Tăng cường đấu tranh chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại

Các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) đang được sử dụng ngày càng phổ biến do đây là các công cụ chính sách phù hợp để bảo vệ lợi ích của các ngành sản xuất trong nước được cho phép bởi Tổ chức thương mại Thế giới.

Gia tăng các vụ việc về lẩn tránh biện pháp PVTM

Sau khi biện pháp PVTM được áp dụng, doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa là đối tượng của biện pháp có khả năng tìm cách sử dụng xuất xứ của một nước thứ ba để tiếp tục xuất khẩu hàng hóa vào thị trường của nước nhập khẩu đang áp dụng biện pháp PVTM. Các hành vi lẩn tránh biện pháp PVTM như vậy có thể dưới hình thức chuyển tải, khai sai hải quan, các phương thức gian lận hải quan khác hoặc có chuyển đổi không đáng kể tại nước thứ ba.

3547-bien-phap

Lẩn tránh biện pháp PVTM có thể hiểu là hành vi thay đổi nguồn gốc hoặc loại hàng hóa để tránh biện pháp PVTM đang áp dụng, từ đó làm giảm hiệu quả các biện pháp này. Đối với Việt Nam, các vụ việc nước ngoài khởi xướng điều tra “lẩn tránh thuế” đối với hàng hóa xuất khẩu thường thuộc các trường hợp: Hàng hóa của nước đang bị áp dụng biện pháp PVTM chuyển tải sang Việt Nam để lấy xuất xứ Việt Nam nhằm lẩn tránh thuế PVTM; hàng hóa của nước ngoài lấy xuất xứ Việt Nam để hưởng thuế suất ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do (FTA) hoặc các quy định ưu đãi thuế quan.

Trong giai đoạn 2000 – 2016, đã có 15 vụ việc điều tra lẩn tránh thuế PVTM với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, trung bình 1 vụ/năm. Tuy nhiên, trong các năm 2017 – quý I/2020, đã có thêm 7 vụ việc mới được khởi xướng điều tra, trung bình mỗi năm đã có 2 vụ việc được tiến hành khởi xướng điều tra. Dự kiến xu hướng này sẽ tiếp tục gia tăng khi Việt Nam do đã có những dấu hiệu về dịch chuyển đầu tư cũng như phạm vi, số lượng sản phẩm bị áp dụng biện pháp PVTM hiện nay đang gia tăng.

Trong số 22 vụ việc bị nước ngoài điều tra chống lẩn tránh thuế, gian lận xuất xứ, sản phẩm thép bị khởi kiện nhiều nhất với 6 vụ, chiếm tỷ lệ 30%. Thép là một trong những sản phẩm xuất khẩu có nhiều chủng loại với kim ngạch hàng năm khoảng 4,2 tỷ USD năm 2019, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ khoảng 300 triệu USD, chiếm tỷ lệ 7,4% trong tổng xuất khẩu thép của Việt Nam. Đa số các vụ việc điều tra lẩn tránh thuế với sản phẩm thép đều do Hoa Kỳ tiến hành, trong đó, riêng với sản phẩm thép chống ăn mòn (CORE) và thép cán nguội (CRS), Hoa Kỳ đã điều tra tổng cộng 5 vụ việc.

Trong tất cả các vụ việc nói trên, Hoa Kỳ đều kết luận thép CORE và CRS của Việt Nam được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu từ các nước/vùng lãnh thổ là lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại Hoa Kỳ đang áp dụng do mức độ đầu tư; chuyển đổi trong quá trình sản xuất sản phẩm thép này tại Việt Nam là không đáng kể. Với kết luận tồn tại lẩn tránh thuế, Hoa Kỳ áp dụng mức thuế chống lẩn tránh tương đương với mức thuế đang áp dụng cho hàng hóa của Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) xuất khẩu vào Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, theo Cục PVTM, Bộ Công Thương, quan điểm của Hoa Kỳ, mục tiêu áp thuế chống lẩn tránh không phải là thép của Việt Nam mà để đảm bảo hiệu lực thực thi các biện pháp PVTM đang áp dụng. Sản phẩm thép được sản xuất từ nguyên liệu của Việt Nam hoặc nguyên liệu nhập khẩu từ các nguồn khác sẽ được phép sử dụng cơ chế khai báo để hưởng miễn trừ áp dụng biện pháp chống lẩn tránh thuế. Do đó, trên thực tế, kết luận của các vụ việc chống lẩn tránh không tác động đáng kể đến tình hình xuất khẩu của Việt Nam trong thời gian tới nếu chúng ta phát triển được các ngành thượng nguồn (sản xuất đầu vào).

Xử lý nghiêm các hành vi lẩn tránh bất hợp pháp

Trong bối cảnh quốc tế đang có những diễn biến phức tạp, đặc biệt là diễn biến xung đột thương mại Mỹ - Trung, nhằm ứng phó với các hệ quả phát sinh, đồng thời góp phần khai thác hiệu quả, bền vững các FTA, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 824/QĐ-TTg ngày 4 tháng 7 năm 2019 ban hành Đề án Tăng cường quản lý Nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp PVTM và gian lận xuất xứ (Đề án 824).

Việc ban hành Đề án 824 khẳng định quan điểm của Việt Nam quyết tâm ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi gian lận xuất xứ, lẩn tránh bất hợp pháp các biện pháp PVTM và định hướng phát triển sản xuất, xuất khẩu theo hướng bền vững, được các đối tác thương mại đánh giá cao.

Ngay sau khi Đề án 824 ban hành, Bộ Công Thương đã khẩn trương chỉ đạo các đơn vị chức năng và phối hợp với các Bộ, ngành liên quan thực hiện các nhiệm vụ được giao. Đồng thời, Bộ Công Thương đã xây dựng chương trình hành động cụ thể, thành lập các Tổ công tác liên quan, khẳng định quyết tâm trong việc phòng chống, phát hiện, xử lý các hành vi lẩn tránh bất hợp pháp, gian lận xuất xứ nhằm phát triển sản xuất, đầu tư, xuất nhập khẩu bền vững, bảo vệ lợi ích của người dân, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính.

Bên cạnh đó, để có căn cứ xác định trọng tâm đấu tranh phòng chống tình trạng lẩn tránh PVTM, sau khi Đề án được ban hành, Bộ Công Thương đã xây dựng và thường xuyên cập nhật Danh sách cảnh báo các mặt hàng có nguy cơ gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, lẩn tránh biện pháp PVTM trên cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương và trang thông tin điện tử của Bộ, gửi các Bộ/ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố phối hợp theo dõi; phổ biến kiến thức pháp luật về gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp cho doanh nghiệp và tiến hành kiểm tra, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Đối với công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 22/2019/TT-BCT ngày 12 tháng 11 năm 2019 quy định về tạm ngừng kinh doanh chuyển khẩu, kinh doanh tạm nhập gỗ gán vào Việt Nam để tái xuất Hoa Kỳ và Thông tư số 27/2019/TT-BCT ngày 15 tháng 11 năm 2019 quy định về danh mục phế liệu tạm ngừng kinh doanh tạm nhập, tái xuất, kinh doanh chuyển khẩu.

Bộ Công Thương cũng tích cực phối hợp với các bộ ngành liên quan nghiên cứu, báo cáo Chính phủ về phương án xây dựng văn bản quy định về sản xuất tại Việt Nam. Bộ Tài chính tiến hành sửa đổi dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 127/2013/NĐ-CP và Nghị định số 45/2016/NĐ-CP ngày 26/5/2016 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 127/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan trong đó có nội dung về xử phạt các hành vi gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp.

Tuy nhiên, cùng nỗ lực của cơ quan chức năng, trong quá trình xử lý các nghi vấn của nước ngoài, Cục PVTM đã có khuyến nghị, cần có sự tích cực, chủ động tham gia, phối hợp của doanh nghiệp - những người hưởng lợi cũng như bị ảnh hưởng trực tiếp từ biện pháp do nước nhập khẩu áp dụng.

Theo đó, các doanh nghiệp cần tuân thủ chặt chẽ các quy định về chứng nhận xuất xứ; không tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ, đồng thời phối hợp theo dõi sát thị trường để có thể kịp thời cung cấp thông tin cho các cơ quan quản lý khi thấy có dấu hiệu bất thường; tránh để các ngành sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam bị liên lụy, ảnh hưởng bởi các biện pháp chống lẩn tránh và PVTM tại một số thị trường nhập khẩu; thận trọng trong việc tăng công suất, tránh đầu tư ồ ạt, đặc biệt là đầu tư để phục vụ xuất khẩu, tránh để tăng trưởng chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu sang một thị trường duy nhất.

Hoa Quỳnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Phòng vệ thương mại: Doanh nghiệp cần chủ động phòng ngừa rủi ro

Phòng vệ thương mại: Doanh nghiệp cần chủ động phòng ngừa rủi ro

Nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam đã và đang khẳng định trên thị trường xuất khẩu… đồng nghĩa với nguy cơ bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại.
Hoa Kỳ gia hạn điều tra lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại với gỗ dán từ Việt Nam

Hoa Kỳ gia hạn điều tra lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại với gỗ dán từ Việt Nam

Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã có kết luận sơ bộ vụ việc điều tra lẩn tránh phòng vệ thương mại đối với gỗ dán sử dụng nguyên liệu gỗ cứng nhập khẩu từ Việt Nam.
Cảnh báo sớm: Giảm rủi ro cho hàng xuất khẩu

Cảnh báo sớm: Giảm rủi ro cho hàng xuất khẩu

Hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đang bị các nước áp dụng biện pháp PVTM với tần suất ngày càng gia tăng. Vì thế, công tác cảnh báo sớm sẽ tiếp tục được đẩy mạnh
Ngành gỗ sẵn sàng trước xu thế bảo hộ

Ngành gỗ sẵn sàng trước xu thế bảo hộ

14h ngày 4/8, Báo Công Thương tổ chức tọa đàm “Ngành gỗ sẵn sàng trước xu thế bảo hộ”.
Hỗ trợ ngành dệt may ứng phó với rủi ro

Hỗ trợ ngành dệt may ứng phó với rủi ro

Do ảnh hưởng từ việc gia tăng bảo hộ ngành sản xuất nội địa của các quốc gia nhập khẩu, nên hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có nhiều nguy cơ bị áp dụng PVTM.

Tin cùng chuyên mục

Xuất khẩu sang Chi - Lê: Nắm chắc thông tin để hạn chế rủi ro

Xuất khẩu sang Chi - Lê: Nắm chắc thông tin để hạn chế rủi ro

Hàng hóa của Việt Nam sang Chi-lê bị cảnh báo điều tra áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) do tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường này ở mức cao.
14h, ngày 4/8: Báo Công Thương tổ chức tọa đàm Ngành gỗ sẵn sàng trước xu thế bảo hộ

14h, ngày 4/8: Báo Công Thương tổ chức tọa đàm Ngành gỗ sẵn sàng trước xu thế bảo hộ

14h, ngày 4/8, Báo Công Thương sẽ tổ chức tọa đàm “Ngành gỗ sẵn sàng trước xu thế bảo hộ” nhằm thông tin cụ thể hơn về các thách thức và giải pháp ứng phó.
Bộ Công Thương áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với đường mía

Bộ Công Thương áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với đường mía

Bộ Công Thương đã ban hành quyết định áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với sản phẩm đường mía nhập khẩu.
Doanh nghiệp trước xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng: Không chuẩn bị kỹ, dễ gặp bất trắc

Doanh nghiệp trước xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng: Không chuẩn bị kỹ, dễ gặp bất trắc

Những bất trắc đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam khó tránh khỏi nếu không có sự chuẩn bị, ứng phó kịp thời trước xu hướng bảo hộ thương mại đang gia tăng.
Gia tăng các vụ việc phòng vệ thương mại với dệt may xuất khẩu

Gia tăng các vụ việc phòng vệ thương mại với dệt may xuất khẩu

Đến tháng 7/2022 đã có 22 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại liên quan đến sản phẩm dệt may, tập trung vào thị trường như Hoa Kỳ, châu Âu, Ấn Độ…
Ứng phó biện pháp phòng vệ thương mại: Đừng để “nước đến chân mới nhảy”

Ứng phó biện pháp phòng vệ thương mại: Đừng để “nước đến chân mới nhảy”

Các nền kinh tế đang gia tăng biện pháp phòng vệ thương mại để bảo vệ sản xuất trong nước. Do đó nếu không chủ động ứng phó, doanh nghiệp Việt gặp nhiều rủi ro.
Phòng vệ thương mại: Chủ động trước các nguy cơ điều tra

Phòng vệ thương mại: Chủ động trước các nguy cơ điều tra

Tăng trưởng XK sang Nhật Bản đang tích cực nhờ Hiệp định CPTPP. Để duy trì đà tăng trưởng DN XK chủ động ứng phó trước các biện pháp PVTM từ thị trường NK.
Phòng vệ thương mại: Phù hợp với cam kết quốc tế

Phòng vệ thương mại: Phù hợp với cam kết quốc tế

Thực hiện chủ trương “chủ động hoàn thiện hệ thống phòng vệ để bảo vệ nền kinh tế..." công tác PVTM của Việt Nam đã được đẩy mạnh cả về phạm vi, quy mô, mức độ.
Thực thi RCEP: Doanh nghiệp cần làm gì để có “hệ miễn dịch” tốt?

Thực thi RCEP: Doanh nghiệp cần làm gì để có “hệ miễn dịch” tốt?

Thực thi Hiệp định RCEP hàng hoá xuất khẩu Việt Nam có khả năng trở thành đối tượng bị điều tra, áp dụng các biện pháp PVTM từ các thị trường đối tác.
Tiếp nhận hồ sơ rà soát cuối kỳ biện pháp tự vệ đối với phôi thép và thép dài nhập khẩu

Tiếp nhận hồ sơ rà soát cuối kỳ biện pháp tự vệ đối với phôi thép và thép dài nhập khẩu

Bộ Công Thương vừa có thông báo tiếp nhận hồ sơ yêu cầu rà soát cuối kỳ biện pháp tự vệ đối với phôi thép và thép dài nhập khẩu.
Triển khai đồng bộ, toàn diện các biện pháp phòng vệ thương mại

Triển khai đồng bộ, toàn diện các biện pháp phòng vệ thương mại

Nửa đầu năm 2022, công tác phòng vệ thương mại tiếp tục được thực hiện một cách đồng bộ, toàn diện trên tất cả các khía cạnh.
Phòng vệ thương mại: Thận trọng trước nguy cơ điều tra từ Mexico

Phòng vệ thương mại: Thận trọng trước nguy cơ điều tra từ Mexico

CPTPP thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu, với tiến trình hội nhập kinh tế của CPTPP hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam có nguy cơ trở thành đối tượng điều tra từ Mexico
Úc chấm dứt thuế chống bán phá giá đối với nhôm định hình từ Việt Nam

Úc chấm dứt thuế chống bán phá giá đối với nhôm định hình từ Việt Nam

Ngày 11/7, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cho biết, Úc chấm dứt thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm nhôm định hình từ Việt Nam.
Ứng phó với điều tra phòng vệ thương mại: Ngành gỗ đã sẵn sàng

Ứng phó với điều tra phòng vệ thương mại: Ngành gỗ đã sẵn sàng

Gỗ là một trong những mặt hàng tăng trưởng xuất khẩu hàng đầu, nhưng cũng thường xuyên đối diện với các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại.
Hạt nhựa HDPE Việt Nam không bị Philippines áp dụng thuế tự vệ

Hạt nhựa HDPE Việt Nam không bị Philippines áp dụng thuế tự vệ

Theo kết luận của Ủy ban Thuế quan (TC) Philippines, hạt nhựa HDPE Việt Nam xuất khẩu không bị áp thuế tự vệ. Hai tuần tới sẽ có quyết định chính thức.
Xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh và Bắc Ireland: Nhận thức đầy đủ về các rào cản

Xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh và Bắc Ireland: Nhận thức đầy đủ về các rào cản

Đi cùng với tăng trưởng kim ngạch thương mại, nhu cầu sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại từ thị trường Vương quốc Anh dự báo sẽ nhiều hơn.
Hoa Kỳ gia hạn cung cấp thông tin điều tra tủ gỗ nhập khẩu từ Việt Nam

Hoa Kỳ gia hạn cung cấp thông tin điều tra tủ gỗ nhập khẩu từ Việt Nam

Bộ Thương mại Hoa Kỳ gia hạn thời gian nộp bản bình luận và cung cấp thông tin phản biện điều tra xem xét phạm vi sản phẩm với tủ gỗ nhập khẩu từ Việt Nam.
Truyền thông trong phòng vệ thương mại: "Tấm khiên" hữu hiệu

Truyền thông trong phòng vệ thương mại: "Tấm khiên" hữu hiệu

Với vai trò quan trọng trong dòng chảy thông tin về kinh tế, báo chí đã góp phần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp đối với lĩnh vực phòng vệ thương mại.
Hoa Kỳ gia hạn xem xét khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại ống thép từ Việt Nam

Hoa Kỳ gia hạn xem xét khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại ống thép từ Việt Nam

Hoa Kỳ gia hạn thời gian xem xét khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại với một số sản phẩm ống thép nhập khẩu từ Việt Nam.
Hàn Quốc gia hạn điều tra chống bán phá giá ống đồng đúc từ Việt Nam

Hàn Quốc gia hạn điều tra chống bán phá giá ống đồng đúc từ Việt Nam

Ủy ban Thương mại Hàn Quốc (KTC) tiếp tục gia hạn điều tra thêm 2 tháng đối với vụ việc điều tra chống bán phá giá sản phẩm ống đồng đúc từ Việt Nam.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động