Tác động RCEP đối với Tiểu vùng hạ lưu sông Mekong (CLMTV)

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đã trở thành hiệp định thương mại tự do (FTA) lớn nhất thế giới cho đến nay với nhiều hứa hẹn. Là một thị trường có 2,3 tỷ người, tương đương 30% dân số thế giới.
Lợi thế RCEP - Cơ hội thương mại mới tại Việt Nam Hiệp định RCEP: Thêm cơ hội ưu tiên xuất, nhập khẩu với các đối tác

Khối thương mại có GDP tổng hợp là 26,3 nghìn tỷ USD, chiếm 30% GDP toàn cầu. Các nhà phân tích ước tính rằng, đến năm 2030, thỏa thuận này có khả năng bổ sung thêm 500 tỷ USD cho thương mại toàn cầu và 209 tỷ USD cho GDP toàn cầu. Ý nghĩa kinh tế như vậy được thúc đẩy bởi đặc trưng của RCEP là hiệp định thương mại toàn diện nhất của ASEAN. Vượt ra ngoài tất cả các thỏa thuận thương mại ASEAN + 1, với các chương bổ sung về các vấn đề như Thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ và cạnh tranh. Ngoài ra, khối có thể được mở rộng theo thời gian. Điều khoản gia nhập của RCEP quy định rằng, tùy thuộc vào sự đồng ý của các thành viên, bất kỳ quốc gia hoặc vùng lãnh thổ hải quan nào cũng có thể tham gia 18 tháng sau ngày ký hiệp định này.

Tác động RCEP đối với Tiểu vùng hạ lưu sông Mekong (CLMTV)

Rất nhiều phân tích về tác động của RCEP đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Đông Nam Á nhưng có rất ít nghiên cứu về tác động của FTA này đối với tiểu vùng hạ lưu sông Mekong, bao gồm 5 quốc gia ven sông ASEAN: Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam (CLMTV). Tiểu vùng hạ lưu sông Mekong có sức mạnh kinh tế, với giá trị thị trường đạt gần 1 nghìn tỷ đô la Mỹ.

Tăng trưởng kinh tế của các nước này đạt khoảng 7% đến 8% hàng năm - cao hơn mức trung bình của ASEAN. Hơn nữa, nhiều người trong số 250 triệu người của khu vực còn tương đối trẻ. Lực lượng lao động trẻ khiến các nền kinh tế CLMTV trở thành trụ cột trong chuỗi cung ứng của Đông Nam Á.

Ngoài tiềm năng kinh tế, tiểu vùng hạ lưu sông Mekong là nơi các cường quốc tranh giành ảnh hưởng thông qua cạnh tranh chiến lược của họ, đã được thể hiện trong một nhóm chữ cái gồm các sáng kiến ​​Mekong, từ quan hệ đối tác Mekong-Mỹ đến Hợp tác Mekong – Lan Thương do Trung Quốc dẫn đầu. Là một hiệp định mới, RCEP hứa hẹn sẽ có tác động kinh tế và chiến lược. Bởi vì sáng kiến ​​thúc đẩy tự do hóa kinh tế đã được khu vực đón nhận tích cực.

Theo một cuộc khảo sát về cộng đồng doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách và các nhà lãnh đạo tư tưởng trong khu vực do Viện Nghiên cứu Đông Nam Á '(ISEAS) thực hiện, hơn một nửa số người được khảo sát ở Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam đồng ý rằng FTA sẽ thúc đẩy thương mại và đầu tư của các nước này. Các con số kinh tế lặp lại những nhận thức tích cực này. Với RCEP, xuất khẩu và GDP của Campuchia sẽ tăng lần lượt là 7,3% và 2%. Chính phủ Thái Lan dự đoán thỏa thuận sẽ nâng GDP năm 2021 và xuất khẩu từ 3,5 đến 4%. Hơn nữa, RCEP có thể thu hút thêm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ các nền kinh tế tiên tiến, cụ thể là Úc, Nhật Bản, New Zealand, Singapore và Hàn Quốc, thúc đẩy các lĩnh vực may mặc và giày dép sử dụng nhiều lao động của tiểu vùng.

Do RCEP hợp nhất các quy tắc xuất xứ (ROO), các nền kinh tế của khu vực có thể tham gia vào mạng lưới sản xuất khu vực và gia tăng giá trị cho hàng hóa xuất khẩu. Các nhà phê bình cho rằng lợi ích thuế quan biên của thỏa thuận này là rất thấp. Tuy nhiên, ROO chung làm tăng khả năng sản xuất hàng hóa “made in RCEP” của các doanh nghiệp vì các nhà sản xuất có thể tìm nguồn đầu vào cho các địa điểm khác nhau.

Lấy một chiếc lốp ô tô làm ví dụ. Để kinh doanh lốp xe ô tô, các công ty phải đảm bảo các thành phần, như cao su, axit đông đặc, muội than, cũng như lao động, chẳng hạn như công nhân nhà máy và nhân viên dịch vụ sau bán hàng. RCEP mở ra cơ hội cho CLMTV tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu bằng cách cung cấp các thành phần và lao động cần thiết. Tận dụng các mạng lưới này cũng làm tăng giá trị cho các ngành công nghiệp và nền kinh tế địa phương.

Ngành công nghiệp cá ngừ chế biến của Thái Lan là một trường hợp điển hình. Bằng cách khai thác các mạng lưới sản xuất xuyên quốc gia, Bangkok có thể nâng giá trị xuất khẩu cá ngừ của mình lên gấp 5 lần, từ 945 triệu USD giá trị nhập khẩu lên 4,7 tỷ USD giá trị xuất khẩu. Hơn nữa, RCEP có thể giúp các nước Hạ lưu sông Mekong đối phó tốt hơn với những bất ổn do COVID-19 và chiến tranh thương mại gây ra. Giống như nhiều nền kinh tế, tiểu vùng này đang phải khắc phục với những hậu quả của đại dịch.

GDP của Campuchia đã giảm 3,1% vào năm 2020. Sự bùng phát virus đã làm gián đoạn ngành sản xuất hàng may mặc và giày dép của nước này. Trong khi nền kinh tế phục hồi trong nửa cuối năm 2020, xuất khẩu cả năm giảm 9,9%. Du lịch bị ảnh hưởng do lượng khách quốc tế đến Phnom Penh giảm 80%. Đại dịch cũng kìm hãm sự bùng nổ của lĩnh vực xây dựng và bất động sản, vốn chứng kiến ​​dòng vốn FDI giảm 10,7%. Vào năm 2020, GDP của Lào giảm 0,5%, mặc dù xuất khẩu điện và xây dựng mạnh mẽ do nhu cầu năng lượng gia tăng từ các bang lân cận và các dự án lớn về cơ sở hạ tầng như đường sắt Boten-Vientiane.

Suy thoái được cho là do sự gián đoạn trong các lĩnh vực sử dụng nhiều lao động kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu và hoạt động du lịch giảm sút. Lượng khách nước ngoài giảm 81,5%.

Tại Myanmar, tình trạng hỗn loạn chính trị đã tác động tiêu cực đến nền kinh tế vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch. Sự bất ổn chính trị phần lớn góp phần vào việc gián đoạn các hoạt động kinh doanh.

Nền kinh tế Thái Lan cũng rơi vào suy thoái 6,1%. Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ giảm 19,4% do nhu cầu bên ngoài chậm chạp. Lượng khách du lịch giảm 83,2% đã tàn phá một nền kinh tế dựa vào du lịch đóng vai trò 20% trong GDP.

Nền kinh tế Việt Nam đạt mức tốt nhất vào năm 2020, tăng 2,9%. Tuy nhiên, lĩnh vực dịch vụ giảm 78,7% lượng khách quốc tế. Hoạt động sản xuất cũng chậm lại trong nửa đầu năm 2020, mặc dù tăng trưởng muộn hơn do quyết định của nhà nước chuyển sản xuất sang các mặt hàng thiết yếu như thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE). Do đó, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ ròng năm 2020 tăng 4,4%. Với việc RCEP mang lại những lợi ích và cơ hội kinh tế trong tương lai, CLMTV có thể tận dụng RCEP để phục hồi sau những thiệt hại do COVID-19 gây ra và phục hồi sau khủng hoảng.

Cuộc khảo sát của ISEAS báo cáo rằng phần lớn những người được hỏi CLMTV coi Đông Nam Á là một đấu trường tranh giành giữa các cường quốc bên ngoài. Kết quả là, các quốc gia này đang áp dụng "bảo hiểm rủi ro" như một chiến lược. RCEP cho phép bảo hiểm rủi ro. Kể từ khi thành lập, hiệp định này là một sáng kiến ​​do ASEAN dẫn dắt và phản ánh vai trò Trung tâm của ASEAN trong hành động. Các Nguyên tắc Hướng dẫn của thỏa thuận cho rằng “các cuộc đàm phán cho RCEP sẽ công nhận vị trí trung tâm của ASEAN trong cấu trúc kinh tế khu vực mới nổi”.

Trong khi những người hoài nghi cho rằng 40% ROO của khối là tương đối thấp so với các FTA khác như Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), ngưỡng thấp này phản ánh “Chủ nghĩa khu vực mở” mà các thành viên ASEAN theo đuổi. Như vậy, các nước ASEAN có thể thúc đẩy quan hệ với nhiều thực thể ngoài ASEAN. Quy tắc ROO yêu cầu các sản phẩm được bán miễn thuế trong RCEP phải có ít nhất 40% giá trị đến từ các thành viên của khối. 60% giá trị gia tăng còn lại của hàng hóa có thể được lấy từ các bên liên quan không thuộc RCEP, tạo điều kiện cho tiểu vùng thực hiện bảo hiểm rủi ro. Nói tóm lại, RCEP là một công cụ để ASEAN tiếp cận các quốc gia khác ngoài Mỹ và Trung Quốc nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Do đó, các động lực năng lượng ở tiểu vùng hạ lưu sông Mekong có thể cân bằng hơn.

Việt Dũng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chính phủ Indonesia quyết định phân bổ khoảng 1 triệu tấn dầu cọ để xuất khẩu

Chính phủ Indonesia quyết định phân bổ khoảng 1 triệu tấn dầu cọ để xuất khẩu

Ngày 27/5, Bộ Thương mại Indonesia cho biết Chính phủ Indonesia quyết định sẽ phân bổ khoảng 1 triệu tấn dầu cọ để xuất khẩu.
Giá dầu giao dịch ở mức cao nhất trong hai tháng

Giá dầu giao dịch ở mức cao nhất trong hai tháng

Giá dầu dao động quanh mức cao nhất trong hai tháng qua vào ngày 27/5, với giá dầu Brent đang trên đà tăng vọt hàng tuần mạnh nhất trong hơn một tháng.
Việt Nam – Argentina: Nhiều triển vọng về hợp tác thương mại, dịch vụ

Việt Nam – Argentina: Nhiều triển vọng về hợp tác thương mại, dịch vụ

Hợp tác thương mại, dịch vụ Việt Nam – Argentina đang tiếp tục có nhiều triển vọng phát triển trong năm 2022.
Cảng container lớn nhất thế giới mở lại từ 1/6/2022

Cảng container lớn nhất thế giới mở lại từ 1/6/2022

Cảng container Thượng Hải lớn nhất thế giới, nơi xử lý 1/5 khối lượng vận chuyển của Trung Quốc sẽ mở cửa trở lại từ 1/6.
Các vấn đề toàn cầu “nóng” tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF)

Các vấn đề toàn cầu “nóng” tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF)

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ từ ngày 22-26/5 nêu lên các vấn đề toàn cầu “nóng” như: Lạm phát, xung đột; an ninh lương thực...

Tin cùng chuyên mục

Giá dầu thô tăng mang lại những “điềm báo” cho châu Á

Giá dầu thô tăng mang lại những “điềm báo” cho châu Á

Giá dầu thô đã vượt mức 130 USD/thùng vào tháng 3/2022 - mức cao nhất kể từ năm 2008 - trước khi giảm xuống 100 USD/thùng vào tháng 4.
Giá dầu ăn hạ nhiệt khi Indonesia xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô

Giá dầu ăn hạ nhiệt khi Indonesia xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô

Giá dầu ăn có dấu hiệu hạ nhiệt trong những tuần tới do Indonesia đã xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô sang Ấn Độ.
Khủng hoảng lương thực: Chính phủ Malaysia cấm xuất khẩu gà

Khủng hoảng lương thực: Chính phủ Malaysia cấm xuất khẩu gà

Ngày 23/5, Chính phủ Malaysia bất ngờ tuyên bố cắt giảm xuất khẩu gà từ đầu tháng 6 vì tình trạng khan hiếm trong nước.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Vai trò tiêu điểm của ASEAN trong một thế giới đang chuyển mình

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Vai trò tiêu điểm của ASEAN trong một thế giới đang chuyển mình

ASEAN sẽ tiếp đón các nhà lãnh đạo toàn cầu vào cuối năm nay với Hội nghị cấp cao ASEAN tại Campuchia, Hội nghị Thượng đỉnh nhà lãnh đạo B20 và G20 ở Indonesia.
Hiệp định RCEP tạo dựng các mối quan hệ mới cho ngành dệt may

Hiệp định RCEP tạo dựng các mối quan hệ mới cho ngành dệt may

Ngành dệt may các nước RCEP tập trung phát triển sợi mới và sản xuất xanh, cũng như mở rộng thị trường liên quan đến Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực
ASEAN- EU công bố Sách Xanh 2022 kỷ niệm 45 năm quan hệ đối tác

ASEAN- EU công bố Sách Xanh 2022 kỷ niệm 45 năm quan hệ đối tác

Ngày 23/5, ASEAN và EU đã công bố Sách Xanh 2022 và Triển lãm Hợp tác ASEAN-EU nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ đối tác ASEAN-EU.
Các nhà sản xuất châu Á đối mặt với dấu hiệu hạ nhiệt thương mại

Các nhà sản xuất châu Á đối mặt với dấu hiệu hạ nhiệt thương mại

Các công ty may mặc và các nhà sản xuất quần áo nằm trong số các nhà sản xuất trên khắp châu Á nhận thấy những dấu hiệu ban đầu về việc hạ nhiệt thương mại.
Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã chính thức được tổ chức trở lại ở Davos, Thụy Sỹ từ ngày 22/5 đến ngày 26/5.
Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao do ảnh hưởng bởi xung đột Nga - Ukraine đang gây ra tình trạng thiếu hụt, căng thẳng đối với nguồn cung ngũ cốc, thịt… trên toàn cầu.
Tổng thống Indonesia dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ vì “con dao hai lưỡi”

Tổng thống Indonesia dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ vì “con dao hai lưỡi”

Tổng thống Indonesia Joko Widodo cho biết lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ cuối tháng 4 nhằm cải thiện nguồn cung dầu ăn tại thị trường nội địa sẽ được dỡ bỏ ngày 23/5
Khủng hoảng an ninh lương thực “nhức nhối” hơn cả chi phí năng lượng

Khủng hoảng an ninh lương thực “nhức nhối” hơn cả chi phí năng lượng

Các chính phủ trên thế giới đang dành nhiều thời gian và nguồn lực để cố gắng giảm thiểu chi phí năng lượng tăng cao sau khi xảy ra xung đột Nga- Ukraine.
Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Phóng viên báo Komsomolskaya Pravda Nga đã tìm hiểu thực tế hầm trú ẩn của “pháo đài thép” Azovstal, cũng như bí ẩn bên trong các boongke nằm sâu dưới lòng đất.
Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Dù được dự đoán sẽ hồi phục mạnh mẽ, nền kinh tế các nước Đông Nam Á vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ như lạm phát.
Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Việc ASEAN phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng sạch đang chứng tỏ là một lỗ hổng trong cuộc khủng hoảng năng lượng.
FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngày 17/5, Cơ quan Hỗ trợ chính sách APEC công bố đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mở đường quan trọng để nền kinh tế APEC tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2022 (WEF) đã chính thức thông báo việc tổ chức Hội nghị Thường niên năm 2022 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ, từ ngày 22 đến 26/5
Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cao ủy Thương mại EU Valdis Dombrovskis cho biết, Mỹ và Liên minh châu Âu đang tìm cách cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm.
Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Từ ngày 12/6 tới, các Bộ trưởng Thương mại WTO sẽ gặp nhau tại Geneva để diễn ra Hội nghị Bộ trưởng MC12 của Tổ chức Thương mại thế giới.
“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

Ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu choáng váng khi Tổng thống Indonesia Joko Widodo tuyên bố áp đặt lệnh cấm xuất khẩu với lý do thiếu dầu ăn trong nước.
Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Hai tháng trước, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã đưa ra báo động về nguồn cung thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động