Kinh tế toàn cầu năm 2022: Đối mặt với nhiều rủi ro

Biến chủng Omicron, lạm phát, khủng hoảng Evergrande của Trung Quốc, cuộc chạy đua tại các thị trường mới nổi, các chính sách thắt chặt và bất ổn chính trị khắp nơi sẽ khiến kinh tế thế giới càng khó đoán.

Bên cạnh đó, một số chính sách kinh tế có thể diễn ra tốt hơn mong đơị. Các chính phủ vẫn giữ nguyên các hỗ trợ tài khoá, kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc có thể thúc đẩy đầu tư mạnh mẽ hơn. Các khoản tiết kiệm trong đại dịch cũng có thể kích thích tiêu dùng toàn cầu hậu đại dịch.

Biến chủng Omicron

Vẫn còn quá sớm để kết luận bất kỳ điều gì về biến chủng nCoV mới nhất này. Dù có khả năng lây nhiễm cao hơn, khả năng gây tử vong của biến thể này có vẻ như thấp hơn các biến thể trước đây. Điều này có thể giúp thế giới nhanh chóng bình thường như trước khi đại dịch xuất hiện. Các đợt phong tỏa đã khiến người dân ngừng đếm phòng gym hay nhà hàng. Thay vào đó, họ mua nhiều hàng hóa hơn. Theo chuyên trang tài chính Bloomberg, việc tiêu dùng cân bằng trở lại có thể kéo tăng trưởng toàn cầu lên 5,1% so với dự báo 4,7% như trước.

Tuy nhiên, trong trường hợp xấu hơn, biến chủng vừa lây lan nhanh, vừa nguy hiểm hơn, các nền kinh tế sẽ bị kéo tụt. Chỉ cần 3 tháng quay về thời kỳ phong tỏa chặt nhất như năm 2021, tăng trưởng năm 2022 sẽ tụt về 4,2%. Trên thực tế, một số nước, như Anh, đã tái khởi động quá trình này.

Trong kịch bản này, nhu cầu sẽ yếu hơn và các vấn đề về nguồn cung của thế giới vẫn còn tồn tại, khiến người lao động bị loại khỏi thị trường, đồng thời, thương mại toàn cầu sẽ tiếp tục gặp khó do các vấn đề logistics. Trong tháng cuối cùng của năm 2021, thành phố Ninh Ba (Trung Quốc) – một cảng trung chuyển hàng hoá lớn nhất thế giới – đã phải thực hiện các biện pháp đóng cửa mới.

Lạm phát

Đầu năm nay, Mỹ được dự báo kết thúc năm với lạm phát 2%. Tuy nhiên, trên thực tế, con số này đã tiệm cận 7%. Năm 2022, một lần nữa giới quan sát dự báo con số 2%. Nhưng việc không đạt vẫn có khả năng xảy ra.

Omicron chỉ là một trong những nguyên nhân cho việc này. Lương nhân công trong năm tới cũng có thể tăng cao. Căng thẳng giữa Nga và Ukraine cũng kéo giá khí đốt lên cao. Biến đổi khí hậu kéo theo các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt hơn, từ đó đẩy giá lương thực tăng vọt.

Mặc dù vậy, không phải tất cả rủi ro đều đi theo hướng tiêu cực. Trong trường hợp đợt dịch mới bùng phát, việc đi lại bị ảnh hưởng, giá dầu sẽ giảm. Dù vậy, sự kết hợp giữa lạm phát và tăng trưởng chậm sẽ càng đẩy các ngân hàng trung ương vào thế khó.

Mỹ nâng lãi suất

Lịch sử đã chỉ ra việc Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) thắt chặt tiền tệ có thể khiến các thị trường lao đao đến thế nào đẩy mức độ rủi ro của nền kinh tế lên cao. Chỉ số S&P 500 đang gần ngưỡng bong bóng và giá nhà tại Mỹ cũng chỉ kém thời kỳ khủng hoảng dưới chuẩn năm 2007.

Bloomberg Economics dự báo nếu Fed nâng lãi suất 3 lần trong năm sau và ra tín hiệu sẽ tiếp tục nâng lãi cho đến khi chạm 2,5%, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ sẽ tăng lên và suy thoái sẽ xuất hiện vào đầu năm 2023.

Việc Fed nâng lãi cũng sẽ kéo giá đồng đôla lên, châm ngòi cho dòng vốn tháo chạy khỏi các nền kinh tế đang phát triển. Năm 2013 và 2018, các quốc gia chịu thiệt hại nặng nhất là Argentina, Nam Phi và Thổ Nhĩ Kỳ. Còn năm sau, Brazil và Ai Cập có thể được bổ sung vào danh sách các nền kinh tế gặp rủi ro. Trong khi đó, Ả Rập Xê-út, Nga và Đài Loan, với khoản nợ thấp và số dư tài khoản vãng lai cao, dường như ít bị ảnh hưởng nếu như dòng vốn tháo chạy khỏi các thị trường mới nổi.

Trung Quốc tăng trưởng chậm

Quý III/2021, kinh tế Trung Quốc đã chững lại. Tác động tổng hợp từ hãng bất động sản Evergrande, các đợt phong tỏa liên tiếp vì Covid-19 và khủng hoảng thiếu năng lượng đã khiến GDP nước này chỉ tăng 0,8%, thấp hơn rất nhiều mức 6% mà thế giới đã quen thuộc.

Trong khi khủng hoảng năng lượng có thể dịu bớt năm sau, hai vấn đề còn lại thì đang biến chuyển tiêu cực. Chiến lược zero Covid của Bắc Kinh cũng đồng nghĩa biến chủng Omicron sẽ khiến nước này phong tỏa thêm. Với nhu cầu còn yếu và hạn chế về tài chính, hoạt động xây dựng bất động sản – chiếm 25% nền kinh tế Trung Quốc – có thể còn giảm thêm.

Bloomberg dự báo Trung Quốc tăng trưởng 5,7% năm sau. Tuy nhiên, nếu tăng trưởng thực tế lùi về 3%, toàn cầu sẽ chịu ảnh hưởng. Các nước xuất khẩu sẽ mất thị trường tiêu thụ lớn. Các kế hoạch của Fed cũng có thể đi chệch quỹ đạo ban đầu, giống như sự cố chứng khoản của Trung Quốc.

Kinh tế toàn cầu năm 2022: Đối mặt với nhiều rủi ro

Biến động địa chính trị

Sự đoàn kết của các lãnh đạo và sự tích cực của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) trong việc kiểm soát lãi suất cho vay đã giúp châu Âu vượt qua cuộc khủng hoảng vì Covid-19. Nhưng năm sau, cả hai yếu tố này có thể không còn nữa.

Cuộc bầu cử tại Italy, Pháp có thể gây chia rẽ nếu phe chỉ trích liên minh châu Âu lên nắm quyền. Nếu các phe cánh hữu lên nắm quyền – những bên luôn bày tỏ sự nghi ngờ về đồng tiền chung euro, thị trường trái phiếu châu Âu có thể không còn bình yên và Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) cũng sẽ không còn sự ủng hộ cần thiết về mặt chính trị để hành động nữa.

Phương thức tính toán của Bloomberg cho thấy, các bất ổn chính trị tại châu Âu có thể cắt giảm hơn 4% sản lượng của kinh tế khu vực này vào năm 2022, đẩy khu vực euro lại rơi vào suy thoái và làm dấy lên nghi ngờ về sự hiệu quả của nhóm nước này.

Mặt khác, các cuộc đàm phán giữa Vương quốc Anh và Liên minh châu Âu về Nghị định thư Bắc Ireland, chủ yếu liên quan đến biên giới đất liền và liên minh thuế quan khép kín sẽ diễn ra trong năm 2022. Trong trường hợp không đạt được thoả thuận, dựa vào các cuộc đàm phán trong quá khứ, sự không chắc chắn này sẽ ảnh hưởng đến đầu tư kinh doanh và phá giá đồng bảng Anh, thúc đẩy lạm phát và xói mòn thu nhập thực tế.

Giá thực phẩm và tính trạng bất ổn

Đói nghèo là một nguyên nhân gây ra bất ổn xã hội. Tác động của đại dịch và biến đổi khí hậu đã đẩy giá lương thực thế giới lên cao gần mức kỷ lục và có thể tiếp tục tăng trong năm tới.

Cú sốc giá lương thực vào năm 2011 đã gây ra những bất ổn xã hội, đặc biệt là tại các nước Trung Đông. Đến nay, nhiều quốc gia cũng chưa phục hồi được hoàn toàn.

Chính sách tài khóa thắt chặt

Các chính phủ đã chi rất mạnh tay để hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp trong đại dịch. Nhiều nước giờ lại muốn thắt lưng buộc bụng. Việc giảm chi tiêu công trong năm 2022 có thể tương đương 2,5% GDP toàn cầu, lớn gấp 5 lần các chính sách thắt chặt sau khủng hoảng 2008, UBS ước tính.

Dĩ nhiên cũng có ngoại lệ. Chính phủ mới của Nhật Bản đã thông báo thêm gói kích thích kỷ lục nữa. Giới chức Trung Quốc cũng ra tín hiệu chuyển hướng sau kích thích kinh tế sau thời gian dài thắt lưng buộc bụng.

Đâu là hướng đi đúng vào năm 2022?

Không phải mọi rủi ro đều trở thành sự thật. Ví dụ, chính sách ngân sách của Mỹ vẫn có thể mở rộng hơn bây giờ - giữ cho nền kinh tế tránh khỏi bờ vực tài khoá và thúc đẩy tăng trưởng.

Trên toàn cầu, các hộ gia đình đang tiết kiệm hàng nghìn tỉ đô la. Nếu số tiền này được chi tiêu ngay khi bắt đầu quá trình phục hồi, tốc độ tăng trưởng sẽ rất nhanh.

Tại Trung Quốc, tình hình kinh tế sẽ ổn định nếu nước này tăng đầu tư vào năng lượng xanh và nhà ở giá cả phải chăng – điều này đã nằm trong kế hoạch 5 năm lần thứ 14 của quốc gia này. Thoả thuận thương mại mới của châu Á - Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) – bao phủ 2,3 tỷ người và chiếm 30% GDP toàn cầu – có thể thúc đẩy xuất khẩu.

Năm 2020, các nền kinh tế đã bị ảnh hưởng nặng nề vì đại dịch. Nhưng điều này không đúng vào năm 2021: nhiều quốc gia đã phục hồi một cách đáng kinh ngạc.

Thu Thủy

Tin mới nhất

Doanh nghiệp EU duy trì vị thế nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN

Doanh nghiệp EU duy trì vị thế nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang tiếp tục vị thế là nền kinh tế khu vực phát triển nhanh nhất thế giới vào năm 2022, được củng cố bởi sự phục hồi sau đại dịch trong nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
Mỹ tăng thêm 13,4 triệu thùng dầu từ kho dự trữ để giảm áp lực tăng giá

Mỹ tăng thêm 13,4 triệu thùng dầu từ kho dự trữ để giảm áp lực tăng giá

Ngày 26/1, chính quyền Mỹ đã phê duyệt việc giải phóng thêm 13,4 triệu thùng dầu thô từ kho dự trữ dầu mỏ chiến lược trong một động thái được Nhà Trắng công bố lần đầu tiên vào tháng 11 năm ngoái như một nỗ lực nhằm giảm bớt áp lực tăng giá nhiên liệu.
Đại hội đồng WTO thảo luận riêng về ứng phó với đại dịch

Đại hội đồng WTO thảo luận riêng về ứng phó với đại dịch

Ngày 27/1, cuộc họp không chính thức của Đại hội đồng WTO đã được tổ chức để thảo luận về phản ứng của WTO đối với đại dịch. Cuộc họp do Chủ tịch Hội đồng chung, Đại sứ Dacio Castillo của Honduras chủ trì, đã xem xét các vấn đề liên quan đến dòng chảy thương mại xuyên biên giới và đề xuất từ ​​bỏ một số biện pháp bảo vệ sở hữu trí tuệ liên quan đến các biện pháp đối phó đại dịch.
Tác động của Hiệp định ATIGA đối với thương mại nội khối ASEAN

Tác động của Hiệp định ATIGA đối với thương mại nội khối ASEAN

Một trong những phương tiện thúc đẩy hội nhập kinh tế của các nhóm khu vực trên toàn thế giới là thông qua các hiệp định thương mại tự do. ASEAN cũng nằm trong xu hướng đó. Để theo đuổi mục tiêu thiết lập một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với luồng hàng hóa tự do, các quốc gia thành viên ASEAN (AMS) đã ký Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) vào năm 2009.
Kinh tế ASEAN-5 được dự báo tăng trưởng 5,6% trong năm 2022

Kinh tế ASEAN-5 được dự báo tăng trưởng 5,6% trong năm 2022

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế của ASEAN-5 bao gồm Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam và Philippines từ 5,8% trong báo cáo tháng 10/2021 xuống 5,6% khi nền kinh tế toàn cầu bước vào năm 2022 ở vị thế yếu hơn trong bối cảnh lạm phát cao hơn và sự lan rộng của biến thể Omicron.

Tin cùng chuyên mục

Trung Quốc có thể áp thuế trị giá 645 triệu USD đối với Mỹ

Trung Quốc có thể áp thuế trị giá 645 triệu USD đối với Mỹ

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 26/1 đã ra phán quyết cho phép Trung Quốc áp thuế nhập khẩu bù đắp 645 triệu USD với hàng Mỹ trong vụ kiện kéo dài 10 năm.
Năm 2022: Kinh tế toàn cầu có giảm tốc?

Năm 2022: Kinh tế toàn cầu có giảm tốc?

Theo Báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu của Ngân hàng Thế giới (WB) được công bố mới đây, các biến thể Covid-19 lan rộng, lạm phát, nợ và bất bình đẳng thu nhập là những nguyên nhân chủ yếu khiến tăng trưởng kinh tế thế giới có thể chậm lại vào năm 2022.
Mỹ: Fed thông báo chưa tăng lãi suất

Mỹ: Fed thông báo chưa tăng lãi suất

Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tuyên bố vẫn giữ mức lãi suất gần bằng 0% tuy nhiên, cơ quan này cũng đưa ra khả năng tăng lãi suất vào tháng 3 tới. Thông tin này khiến thị trường chứng khoán thế giới chìm trong sắc đỏ.
Cuộc cách mạng cà phê: Châu Á trở thành trung tâm của thế giới

Cuộc cách mạng cà phê: Châu Á trở thành trung tâm của thế giới

Theo Tổ chức Cà phê quốc tế, xu hướng tiêu dùng cà phê đang lý giải tại sao tiêu thụ cà phê của châu Á đã tăng 1,5% trong 5 năm qua, so với mức tăng 0,5% ở châu Âu và 1,2% ở Mỹ, biến khu vực này sớm trở thành trung tâm của thế giới cà phê.
IMF hạ triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu

IMF hạ triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế thế giới công bố ngày 25/1, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu trong năm 2022 xuống còn 4,4%, thấp hơn 0,5% so với dự báo công bố vào quý trước.
EU điều chỉnh hiệu lực của chứng chỉ Covid

EU điều chỉnh hiệu lực của chứng chỉ Covid

Ủy ban châu Âu đã quyết định rằng kể từ ngày 01/2, chứng chỉ Covid kỹ thuật số của Liên minh châu Âu sẽ chỉ có hiệu lực trong 9 tháng sau liều cuối cùng của chu kỳ tiêm chủng chính. Quy tắc mới áp dụng cho những người sử dụng chứng chỉ để đi lại trong EU và không bao gồm liều tăng cường.
Thị trường tài chính thế giới "nín thở" theo dõi cuộc họp của FED

Thị trường tài chính thế giới "nín thở" theo dõi cuộc họp của FED

Cuộc họp thường kỳ kéo dài 2 ngày của Cục dự trữ liêng bang Mỹ (FED) sẽ kết thúc vào đêm 26/1 theo giờ Việt Nam. Đây là cuộc họp có ảnh hưởng đến không chỉ thị trường tài chính nước Mỹ mà còn là của kinh tế toàn cầu khi FED đang tính toán nâng lãi suất trở lại.
Chuỗi cung ứng toàn cầu tiến gần điểm tới hạn “được ăn cả, ngã về không”

Chuỗi cung ứng toàn cầu tiến gần điểm tới hạn “được ăn cả, ngã về không”

Theo một số phong vũ biểu mới, các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tiến gần đến một bước ngoặt được thiết lập để giúp xác định xem liệu hậu quả có sớm giảm bớt hay tiếp tục kìm hãm nền kinh tế toàn cầu và đẩy mạnh lạm phát vào năm 2022.
Trung Quốc công bố dự thảo mới về cây trồng chỉnh sửa gen

Trung Quốc công bố dự thảo mới về cây trồng chỉnh sửa gen

Ngày 24/1, Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc đã công bố các quy định mới hướng dẫn đánh giá an toàn đối với cây trồng chỉnh sửa gen, tiếp tục tạo đà đẩy nhanh triến trình cải tiến giống cây trồng. Các quy định này được đưa ra trong bối cảnh quốc gia này đang thực hiện một loạt chính sách nhằm cải tổ ngành giống cây trồng - vốn đang được xem là một mắt xích yếu trong nỗ lực đảm bảo an ninh lương thực của Trung Quốc.
Chi phí đường biển cán mốc 9.604 USD, giá hàng nhập khẩu tăng

Chi phí đường biển cán mốc 9.604 USD, giá hàng nhập khẩu tăng

Các nhà bán lẻ hàng tiêu dùng, thời trang và điện tử dự kiến ​​sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực tài chính trong năm nay do chi phí vận chuyển hàng hóa vẫn ở mức cao kỷ lục và lạm phát bắt đầu, khi mà các nhà nhập khẩu phải trả một khoản phí cao hơn trước Tết Nguyên đán.
Tăng trưởng kinh tế tại khu vực Eurozone chậm lại do Omicron

Tăng trưởng kinh tế tại khu vực Eurozone chậm lại do Omicron

Cuộc khảo sát của Công ty Nghiên cứu thị trường IHS Markit chỉ ra tăng trưởng kinh tế của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã chậm lại trước những tác động của biến thể Omicron ảnh hưởng đến chi tiêu của người tiêu dùng, gây trở ngại đối với sự hồi phục của kinh tế khu vực.
ASEAN khởi động cổng thông tin SME và nền tảng kinh doanh

ASEAN khởi động cổng thông tin SME và nền tảng kinh doanh

Ngày 25/1, Ủy ban Điều phối ASEAN về doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (ACCMSME) đã khởi động cổng thông tin ASEAN Access MATCH, một nền tảng kết hợp kinh doanh, nhằm thúc đẩy thương mại trong và ngoài khu vực ASEAN.
Khủng hoảng phân bón toàn cầu đẩy giá lương thực lên cao

Khủng hoảng phân bón toàn cầu đẩy giá lương thực lên cao

Phân bón rất quan trọng đối với cây cà phê đến nỗi không thể tưởng tượng rằng có thể sản xuất ra hạt cà phê nào mà không có phân bón. Đó là một vấn đề bởi vì việc bắt tay vào công việc của người nông dân giờ đây khó hơn bất kỳ thời điểm nào trong 20 năm qua khi thế giới phải đối mặt với giá phân bón kỷ lục trong mối đe dọa mới nhất đối với an ninh lương thực.
ASEAN sẵn sàng cho tăng trưởng toàn diện và thịnh vượng sau đại dịch

ASEAN sẵn sàng cho tăng trưởng toàn diện và thịnh vượng sau đại dịch

Đại dịch Covid-19 khiến các hoạt động đầu tư toàn cầu và khu vực ASEAN giảm - do những bất ổn kinh tế, tình trạng đóng cửa, gián đoạn chuỗi cung ứng và sự trì hoãn đầu tư của các doanh nghiệp đa quốc gia.
5 lý do khiến giá dầu có thể chạm mốc 100 USD/thùng

5 lý do khiến giá dầu có thể chạm mốc 100 USD/thùng

Dầu đang giao dịch ở mức cao nhất trong 7 năm do nhu cầu mạnh đối mặt với những khó khăn về nguồn cung và hàng tồn kho đang giảm dần. Người tiêu dùng quay cuồng với các hóa đơn năng lượng cao, có thể sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi cuộc biểu tình vẫn chưa đi đúng hướng. Giá dầu chỉ cách mốc 90 USD/thùng - mức mà mặt hàng này được giao dịch lần cuối vào năm 2014 - được hỗ trợ bởi nhu cầu mạnh mẽ và giảm bớt lo ngại xung quanh tác động kinh tế của biến thể omicron.
Fed lùi đợt tăng lãi suất đầu tiên trong thời kỳ đại dịch vào tháng 3

Fed lùi đợt tăng lãi suất đầu tiên trong thời kỳ đại dịch vào tháng 3

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ xác nhận kế hoạch tăng lãi suất vào tháng 3 lần đầu tiên kể từ khi đại dịch bùng phát, khi Ngân hàng Trung ương Mỹ lập kế hoạch tích cực hơn đối với việc thắt chặt tiền tệ khi đối mặt với lạm phát.
Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Ngành công nghiệp du lịch và lữ hành đã một lần nữa bị gián đoạn khi phát hiện ra biến thể Omicron vào tháng 12 năm ngoái.
APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Ngày 22/1, Người phát ngôn Chính phủ Thái Lan Thanakorn Wangboonkongchana cho biết, Thủ tướng Prayut Chan-o-cha đã thông báo rằng Thái Lan chuẩn bị đầy đủ để đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm nay.
Dòng FDI toàn cầu trở lại mạnh mẽ với 1,65 nghìn tỷ USD

Dòng FDI toàn cầu trở lại mạnh mẽ với 1,65 nghìn tỷ USD

Hội nghị liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) vừa công bố báo cáo giám sát xu hướng đầu tư toàn cầu cho biết dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu đã có sự phục hồi mạnh mẽ vào năm 2021, tăng 77% lên ước tính 1,65 nghìn tỷ USD, từ mức 929 tỷ USD vào năm 2020, vượt qua mức trước đại dịch.
WB dự báo tăng trưởng của Ấn Độ ở mức 8,3% trong năm tài chính 2021-22

WB dự báo tăng trưởng của Ấn Độ ở mức 8,3% trong năm tài chính 2021-22

Theo báo cáo "Triển vọng kinh tế toàn cầu" của Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố, tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ dự kiến sẽ là 8,3% trong năm tài chính hiện tại và ở mức 8,7% trong năm 2022-23.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động