PGS. TS. Bùi Hoài Sơn: Khai thác giá trị của dân tộc để không là bản sao mờ của một nền văn hóa khác

Những bài học từ hội nhập giúp chúng ta có thêm sự tự tin bằng cách khai thác giá trị văn hóa dân tộc và không trở thành bản sao mờ của nền văn hóa khác.
Giữ gìn nghề dệt thổ cẩm để bảo tồn văn hoá Sớm báo cáo việc Hiệu trưởng Đại học Kinh tế cầm quyền trượng ở lễ trao bằng tốt nghiệp đại học

Ngày 29/7, trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức trao bằng tốt nghiệp chính quy năm 2022 cho gần 1.000 tân cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ. Hiệu trưởng trường này mặc áo choàng nhung đỏ, đội mũ đỏ và đi găng tay đồng màu, cầm quyền trượng màu vàng và mang vòng cổ lớn màu trắng. Thành viên ban nghi lễ mặc áo nhung đỏ - đen, mũ màu đen và sử dụng găng tay trắng.

Ngay sau khi hình ảnh lễ tốt nghiệp tại trường Đại học Kinh tế được đăng tải, dư luận đã bùng nổ tranh cãi với các ý kiến trái chiều xoay quanh câu chuyện trang phục lễ tốt nghiệp của trường này.

PGS. TS. Bùi Hoài Sơn: Khai thác giá trị của dân tộc để không là bản sao mờ của một nền văn hóa khác

Từ góc độ nghiên cứu văn hóa, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam đã nêu quan điểm rằng, đây là một biểu hiện hết sức bình thường của một hiện tượng, mà những người trong nghề gọi là tiếp biến văn hóa.

Theo đó, quá trình tiếp nhận văn hóa có một quy luật là, đầu tiên sẽ là tiếp nhận nguyên vẹn theo hiểu biết và cảm nhận của người trong cuộc, sau đó sẽ là Việt Nam hóa những nội dung và hình thức của hiện tượng văn hóa nước ngoài đó.

Dẫn chứng cho sự tiếp biến văn hóa, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh, chúng ta đã từng chứng kiến khá nhiều những hiện tượng tương tự khi chứng kiến âm nhạc, kịch nói... phương Tây được đưa vào Việt Nam. Đầu tiên là nhạc Tây, lời Tây, sâu dần là nhạc Tây, lời ta và cuối cùng là những ca khúc hoàn toàn Việt Nam. Kịch nói cũng đi theo hướng tương tự như vậy.

Nói như thế để chúng ta hiểu rõ ràng hơn về những hiện tượng nước ngoài đưa vào Việt Nam được biến đổi như thế nào để khi phân tích, lý giải, chúng ta không bị sa đà vào một hiện tượng nào cả, mà sẽ tìm ra những nguyên nhân mang tính bản chất của nó, để từ đó có những giải pháp mang tính tổng thể”- PGS. TS. Bùi Hoài Sơn cho hay.

PGS. TS. Bùi Hoài Sơn: Khai thác giá trị của dân tộc để không là bản sao mờ của một nền văn hóa khác
PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội

Đối với sự kiện trang phục tại lễ tốt nghiệp tại Trường Đại học Kinh tế, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn nêu ý kiến, có thể xuất phát từ người tổ chức sự kiện mong muốn có một buổi lễ bắt mắt, xứng tầm với một buổi lễ trọng đại đối với nhiều sinh viên. Cách thức tiến hành được mô phỏng theo những gì mà những người tổ chức trải nghiệm hoặc hình dung được về một buổi lễ tương tự.

Trên thực tế, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn chỉ ra, ở Việt Nam cũng như rất nhiều nước, lễ tốt nghiệp kiểu này là một hình thức tổ chức sự kiện mới.

Theo đó, cách thức tổ chức kiểu này chủ yếu tồn tại ở các trường đại học theo phong cách Anh Mỹ, ở đó, cái áo choàng là biểu tượng của dân chủ trong học thuật, có độ dài và màu sắc lại khác biệt giữa các ngành học, mũ thường có hình vuông, tượng trưng cho sách vở, cho thành tựu trong sự học (có thể có loại mũ tròn dành cho tiến sĩ), hay cây quyền trượng tượng trưng cho uy quyền, trong buổi lễ có nghĩa là đi kèm với người với chức vụ cao nhất trong buổi lễ, và trong đại học hàm ý duy trì truyền thống học thuật và uy quyền đối với những người đến đó theo học.

Tất cả những điều đó là mới mẻ ở Việt Nam”- PGS. TS. Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh. Khi chúng ta chưa có truyền thống này thì cách tiếp biến văn hóa đầu tiên vẫn là bắt chước. Sao chép nguyên xi là cách làm đơn giản nhất, và thường hiện nay, nhiều người sẽ sáng tạo ra theo cách phù hợp hơn với môi trường, điều kiện của mình.

Đánh giá về trang phục tốt nghiệp của Trường Đại học Kinh tế, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn cho rằng đang làm theo đúng quy luật này. Về mặt luật pháp, họ không sai. Không có điều luật nào xử phạt nếu họ tổ chức một sự kiện với cách ăn mặc như vậy. “Song điều chúng ta có thể bàn ở đây là nếu họ biết kết hợp hài hòa hơn những giá trị truyền thống trong buổi lễ thì dư luận sẽ không ồn ào đến thế”- PGS. TS. Bùi Hoài Sơn chia sẻ.

PGS. TS. Bùi Hoài Sơn lấy ví dụ, chúng ta vẫn thấy các buổi trao bằng, lễ tốt nghiệp, nhiều học sinh, sinh viên, học viên cao học hay tiến sĩ vẫn sử dụng áo thụng, mũ vuông như cách thể hiện sự trang trọng, song ít khi thấy ai có ý kiến phản đối gì. Chỉ khi điều này bị thực hiện một cách thái quá, xa rời những giá trị dân tộc thì dư luận mới thực sự dậy sóng.

“Chiếc áo không làm nên thầy tu”, nhưng cũng nghe nói “y phục xứng kỳ đức”- PGS. TS. Bùi Hoài Sơn khẳng định. Theo ông, trang phục rất nhiều khi thể hiện trình độ văn hóa của một người. Chính vì thế, việc thận trọng trong cách ăn mặc, nhất là phải phù hợp với văn hóa dân tộc, cần được xem là một nguyên tắc ứng xử.

Qua bài học này, theo PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, quá trình tiếp biến văn hóa của chúng ta có thêm một ví dụ sinh động để từ đó, chúng ta có những bài học cho quá trình hội nhập quốc tế, giúp chúng ta có thêm sự tự tin văn hóa bằng cách khai thác giá trị văn hóa dân tộc, và không trở thành bản sao mờ của một nền văn hóa khác trên chính đất nước của mình.

Hoa Quỳnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Sắp diễn ra Lễ hội Văn hóa ẩm thực, món ngon tại TP. Hồ Chí Minh

Sắp diễn ra Lễ hội Văn hóa ẩm thực, món ngon tại TP. Hồ Chí Minh

Những tinh hoa ẩm thực Việt mang đậm bản sắc ba miền sẽ được giới thiệu đến với công chúng, qua “Lễ hội Văn hóa ẩm thực, món ngon Saigontourist Group 2022”.
Ngoại hạng Anh: Lisandro Martinez sẽ là lời giải tuyến giữa cho MU và Ten Hag ?

Ngoại hạng Anh: Lisandro Martinez sẽ là lời giải tuyến giữa cho MU và Ten Hag ?

MU đang cuống cuồng tìm kiếm những giải pháp nhân sự ở vị trí tiền vệ trung tâm, nơi bị xem là huyệt điểm yếu nhất hiện tại của đội bóng này.
TP. Hồ Chí Minh đón đoàn 123 khách du lịch MICE đến từ Nam Phi

TP. Hồ Chí Minh đón đoàn 123 khách du lịch MICE đến từ Nam Phi

Đoàn 123 khách du lịch MICE quốc tịch Nam Phi vừa đến TP. Hồ Chí Minh, bắt đầu hình trình khám phá Việt Nam từ 11 - 14/8/2022.
Nhiều sự kiện văn hóa, âm nhạc hấp dẫn sẽ diễn ra tại lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2022

Nhiều sự kiện văn hóa, âm nhạc hấp dẫn sẽ diễn ra tại lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2022

Sau thời gian tạm dừng vì dịch Covid-19, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được tổ chức trở lại từ 27/8 đến 5/9.
Sẽ có hơn 1.400 tỷ đồng để trùng tu các di tích xuống cấp

Sẽ có hơn 1.400 tỷ đồng để trùng tu các di tích xuống cấp

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang trình cấp có thẩm quyền phân bổ 1.428 tỷ đồng để chống xuống cấp di tích.

Tin cùng chuyên mục

Sắp diễn ra Lễ hội Namaste Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh

Sắp diễn ra Lễ hội Namaste Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh

Lễ hội xin chào Việt Nam (Lễ hội Namaste Việt Nam) lần đầu tiên được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, sẽ diễn ra từ ngày 12/8-12/9/2022.
Thanh Hoá có thêm 3 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Thanh Hoá có thêm 3 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội đền Bà Triệu, Lễ hội Mường Xia, Hát sắc bùa của người Mường ở Thanh Hóa là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Hơn 500 vận động viên tham dự Giải Cầu lông truyền thống thành phố Đà Nẵng

Hơn 500 vận động viên tham dự Giải Cầu lông truyền thống thành phố Đà Nẵng

Giải đấu Cầu lông truyền thống các Câu lạc bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ 26 năm 2022 sẽ quy tụ 21 câu lạc bộ với hơn 500 vận động viên tham dự.
Khi nào Quang Hải, Văn Lâm hội quân cùng Đội tuyển Việt Nam?

Khi nào Quang Hải, Văn Lâm hội quân cùng Đội tuyển Việt Nam?

Khi thông tin về đối thủ loạt trận giao hữu sắp tới của Đội tuyển Vệt Nam lộ diện, người hâm mộ đã bày tỏ sự quan tâm về Quang Hải, Văn Lâm khi nào hội quân.
Huyện Bắc Quang: Điểm hẹn cho du khách yêu thiên nhiên

Huyện Bắc Quang: Điểm hẹn cho du khách yêu thiên nhiên

Không chỉ sở hữu nhiều giá trị văn hoá đặc sắc riêng có, huyện Bắc Quang (tỉnh Hà Giang) còn hấp dẫn bởi những khu du lịch sinh thái xanh mát.
Huấn luyện viên Mai Đức Chung tiếp tục gắn bó với tuyển nữ Việt Nam

Huấn luyện viên Mai Đức Chung tiếp tục gắn bó với tuyển nữ Việt Nam

Thông tin chính thức từ VFF xác nhận việc gia hạn hợp đồng thành công với huấn luyện viên Mai Đức Chung để chuẩn bị cho FIFA World Cup 2023 sắp được diễn ra.
Liên kết sức mạnh du lịch Việt Nam để phục hồi, phát triển toàn diện

Liên kết sức mạnh du lịch Việt Nam để phục hồi, phát triển toàn diện

Chương trình liên kết sức mạnh du lịch Việt Nam được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều cơ hội cho các địa phương, doanh nghiệp lữ hành phục hồi phát triển toàn diện.
Quỷ đỏ Manchester United - Brighton (1-2): Cú tát hiện nguyên hình

Quỷ đỏ Manchester United - Brighton (1-2): Cú tát hiện nguyên hình

Quỷ đỏ Manchester United đã thua sốc Brighton trong trận ra quân Ngoại hạng Anh 2022/23 dù đã bổ nhiệm Erik ten Hag với ắp đầy sự kỳ vọng.
Cụ bà hơn 60 năm bán mỳ Quảng đạt giải Nhất tại “Ngày hội mỳ Quảng”

Cụ bà hơn 60 năm bán mỳ Quảng đạt giải Nhất tại “Ngày hội mỳ Quảng”

Cụ Trần Thị Thời với hơn 60 năm bán mỳ Quảng đã đạt giải Nhất tại “Ngày hội mỳ Quảng” lần thứ nhất năm 2022.
Câu lạc bộ Barca và cái lắc đầu từ La Liga: Nguy cơ mất trắng 200 triệu Euro

Câu lạc bộ Barca và cái lắc đầu từ La Liga: Nguy cơ mất trắng 200 triệu Euro

Câu lạc bộ Barca đang phải hứng chịu sức ép cực kỳ lớn khi đội bóng này không thể đăng ký thi đấu cho 3 tân binh, đứng trước nguy cơ mất 200 triệu Euro.
Hàng trăm vận động viên tham gia giải xe đạp phong trào Đà Nẵng

Hàng trăm vận động viên tham gia giải xe đạp phong trào Đà Nẵng

Sáng 7/8, Giải xe đạp phong trào TP. Đà Nẵng mở rộng - lần thứ I năm 2022 đã được tổ chức với hàng trăm vận động viên đến từ các tỉnh thành trong cả nước.
Du khách thích thú với ngày hội mỳ Quảng

Du khách thích thú với ngày hội mỳ Quảng

Nhiều du khách thích thú khi đến với "Ngày hội mỳ Quảng" lần đầu tiên tổ chức tại Quảng Nam.
Độc đáo nghi thức cung nghinh rước Thánh Mẫu tại lễ hội Điện Huệ Nam

Độc đáo nghi thức cung nghinh rước Thánh Mẫu tại lễ hội Điện Huệ Nam

Cung nghi rước Thánh Mẫu từ Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo, đường Chi Lăng, TP. Huế sau đó ngược dòng sông Hương bằng thuyền lên Điện Huệ Nam
Giải Ngoại hạng Anh 2022/2023 và những thay đổi không thể bỏ qua

Giải Ngoại hạng Anh 2022/2023 và những thay đổi không thể bỏ qua

Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) mới đây đã đưa ra những sự điều chỉnh đáng kể của giải Ngoại hạng Anh, qua đó phần nào hạ bớt được tính khắc nghiệt.
Thừa Thiên Huế: Đẩy mạnh hoạt động văn hoá đọc trong nhân dân

Thừa Thiên Huế: Đẩy mạnh hoạt động văn hoá đọc trong nhân dân

Văn hóa đọc tại tỉnh Thừa Thiên Huế đang được các cấp chính quyền quan tâm, người dân hưởng ứng, phát triển mạnh mẽ, chặt chẽ, kịp thời...
Đội tuyển Việt Nam và giấc mơ World Cup 2026: Khả thi hay bất khả thi?

Đội tuyển Việt Nam và giấc mơ World Cup 2026: Khả thi hay bất khả thi?

Mặc dù số suất sự World Cup 2026 của khu vực châu Á đã được tăng cường đáng kể, thế nhưng cơ hội để bóng đá Việt Nam góp mặt là không cao.
Thăng hoa cùng dàn người đẹp Miss World Vietnam 2022 trên sàn catwalk độc nhất vô nhị tại MerryLand Quy Nhơn

Thăng hoa cùng dàn người đẹp Miss World Vietnam 2022 trên sàn catwalk độc nhất vô nhị tại MerryLand Quy Nhơn

Giữa không gian mênh mông, hùng vĩ của biển trời Hải Giang, thí sinh Miss World Vietnam 2022 càng trở nên nổi bật, lộng lẫy dưới những bộ trang phục thướt tha.
Hàn Quốc quảng bá du lịch tại Việt Nam

Hàn Quốc quảng bá du lịch tại Việt Nam

Hơn 1.000 bạn trẻ đã đến tham gia trải nghiệm sự kiện quảng bá du lịch “My Soul Seoul in Ho Chi Minh” tại TP. Hồ Chí Minh.
Gia hạn thời gian nhận tác phẩm cuộc thi thiết kế quà tặng và ảnh du lịch Hà Nội năm 2022

Gia hạn thời gian nhận tác phẩm cuộc thi thiết kế quà tặng và ảnh du lịch Hà Nội năm 2022

Sở Du lịch Hà Nội vừa Thông báo gia hạn thời gian nhận tác phẩm cuộc thi “Ảnh Du lịch Hà Nội năm 2022” và “Thiết kế mẫu quà tặng Du lịch Hà Nội năm 2022".
Nhiều hoạt động hưởng ứng Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Long An năm 2022

Nhiều hoạt động hưởng ứng Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Long An năm 2022

Hoa khôi sông Vàm là hoạt động tiêu biểu của “Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Long An năm 2022”, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa du lịch địa phương.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động