
Năm 2019 khép lại với chủ đề ASEAN “thúc đẩy quan hệ đối tác vì sự bền vững”, ASEAN bước sang năm 2020 với tinh thần “gắn kết và chủ động thích ứng”. Để tiếp tục nối dài những thành tựu của ASEAN và ứng phó thành công với các thách thức của năm mới, có thể điểm lại những thành tựu kinh tế lớn của ASEAN năm 2019 và nhận diện các thách thức quan trọng cho năm 2020.

Từ ngày 17-19/1, tại Hà Nội, diễn ra Hội thảo ASEAN - Nhật Bản “Gắn kết khoa học và chính sách: Đối thoại giữa các nhà khoa học và các nhà hoạch định chính sách hướng tới phát triển bền vững trong khu vực ASEAN” do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Diễn đàn Hợp tác Nhật Bản - ASEAN về Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (JASTIP) và Ủy ban Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (ASEAN COSTI) tổ chức.

Cuộc họp Hội đồng tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN BAC) lần thứ 83 đã được tổ chức tại BRG Legend Hill Golf Resort, đánh dấu thời điểm chuyển giao chức Chủ tịch ASEAN BAC từ Thái Lan sang Việt Nam.

Ngày 12/1, Hội nghị quan chức kinh tế cấp cao Campuchia – Lào – Myanmar– Việt Nam (CLMV SEOM) lần thứ 18 đã được tổ chức, tại Hà Nội. Đây là cuộc họp SEOM quan trọng của cơ chế hợp tác kinh tế CLMV, được tổ chức trong khuôn khổ chuỗi hội nghị thuộc khuôn khổ kênh hợp tác kinh tế ASEAN 2020 (ASEAN SEOM 1/51).

Đông Nam Á là một trong những khu vực kinh tế năng động nhất trên thế giới trong thập kỷ qua. Năm 2020, khu vực này bao gồm các thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được dự báo sẽ tiếp tục cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ, chủ yếu được hỗ trợ bởi tiêu dùng tư nhân và đầu tư cơ sở hạ tầng công cộng, cũng như kích thích chính sách tiền tệ từ một số chính sách gần đây của các ngân hàng trung ương ASEAN.

Tại Lễ khởi động Năm Chủ tịch ASEAN 2020 diễn ra vào ngày 6/1, Tập đoàn PAN vinh dự được trao danh vị là Tập đoàn nông nghiệp duy nhất có sản phẩm giới thiệu tại các sự kiện ASEAN 2020 và danh vị là nhà tài trợ đặc biệt các hội nghị, sự kiện trong Năm Chủ tịch ASEAN.

Chiều 6/1 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có phát biểu quan trọng, chính thức tuyên bố khởi động năm Chủ tịch ASEAN 2020 đối với nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên của Việt Nam, đồng thời ra mắt website www.asean2020.vn trước sự chứng kiến của hàng trăm quan khách, lãnh đạo Chính phủ, các bộ ngành, tổ chức quốc tế và Đại sứ các nước tại Việt Nam. Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã cùng tham gia nhấn nút khai trương website ASEAN 2020.

Trong bối cảnh chế độ thương mại toàn cầu đang bị đe dọa trước nguy cơ phá vỡ các quy tắc giải quyết tranh chấp của WTO và cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc, ASEAN đứng trước những thách thức để củng cố và bảo vệ sự gắn kết nội khối, cũng như bảo đảm sự hợp tác giữa khối với các đối tác đối thoại.

Diễn đàn Biển ASEAN lần thứ 9 sẽ tiếp tục trao đổi, thảo luận các vấn đề liên quan đến hợp tác và an ninh biển trong bối cảnh tình hình thách thức trên biển tiếp tục diễn biến phức tạp.

Với vai trò chủ trì kênh kinh tế, trên cơ sở chủ đề “Gắn kết và chủ động thích ứng”, Việt Nam đặt ra 3 định hướng ưu tiên trong trụ cột kinh tế ASEAN năm 2020. Ông Lương Hoàng Thái - Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương)- đã trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về nội dung này bên lề Hội nghị Quan chức kinh tế ASEAN hẹp (SEOM Retreat) vừa diễn ra tại Hạ Long, Quảng Ninh.

Tại Hội nghị cấp cao các nước tham gia Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) lần thứ ba được tổ chức tại Bangkok (Thái Lan) vào đầu tháng 11, các nhà lãnh đạo tuyên bố kết thúc các cuộc đàm phán lời văn đối với 20 chương của hiệp định RCEP “hiện đại, toàn diện, chất lượng cao và cùng có lợi”.

Tại lễ trao Giải thưởng doanh nghiệp ASEAN (ABA) năm 2019 vừa diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN tại Thái Lan, hãng hàng không Vietjet đã được xướng tên là “Doanh nghiệp tốt nhất ngành hàng không tại Đông Nam Á năm 2019”.

Hai đường bay mới từ Việt Nam đến Udon Thani từ Băng Cốc và Chiang Rai đã chính thức được khai trương dưới sự chứng kiến của Lãnh đạo chính phủ Việt Nam và Thái Lan.

Ngày 02/11, các nhà lãnh đạo Đông Nam Á đã tập trung tại Bangkok để chuẩn bị cho các hội nghị cấp cao kéo dài 3 ngày với chương trình nghị sự bị chi phối bởi các nội dung xung quanh cuộc chiến thương mại.

Theo thông tin từ Đại sứ quán Đức tại Việt Nam, ngày 2/11/2019, nước này sẽ chính thức gia nhập Hiệp ước Hữu nghị và hợp tác tại Đông Nam Á (TAC). Đây là một bước quan trọng trong việc tăng cường quan hệ hợp tác giữa Đức với ASEAN, một cộng đồng ngày càng trở nên quan trọng trong khu vực và trên thế giới.

Hội nghị hội đồng Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AECC) lần thứ 18 được tổ chức ngày 31/10 ở Bangkok (Thái Lan) dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Jurin Laksanawisit và sự tham dự của các Bộ trưởng, Trưởng đoàn phụ trách Cộng đồng kinh tế ASEAN của 10 nước thành viên. Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam tham dự hội nghị này.

Để triển khai 5G, các nhà khai thác viễn thông phải tiến hành đầu tư khá lớn. Đối với khu vực ASEAN mức đầu tư có thể rơi vào khoảng 11 - 18 tỷ USD, còn ở Việt Nam con số này là khoảng 1,5 - 2,5 tỷ USD, trong giai đoạn 2020 - 2025.

39 nhà lãnh đạo trẻ của ASEAN vừa tập trung tại Singapore để cùng trao đổi ý tưởng và bàn luận về những vấn đề và cơ hội hợp tác phát triển mối quan hệ đối tác bền vững tại Diễn đàn Thanh niên ASEAN (ASEAN Youth Fellowship – AYF) lần thứ 2.

Ngày 6/10, thông tin từ Chính phủ Hàn Quốc cho biết, nước này đang nỗ lực để kết thúc các cuộc đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với Malaysia, Philippines và Indonesia trước tháng 11 năm nay khi các nhà lãnh đạo ASEAN gặp nhau tại Busan.

Công cụ trực tuyến Tư vấn giải pháp cho doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ sang thị trường ASEAN (Assist) hỗ trợ tư vấn cho doanh nghiệp xuất khẩu sang các quốc gia nội khối ASEAN đã đi vào hoạt động 3 năm, tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại mới có 9 vụ việc tư vấn pháp lý của doanh nghiệp Việt Nam được xử lý qua công cụ này.

Các nhà quản lý thương mại, chuyên gia và doanh nghiệp tham dự Hội thảo giới thiệu Giải pháp hỗ trợ xuất khẩu sang thị trường ASEAN, diễn ra ở Hà Nội ngày 23/9/2019, đều khẳng định: Công cụ trực tuyến tư vấn giải pháp cho doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ sang thị trường ASEAN (ASSIST) rất hữu ích, doanh nghiệp Việt Nam cần biết đến và khai thác hiệu quả công cụ này.

Theo nhận định trong Báo cáo Tổng quan về các chính phủ Đông Nam Á, do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) công bố ngày 10/9/2019, Chính phủ các nước Đông Nam Á đang tăng cường cấu trúc quản lý nhà nước và năng lực thể chế để cung cấp các dịch vụ tốt hơn cho người dân.

Mới đây, dựa trên nghiên cứu ấn phẩm Di chuyển và di cư của lao động có kỹ năng nghề: Thách thức và cơ hội cho Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), bà Elisabetta - Chuyên gia Vụ Nghiên cứu kinh tế và hợp tác khu vực, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) - cho rằng: Nhận thức di cư của lao động có kỹ năng nghề làm tổn hại đến nguồn lực của quốc gia là sai lầm; Ý niệm "chảy máu chất xám" cũng đã lỗi thời. Do vậy các quốc gia ASEAN cũng không nên lo lắng.

Tại vòng chung khảo “Sinh viên với An toàn thông tin ASEAN 2019”, 10 đội xuất sắc nhất của Việt Nam sẽ tranh tài cùng các đội đại diện các nước ASEAN (dự kiến 6 đội). Đây là lần đầu tiên cuộc thi Sinh viên với An toàn thông tin được mở rộng ra khu vực ASEAN.

Một nội dung quan trọng thảo luận mở giữa đại diện SOM ASEAN Việt Nam và Ban Thứ ký ASEAN tại cuộc “Tọa đàm cấp cao về Năm ASEAN 2020”, diễn ra ở Hà Nội, ngày 26/8/2019, do Bộ Ngoại giao tổ chức, là lắng nghe đề xuất từ doanh nghiệp nhằm thúc đẩy hội nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) hiệu quả, chuẩn bị các nội dung nghị sự cho năm Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam.

Theo kế hoạch hoạt động của ASEAN năm 2019, Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 51 và các hội nghị liên quan sẽ được tổ chức từ ngày 3 - 10/9 tại Bangkok, Thái Lan. Dự kiến, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh sẽ tham dự hội nghị.

Bộ Công Thương và Công ty TNHH MM Mega Market Việt Nam vừa ký kết Biên bản ghi nhớ nhằm tăng cường sự phối hợp trong việc kết nối, thu mua các sản phẩm, hàng hóa Việt Nam, nhất là nông sản. Theo đó, 90% hàng hóa tại MM Mega Market là hàng hóa Việt Nam. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Lê Việt Nga - Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) - xung quanh vấn đề này.
Các Bộ trưởng phụ trách kinh tế, thương mại ASEAN dự kiến sẽ ký kết thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA) cho ô tô và phụ tùng ô tô, cũng như cải thiện các nghị định thư về các cơ chế giải quyết tranh chấp, vào tháng 9 khi diễn ra Hội nghị Bộ trưởng kinh tế ASEAN thường niên.

Áp lực từ các thành viên khác của Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đang chồng chất lên Ấn Độ, đặc biệt là từ ASEAN, nhằm chấm dứt tình trạng bế tắc trong quan hệ của Ấn Độ với Trung Quốc khi mở cửa thị trường trong RCEP.

Cạnh tranh điều tất yếu mang tính tự nhiên và có thể chấp nhận được đối với các quốc gia để giành lợi thế về thị trường, công nghệ… Nhưng để có được một cuộc đối đầu có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí xung đột, căng thẳng thì sẽ có những ảnh hưởng không tốt.