Theo Cục Phòng vệ thương mại (PVTM) – Bộ Công Thương, năm 2020, cùng với việc kim ngạch xuất khẩu (XK) tiếp tục tăng nhanh, số vụ việc điều tra PVTM mới đối với hàng hóa XK của Việt Nam cũng cao nhất từ trước đến nay với 37 vụ việc, tăng 2,3 lần so với năm 2019.
Các biện pháp phòng vệ thương mại đang được sử dụng phổ biến trên thế giới và mía đường Việt Nam cũng cần một cứu cánh tương tự, nếu không muốn bị “chơi xấu” ngay trên sân nhà.
Thực hiện chủ trương chủ động xây dựng và triển khai các biện pháp phòng vệ thích hợp để bảo vệ sản xuất và lợi ích người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng và tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, gần đây, công tác phòng vệ thương mại (PVTM) được đẩy mạnh triển khai đồng bộ, toàn diện.
Các chuyên gia kinh tế đưa ra cảnh báo, các doanh nghiệp Việt cần chủ động ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) của nước ngoài bằng cách không tham gia, không tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ, bất hợp pháp. Đây cũng là biện pháp an toàn hiệu quả nhất mà doanh nghiệp có thể tham gia để bảo vệ quyền lợi của chính mình.
Các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) đang được sử dụng ngày càng phổ biến do đây là các công cụ chính sách phù hợp để bảo vệ lợi ích của các ngành sản xuất trong nước được cho phép bởi Tổ chức thương mại Thế giới.
Việc sử dụng và ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là tham gia các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA của Việt Nam.
Xu thế gia tăng điều tra, áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại không có dấu hiệu giảm trên thế giới. Là cơ quan đại diện cho Chính phủ xử lý các vụ việc liên quan đến phòng vệ thương mại (PVTM), Bộ Công Thương thời gian qua đã tích cực chủ động thực hiện các biện pháp nhằm bảo hộ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu ra nước ngoài.
Bộ Công Thương khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp đối với một số sản phẩm đường nhập khẩu từ Thái Lan, mang lại “tia sáng cuối đường hầm” đối với ngành mía đường Việt Nam. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong các giải pháp. Liên kết, đổi mới, và quyết tâm của chính các doanh nghiệp mới là giải pháp quan trọng giúp ngành mía đường vượt qua cơn sóng hội nhập này.
Các biện pháp phòng vệ thương mại là một thực tế phổ biến trên thế giới, trong bối cảnh tự do hóa thương mại mà doanh nghiệp sớm hay muộn cũng sẽ phải đối diện. Trong bối cảnh đó Bộ Công Thương sẽ luôn sát cánh cùng doanh nghiệp để đấu tranh chống lại các biện pháp này, thậm chí là kiện các biện pháp này ra WTO.
Thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam tăng đã khiến nhiều ngành hàng của Việt Nam đã phải đối diện với các cuộc điều tra về phòng vệ thương mại. Đâu là giải pháp để có thể tránh được những rủi ro tương tự trong tương lai, đặc biệt trong xu hướng bảo hộ ngày một gia tăng hiện nay?
Chủ trương tích cực hội nhập kinh tế, Việt Nam đã và đang tham gia vào nhiều Hiệp định thương mại tự do, đồng nghĩa với việc phải tích cực đẩy mạnh triển khai các giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại.
Bộ Công Thương vừa ra thông báo ban hành Quyết định rà soát lần thứ nhất việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá một số sản phẩm nhôm có xuất xứ từ nước Trung Quốc.
Việc cắt giảm thuế quan cao theo các hiệp định thương mại (FTA) đang gia tăng áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong một số lĩnh vực; và số lượng vụ việc điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) cũng ngày càng tăng.
Ngày 11/11, Bộ Công Thương ra thông báo cho biết, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2880/QĐ-BCT về việc tiến hành rà soát nhà xuất khẩu mới trong vụ việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép hợp kim hoặc không hợp kim được cán phẳng, được sơn có xuất xứ từ Trung Quốc và Hàn Quốc (NR01.AD04).
Việc chủ động nghiên cứu các biện pháp hợp pháp như phòng vệ thương mại (PVTM) để bảo vệ các ngành sản xuất trong nước là việc làm cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang thực thi hàng loạt các hiệp định thương mại tự do (FTA), mở cửa mạnh thị trường nội địa cho hàng hóa từ các nước đối tác càng giúp thị trường Việt Nam sôi động và cạnh tranh hơn.
Để phòng tránh thiệt hại từ những vụ kiện phòng vệ thương mại (PVTM), các doanh nghiệp (DN) cần bình tĩnh, chuẩn bị tâm thế, có chiến lược kinh doanh tính đến rủi ro... Đây là chia sẻ của bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) - với phóng viên Báo Công Thương.
Bộ Công Thương đang nỗ lực xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về phòng vệ thương mại để bảo vệ các ngành sản xuất trong nước trước nguy cơ hàng hóa nhập khẩu cạnh tranh không lành mạnh (trợ cấp, bán phá giá). Hiện Bộ Công Thương đang xây dựng Đề án “Nâng cao năng lực phòng vệ thương mại trong bối cảnh tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới” và Dự thảo Thông tư hướng dẫn Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) về phòng vệ thương mại.
Cùng với tiến trình hội nhập của đất nước và tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, hàng hóa Việt Nam không ngừng gia tăng xuất khẩu, từ năm 2016 tới nay, công tác phòng vệ thương mại (PVTM) được Bộ Công Thương triển khai đồng bộ, toàn diện, chủ động, kịp thời bảo vệ sản xuất và lợi ích người tiêu dùng.
Ngày 19/10/2020, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cho biết, hiện Canada không áp thuế chống trợ cấp và giảm thuế chống bán phá giá với thép chống ăn mòn (COR) nhập khẩu từ Việt Nam. Đây là kết quả tích cực, cho thấy hiệu quả của việc phối hợp giữa Bộ Công Thương, các Bộ, ngành liên quan và các doanh nghiệp, hiệp hội trong quá trình xử lý vụ việc.
Theo thống kê của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) đang tác động tới khoảng 1.500 tỷ USD kim ngạch thương mại toàn cầu. Đối với Việt Nam, cùng với quá trình hội nhập ngày càng sâu, rộng, kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) gia tăng nhanh chóng thì các vụ việc PVTM với hàng XK cũng tăng cả về số lượng và quy mô.
Thời gian gần đây, Việt Nam liên tục xuất hiện tình trạng lạm dụng xuất xứ “Made in Việt Nam” để hưởng lợi miễn phí hoặc lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại.
Căn cứ Quyết định số 2466/QĐ-BCT, ngày 21 tháng 9 năm 2020, của Bộ Công Thương về việc điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm đường mía xuất xứ từ Vương quốc Thái Lan (Mã số vụ việc: AD13-AS01), Cục Phòng vệ thương mại (Cơ quan điều tra) đã gửi bản câu hỏi điều tra cho các doanh nghiệp sản xuất/xuất khẩu nước ngoài và Chính phủ Thái Lan, để trả lời bản câu hỏi điều tra, đề nghị hợp tác đầy đủ trong suốt quá trình điều tra.
Phòng vệ thương mại (PVTM) là vấn đề đang được quan tâm hiện nay khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu với thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh đó, với nguồn lực còn hạn chế, việc nâng cao năng lực, chủ động ứng phó với các vụ việc PVTM, bảo vệ lợi ích chính đáng của mình đang hết sức quan trọng đối với các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam.
Ngày 30/9, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương đã có thông báo tiếp nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ về việc yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với mặt hàng hóa chất Sorbitol có xuất xứ từ Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia.
Để hoàn thiện Dự thảo Thông tư hướng dẫn một số điều về các biện pháp phòng vệ thương mại trong Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), Bộ Công Thương đang triển khai lấy ý kiến đóng góp từ các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan.
Ngày 28/9, Bộ Công Thương ra thông báo cho biết, các mặt hàng dệt may của Việt Nam hưởng ưu đãi thuế quan xuất khẩu vào Liên minh Kinh tế Á Âu (EAEU) theo Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu (VN-EAEU FTA) đang có nguy cơ vượt mức ngưỡng (trigger level) áp dụng biện pháp phòng vệ năm 2020 theo quy định VN-EAEU FTA.
Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương vừa đề nghị Bộ Công Thương Philippines đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước bị điều tra áp dụng biện pháp tự vệ đối với các sản phẩm hạt nhựa nhập khẩu.
Ngày 21/9/2020, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2466/2020/QĐ-BCT, điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp đối với một số mặt hàng đường mía, thuộc các mã HS 1701.13.00; 1701.14.00; 1701.99.10 có xuất xứ từ Vương quốc Thái Lan (mã vụ việc: AD13-AS01) theo qui định của pháp luật Việt Nam.
Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương ra thông báo đã gửi Bản câu hỏi điều tra dành cho nhà sản xuất, xuất khẩu nước ngoài vụ việc điều tra chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép hình chữ H có xuất xứ từ Malaixia (Mã số vụ việc: AD12). Thời hạn để trả lời bản câu hỏi điều tra là trước 17h00 ngày 15/10/2020.
Tạo cơ sở dữ liệu cảnh báo hiệu quả cho doanh nghiệp (DN) về khả năng bị điều tra các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) các mặt hàng có nguy cơ gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp sẽ được cập nhật thường xuyên để DN có thể linh hoạt, chủ động thực hiện các biện pháp PVTM, giữ thị phần và tăng trưởng xuất khẩu bền vững hơn.
Tin Khu Vực 
