
Với vai trò là Chủ tịch ASEAN trong năm 2020, Việt Nam đã thể hiện khả năng ứng phó kịp thời, nhanh chóng và hiệu quả, cùng các nước ASEAN triển khai nhiều biện pháp và kế hoạch hành động nhằm chủ động ngăn chặn và ứng phó với đại dịch.

Năm 2020 đánh dấu điểm giữa của hành trình 10 năm hướng tới hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025. Hành trình này bắt đầu với việc thành lập chính thức Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015, và hội nhập khu vực sâu sắc hơn cả về chính trị và an ninh trong 5 năm tới.

Cuộc họp trực tuyến đầu tiên của Ủy ban điều phối Thương mại điện tử ASEAN vừa diễn ra tại Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương.
Với vai trò là Chủ tịch ASEAN 2020, Việt Nam đang nỗ lực phối hợp với các nước ASEAN, 6 nước đối tác để thúc đẩy kết thúc hoàn toàn đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) và tiến tới ký kết trong năm nay.

Tại Hội nghị đặc biệt của các Bộ trưởng Du lịch ASEAN về Covid-19 thông qua hình thức họp trực tuyến ngày 29/4, các bộ trưởng du lịch của 10 quốc gia thành viên đã chấp thuận về nguyên tắc Tuyên bố chung của Bộ trưởng Du lịch ASEAN về Tăng cường Hợp tác để Hồi sinh Du lịch.

Ngày 28/4, Liên minh châu Âu đã tuyên bố hỗ trợ 350 triệu euro (tương đương 378 triệu USD) để giúp các nước Đông Nam Á trong cuộc chiến chống lại Covid-19. Nguồn hỗ trợ này sẽ được phân bổ để giải quyết cuộc khủng hoảng sức khỏe, tăng cường hệ thống chăm sóc sức khỏe và giảm bớt các tác động kinh tế và xã hội từ đại dịch.

Đây là nhận định của nhiều chuyên gia sau khi Thủ tướng Nhật Bản công bố gói kích thích kinh tế khổng lồ trong đó bao gồm một quỹ hỗ trợ kinh tế trị giá khoảng 2,4 tỷ USD nhằm giúp cho các doanh nghiệp trong nước đưa sản xuất từ Trung Quốc trở lại Nhật Bản hoặc chuyển sang các nước khác ở Đông Nam Á.

Hiệp định Thương mại tự do (FTA) thường tạo ra cả người thắng và người thua, và việc hình thành Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) cũng không phải là ngoại lệ. Các chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu ASEAN lập luận rằng, việc giảm thuế theo RCEP có khả năng làm giảm xuất khẩu của ASEAN vì sẽ làm xói mòn các ưu đãi thương mại của ASEAN trong các FTA hiện tại mà các đối tác mang lại.

Đề cập về tình hình thế giới trước đại dịch Covid-19, tại cuộc họp báo Bộ Ngoại giao ngày 9/4, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng cho biết, thế giới và khu vực ASEAN đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng, chưa từng có.

Đại dịch Covid - 19 đang tác động mạnh đến nền kinh tế các nước ASEAN, như suy giảm tăng trưởng; gián đoạn hoạt động du lịch, kinh doanh lữ hành, các chuỗi cung ứng và cung ứng lao động…

Tại buổi họp báo trực tuyến Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 9/4, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam cho biết, các cuộc họp của Năm ASEAN không loại trừ khả năng sẽ phải tiến hành trực tuyến do dịch Covid-19.

Một trong những mối quan tâm chính của việc thực thi phong tỏa trên toàn quốc ở một quốc gia là hậu quả kinh tế của các biện pháp nghiêm ngặt và nỗi lo sợ sẽ có tác động lâu dài đến phúc lợi xã hội và hiệu quả kinh tế ở quốc gia đó.

Các Bộ trưởng Kinh tế các quốc gia ASEAN đã thống nhất đánh giá thương mại giữa các thành viên ASEAN với nhau vẫn còn nhiều hạn chế dù rất tiềm năng và cơ hội. Do đó, bên cạnh thách thức, Covid – 19 chính là cơ hội để các nước ASEAN phải có hành động trong tái cấu trúc lại chuỗi cung ứng đủ sức chống chịu.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (Covid – 19) gây ra, tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN hẹp tại Đà Nẵng vào ngày 10/3, các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) đã ra tuyên bố Bộ trưởng về tăng cường khả năng phục hồi kinh tế của ASEAN để ứng phó với dịch Covid – 19.

Hôm nay (ngày 11/3), tại TP. Đà Nẵng chính thức diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế các nước ASEAN tham gia Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh khẳng định, trên cương vị nước Chủ tịch ASEAN 2020, trong Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN hẹp (AEM Retreat) lần thứ 26, Việt Nam đã thể hiện vai trò rất chủ động, tích cực từ công tác chuẩn bị tổ chức đến đưa ra các sáng kiến ưu tiên về kinh tế cho ASEAN năm 2020 và được các thành viên ASEAN đánh giá cao.

12/13 sáng kiến của Việt Nam đã đạt được sự nhất trí cao từ các thành viên ASEAN, được thông qua và sẽ trình lên Hội nghị cấp cao ASEAN 36 để triển khai cho năm 2020. Một sáng kiến còn lại cũng đã được thông qua nhưng giao các cơ quan chuyên môn làm rõ thêm một số vấn đề kỹ thuật trước khi có thể triển khai chính thức.

Sáng 10/3, tại TP. Đà Nẵng diễn ra Hội nghị tham vấn của Bộ trưởng Kinh tế ASEAN hẹp với Hội đồng tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN BAC), với sự tham dự của các Bộ trưởng Kinh tế, các trưởng đoàn chuyên gia kinh tế cấp cao các nước thành viên ASEAN và 9 quốc gia đối tác (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, New Zeland, Hoa Kỳ, Nga và Canada), Tổng thư ký và Phó Tổng thư ký ASEAN, cùng 10 thành viên ASEAN BAC. Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh chủ trì Hội nghị.

Ngày 07/3, các chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho biết, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc chỉ trong hai tháng đầu năm nay, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã vượt qua EU trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, khi nhiều nước Đông Nam Á đã cho thấy chuỗi cung ứng không thể phá vỡ với Trung Quốc để đảm bảo thương mại bất chấp các cú sốc bên ngoài như sự bùng phát của dịch virus corona mới (Covid-19).

Ngày 6/3, tại TP. Đà Nẵng diễn ra Hội nghị tham vấn chung ASEAN (JCM) với sự tham dự của các quan chức Cao cấp các trụ cột Cộng đồng ASEAN; Trưởng phái đoàn thường trực các nước ASEAN và Ban Thư ký ASEAN. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam - ông Nguyễn Quốc Dũng - chủ trì hội nghị.

Việt Nam và các nước thành viên ASEAN sẽ tiếp tục ủng hộ, hỗ trợ và chia sẻ kinh nghiệm với Timor Leste để chuẩn bị cho nước này trở thành thành viên của ASEAN, cũng như đánh giá khả năng và sự sẵn sàng của quốc gia này trong việc gia nhập Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á.

Chiều ngày 05/3, tại TP. Đà Nẵng đã diễn ra Cuộc họp lần thứ 9 Nhóm Công tác Hội đồng Điều phối ASEAN (ACCWG) với sự tham dự của quan chức cao cấp các nước ASEAN thuộc các trụ cột: Chính trị - An ninh, Kinh tế và Văn hóa - Xã hội, cùng đại diện Ban thư ký ASEAN. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng đoàn quan chức cao cấp Việt Nam tại ASEAN, chủ trì cuộc họp.

Ngày 4/3, tại TP. Đà Nẵng đã diễn ra Hội nghị Quan chức cấp cao (SOM) ASEAN với sự tham dự của các quan chức cao cấp đến từ 10 nước trong khối ASEAN. Ông Nguyễn Quốc Dũng, Thứ trưởng Bộ ngoại giao Việt Nam, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam chủ trì hội nghị.

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định hoãn tổ chức Hội nghị thượng đỉnh với các nhà lãnh đạo ASEAN, trong bối cảnh lo ngại gia tăng về dịch bệnh Covid-19.

Ngày 24/2, Hội đồng Kinh doanh ASEAN-EU cho biết, sau hiệp định thương mại tự do (FTA) với Singapore và Việt Nam, EU đã và đang bày tỏ quan tâm đến việc theo đuổi một số FTA khác trong khu vực ASEAN, không chỉ với Thái Lan mà còn với khối ASEAN nói chung.

Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 dự kiến sẽ diễn ra đầu tháng 4/2020 tại TP. Đà Nẵng. Bên cạnh nỗ lực phòng chống dịch Covid – 19, Đà Nẵng cũng đang tập trung chuẩn bị chu đáo cho các sự kiện Năm Việt Nam Chủ tịch ASEAN 2020 sẽ diễn ra tại TP. Đà Nẵng.

Ngày 17/2, Bộ Ngoại giao Trung Quốc và các nước ASEAN xác nhận sẽ tổ chức một cuộc họp khẩn cấp vào ngày 20/2 tại Vientiane (Lào) nhằm thảo luận về các biện pháp mà Bắc Kinh áp dụng để ngăn chặn sự bùng phát của virus corona mới (Covid-19).

Dịch Covid-19 hiện đã lây nhiễm hơn 43.000 trường hợp (tính đến ngày 12/2) được xác nhận trên toàn thế giới. Nếu tốc độ hiện tại tiếp tục diễn ra, con số đó sẽ tăng nhanh trong những ngày tới.

Ngày 4/2, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Indonesia Joko Widodo về hợp tác giữa các nước ASEAN nhằm đối phó với dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (2019-nCoV) gây ra.

Ấn Độ có kế hoạch tăng thuế nhập khẩu đối với hơn 50 mặt hàng bao gồm cả điện tử, hàng điện, hóa chất và thủ công mỹ nghệ, với giá trị nhập khẩu khoảng 56 tỷ USD từ Trung Quốc và các nước khác kể cả ASEAN.