phủ là tốt nhất. Nhà nước tạo ra những cơ chế để họ có trách nhiệm, đó là cách làm hài hòa giữa hoạt động sản xuất kinh doanh với bảo vệ môi trường.

Đánh giá của ông về mức độ sẵn sàng của DN trong chuyển đổi sang công nghệ xanh? Theo ông, cần có giải pháp gì để khuyến khích DN thực hiện hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường?

Bảo vệ môi trường là vấn đề của nhiều bên liên quan: Về quản lý nhà nước là của nhiều bộ, ngành; còn về xã hội là của người dân, DN, các tổ chức chính trị xã hội thì mới tạo ra được một động lực chung. Bài học kinh nghiệm những nước đi trước chúng ta đều thấy chuyện đó, gần ta nhất là Hàn Quốc hay Nhật Bản là ví dụ điển hình.

Tôi cho rằng, thực chất để có chiến lược về kinh doanh lâu dài thì DN nên quan tâm sớm (trong khả năng của mình) và thay đổi dần, vì không sớm muộn gì DN trên thương trường cũng khó bán trên thương trường. Ví dụ, cùng là 1 hãng sơn nhưng nếu hãng này được dán nhãn sinh thái vào đảm bảo sức khỏe, đảm bảo an toàn thì người tiêu dùng sẽ lựa chọn thay vì không có dãn nhãn. Hay đơn giản là chuyện ra chợ mua rau, nếu cửa hàng nào sản phẩm có mã vạch thì chắc chắn người tiêu dùng sẽ tin tưởng lựa chọn. Đó là thực tế, những DN đã có ý thức, đầu tư công nghệ thì sản phẩm sẽ có thương hiệu trên thị trường, còn những DN không đảm bảo an toàn, không đáp ứng được cơ chế thị trường thì sẽ tự đào thải là lẽ tất yếu.

Một lần nữa tôi muốn nhấn mạnh, nhận thức là vấn đề quan trọng của DN, khi nhận thức của chủ DN tốt sẽ có hành động đúng. Khi DN quan tâm đến hoạt động môi trường, đến chi phí môi trường, chuyển đổi hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp hơn với môi trường, đầu tư vào công nghệ sản xuất xanh, sạch, chắc chắn sẽ thu nhận được sản phẩm thân thiện hơn với môi trường, số lượng sản phẩm bán ra sẽ cao hơn, qua đó, tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, cho DN. DN muốn tồn tại lâu dài phải quan tâm đến môi trường, không nên làm ăn theo kiểu “ăn xổi ở thì”, đầu tư ngắn hạn mà cần có chiến lược đầu tư theo hướng dài hạn.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Thanh Tâm (thực hiện)

Tin mới nhất

Ban hành Thông tư 02 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Ban hành Thông tư 02 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
Ban hành Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Ban hành Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Ngày 10/01/2022 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 08/2022/NĐ-CP nhằm hướng dẫn một số quy định chuyển tiếp liên quan đến hồ sơ về giấy phép về môi trường nộp trước ngày 10/01/2022.
Nhập khẩu phế liệu phải ký quỹ bảo vệ môi trường

Nhập khẩu phế liệu phải ký quỹ bảo vệ môi trường

Từ nay, doanh nghiệp nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất phải ký quỹ bảo vệ môi trường (BVMT). Số tiền ký quỹ căn cứ trên số lượng nhập khẩu của lô hàng. Quy định này nhằm bảo đảm tổ chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu chịu trách nhiệm xử lý rủi ro, nguy cơ ô nhiễm môi trường có thể phát sinh từ lô hàng phế liệu nhập khẩu.
TechnoPark Tower – Biểu tượng xanh đẳng cấp quốc tế với chứng nhận LEED Platinum danh tiếng

TechnoPark Tower – Biểu tượng xanh đẳng cấp quốc tế với chứng nhận LEED Platinum danh tiếng

TechnoPark Tower – một công trình nằm trong lòng đại đô thị Vinhomes Ocean Park vừa chính thức nhận chứng chỉ danh giá LEED Platinum từ Hội đồng công trình xanh Hoa Kỳ. Sự công nhận của một tổ chức uy tín toàn cầu với các tiêu chí khắt khe đang lan tỏa cảm hứng sống xanh – sống có trách nhiệm tới từng thành viên làm việc bên trong tòa nhà nói riêng và toàn bộ cư dân đại đô thị nói chung.
Coca-Cola và The Ocean Cleanup hợp tác giải quyết ô nhiễm nhựa tại Việt Nam

Coca-Cola và The Ocean Cleanup hợp tác giải quyết ô nhiễm nhựa tại Việt Nam

Ngày 11/1/2022, Công ty Coca-Cola Việt Nam và Tổ chức The Ocean Cleanup chính thức thông báo triển khai các giải pháp công nghệ ngăn rác thải nhựa đổ ra đại dương trên sông Cần Thơ, TP. Cần Thơ.

Tin cùng chuyên mục

TechnoPark Tower đạt chứng chỉ Công trình Xanh LEED Platinum

TechnoPark Tower đạt chứng chỉ Công trình Xanh LEED Platinum

Tòa nhà TechnoPark Tower thuộc đại đô thị Vinhomes Ocean Park, Hà Nội đã chính thức được Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ trao chứng chỉ Công trình Xanh LEED Platinum phiên bản V4. Đây là chứng chỉ uy tín hàng đầu thế giới nhằm ghi nhận các công trình xanh tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường sống.
Schneider Electric công bố khung chỉ số kiểm soát môi trường tại các trung tâm dữ liệu

Schneider Electric công bố khung chỉ số kiểm soát môi trường tại các trung tâm dữ liệu

Schneider Electric - doanh nghiệp dẫn đầu trong số hóa các chương trình quản lý năng lượng và tự động hóa, đồng thời là doanh nghiệp bền vững nhất thế giới do Corporate Knights công nhận, chính thức giới thiệu khung chỉ số toàn diện đầu tiên trong ngành về việc ứng dụng các trung tâm dữ liệu (TTDL) bền vững với môi trường.
CNG Việt Nam: Lan tỏa xu thế xanh hóa nguồn nhiên liệu cho phát triển

CNG Việt Nam: Lan tỏa xu thế xanh hóa nguồn nhiên liệu cho phát triển

Với sứ mệnh kiến tạo tương lai xanh, mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng xã hội, Công ty cổ phần CNG Việt Nam (mã CNG) đã tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực của doanh nghiệp để vươn lên mạnh mẽ, phát triển bền vững, tiên phong trong sự nghiệp xanh hóa nhiên liệu tại Việt Nam.
Bộ Công Thương: Nhiều nỗ lực giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường

Bộ Công Thương: Nhiều nỗ lực giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường

Sản xuất công nghiệp có nhiều đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế, tuy nhiên lĩnh vực này cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường. Vậy, làm thế nào để vừa bảo vệ môi trường (BVMT) nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế?. Nhằm làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Trọng Thực - Phó Cục trưởng Cục kỹ thuật An toàn và Môi trường công nghiệp (Bộ Công Thương).
Ngành Công Thương: Không chấp nhận phương thức tăng trưởng thiếu tính bền vững

Ngành Công Thương: Không chấp nhận phương thức tăng trưởng thiếu tính bền vững

Ngành Công Thương luôn quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường (BVMT) và phát triển bền vững, trên quan điểm lấy đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển kinh tế xanh, nhu cầu thị trường, các ngành mới nổi và tăng năng suất lao động làm định hướng; kiên quyết không chấp nhận mô hình “tăng trưởng trước, dọn dẹp sau”; không chấp nhận phương thức tăng trưởng bằng mọi giá, thiếu tính bền vững…
Uông Bí: Chung tay vì môi trường xanh

Uông Bí: Chung tay vì môi trường xanh

Hưởng ứng Chương trình “trồng 1 tỷ cây xanh-Vì một Việt Nam xanh" giai đoạn 2021 - 2025 được Thủ tướng Chính phủ phát động, Phụ nữ thành phố Uông Bí và Hội Phụ nữ Phường Quang Trung đã phối hợp với Chùa Ba Vàng (Quảng Ninh) phát động chương trình trồng 50 ngàn cây xanh.
Thúc đẩy xu hướng chuyển dịch đầu tư cho các ngành kinh tế xanh

Thúc đẩy xu hướng chuyển dịch đầu tư cho các ngành kinh tế xanh

Thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính để đạt phát thải ròng bằng “0” là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn, đòi hỏi nỗ lực liên tục, kiên định và sự tham gia của toàn hệ thống chính trị và toàn dân. Theo đó, cần tiếp tục khơi dậy tiềm năng, huy động và tập trung nguồn lực cho ứng phó với biến đổi khí hậu. Đặc biệt, thúc đẩy xu hướng chuyển dịch đầu tư cho các ngành kinh tế xanh, carbon thấp.
Khó xử lý rác thải nhựa từ ngành thủy sản

Khó xử lý rác thải nhựa từ ngành thủy sản

Khối lượng rác thải nhựa từ Việt Nam ra biển dao động 0,28 - 0,73 triệu tấn/năm, trong đó có một lượng lớn liên quan đến nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, việc thu gom, tái chế loại rác thải này còn gặp nhiều khó khăn.
Phát động chiến dịch Tiêu dùng xanh năm 2021 tại TP. Hồ Chí Minh

Phát động chiến dịch Tiêu dùng xanh năm 2021 tại TP. Hồ Chí Minh

Chiến dịch Tiêu dùng xanh với chủ đề “Xuân xanh - Tết khỏe - Sống an lành” đã được Báo Sài Gòn Giải Phóng phối hợp cùng Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP Hồ Chí Minh phát động ngày 23/12/2021.
Cần chính sách quản lý chất thải nhựa cho phát triển nền kinh tế tuần hoàn

Cần chính sách quản lý chất thải nhựa cho phát triển nền kinh tế tuần hoàn

Phát triển kinh tế tuần hoàn là một xu hướng của phát triển bền vững giúp đạt được cả hai mục tiêu, ứng phó với sự cạn kiệt của tài nguyên đầu vào và tình trạng ô nhiễm môi trường trong phát triển ở đầu ra. Việc nghiên cứu xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng cho hình thành, phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn, thậm chí nghiên cứu xây dựng Luật về thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn là rất cần thiết.
“Nội địa hóa” công nghệ xử lý chất thải: Không còn là mục tiêu

“Nội địa hóa” công nghệ xử lý chất thải: Không còn là mục tiêu

Ngày 17/12 tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã tổ chức hội thảo giới thiệu về công nghệ xử lý môi trường được các nhà khoa học của VAST nghiên cứu qua nhiều thế hệ.
Kinh tế xanh - Tiền đề để doanh nghiệp phát triển bền vững

Kinh tế xanh - Tiền đề để doanh nghiệp phát triển bền vững

Phát triển kinh tế xanh để đạt được tăng trưởng xanh đã trở thành xu hướng tất yếu của kinh tế thế giới hiện đại. Tại Việt Nam, chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 được Chính phủ ban hành thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong thực hiện phát triển bền vững, thông qua các hành động thiết thực, cụ thể.
Đồng bằng sông Cửu Long: Thuận thiên bền vững, vượt đại dịch

Đồng bằng sông Cửu Long: Thuận thiên bền vững, vượt đại dịch

Thực tiễn bốn năm triển khai Nghị quyết 120/NQ-CP cho thấy, việc kế thừa các chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước cùng với tích hợp, lồng ghép kết quả các chương trình nghiên cứu khoa học và công nghệ, các dự án phát triển đã tạo đà mạnh mẽ cho đồng bằng sông Cửu Long phát triển và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Hỗ trợ Việt Nam giảm phát thải nhà kính, bảo vệ môi trường

Hỗ trợ Việt Nam giảm phát thải nhà kính, bảo vệ môi trường

Giúp các cơ quan thuộc Chính phủ Việt Nam có cơ hội tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế trong việc lập các báo cáo về giảm phát thải nhà kính (KNK) và cùng các quốc gia trong khu vực thảo luận nhằm rút ra các bài học chính, yếu tố cần thiết để thiết kế, vận hành hiệu quả hệ thống báo cáo giảm phát thải nhà kính, giúp Việt Nam thực hiện mục tiêu giảm phát thải nhà kính.
Tái chế và quản lý chất thải: Chính sách trọng tâm của kinh tế tuần hoàn

Tái chế và quản lý chất thải: Chính sách trọng tâm của kinh tế tuần hoàn

Trong khuôn khổ Tuần lễ Môi trường Việt Nam - Nhật Bản diễn ra từ ngày 15 - 17/12/2021, các nhà quản lý, nghiên cứu đầu ngành về chất thải rắn, kinh tế tuần hoàn của Nhật Bản và Việt Nam vừa có cuộc bàn luận nhằm hoàn thiện chính sách của Việt Nam trong việc mở rộng thực hiện kinh tế tuần hoàn, từng bước chuyển dịch từ mô hình kinh tế tuyến tính (chỉ quan tâm đến sản xuất - sử dụng - thải bỏ) sang nền kinh tế tuần hoàn, hướng tới phát triển bền vững.
40.000 banh hạt giống được OMO trao tặng cho rừng phòng hộ Việt Nam

40.000 banh hạt giống được OMO trao tặng cho rừng phòng hộ Việt Nam

Hoạt động thuộc chiến dịch “Lấm bẩn vì màn chắn xanh Việt Nam” 2021, hướng đến mục tiêu phủ xanh Việt Nam đang được Nhãn hàng OMO thuộc Công ty TNHH Quốc tế Unilever kết hợp cùng các đối tác triển khai.
Thu gom vỏ hộp giấy Tetra Pak sau khi sử dụng qua ứng dụng VECA trên điện thoại thông minh

Thu gom vỏ hộp giấy Tetra Pak sau khi sử dụng qua ứng dụng VECA trên điện thoại thông minh

Nhằm tạo thuận tiện hơn cho người tiêu dùng trong việc mang vỏ hộp giấy đựng đồ uống đã qua sử dụng đi tái chế, Tetra Pak đã hợp tác với Công ty VECA để đưa vỏ hộp giấy vào danh mục thu gom của ứng dụng VECA trên điện thoại thông minh.
Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu: Cần sự chung tay của các doanh nghiệp

Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu: Cần sự chung tay của các doanh nghiệp

Để thực hiện các mục tiêu được thống nhất tại COP26 về biến đổi khí hậu cần có sự chung tay của các doanh nghiệp trong nhiều ngành nghề. Hội thảo trực tuyến “Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu: Vai trò của chúng ta xây dựng doanh nghiệp phát triển bền vững” diễn ra ngày 9/12 là cơ hội để các doanh nghiệp thảo luận các giải pháp thực tiễn về ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tại Việt Nam.
Nestlé Việt Nam hướng tới nền kinh tế xanh, trung hòa C02

Nestlé Việt Nam hướng tới nền kinh tế xanh, trung hòa C02

Để thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng xanh, kinh tế tuần hoàn, chiều ngày 8/12, Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) và Nestlé Việt Nam đã ký thỏa thuận hợp tác tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và thúc đẩy quản lý bao bì bền vững. Nhân dịp này, Nestlé tại Việt Nam (gồm Công ty Nestlé Việt Nam và Công ty La Vie) đã công bố cam kết trung hòa nhựa đến năm 2025.
Chuyến bay chở khách đầu tiên sử dụng 100% nhiên liệu xanh cho một động cơ

Chuyến bay chở khách đầu tiên sử dụng 100% nhiên liệu xanh cho một động cơ

Nhìn từ bên ngoài, chiếc Boeing 737 MAX 8 của United Airlines khởi hành từ sân bay O’Hare, Chicago về sân bay Ronald Reagan, Washington D.C. với 115 hành khách không có gì đặc biệt. Tuy nhiên, nó đã làm nên lịch sử khi là chuyến bay thương mại đầu tiên sử dụng 100% nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) cho một động cơ máy bay.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động