Để đảm bảo quyền và lợi ích của mình, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương đề nghị tất cả các bên liên quan tham gia, hợp tác đầy đủ trong suốt quá trình điều tra áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm đường mía.
Cơ quan Hải quan và bảo vệ biên giới Hoa Kỳ (CBP) đã khởi xướng điều tra chống lẩn tránh nghĩa vụ nộp thuế phòng vệ thương mại và áp dụng biện pháp tạm thời đối với sản phẩm tủ gỗ nội thất nhập khẩu từ một số công ty của Việt Nam.
Trước nguy cơ bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) tại thị trường xuất khẩu, công tác hỗ trợ doanh nghiệp (DN) xử lý các vụ việc điều tra được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn phục hồi kinh tế sau dịch Covid-19. Nhằm làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Lê Triệu Dũng - Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương).
Năng lực của nhiều ngành sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam đã cao hơn, hàng hóa trong nước đã thâm nhập và cạnh tranh trên nhiều thị trường xuất khẩu. Vì những lợi ích cơ bản của hội nhập kinh tế quốc tế, chúng ta chấp nhận và sẵn sàng cạnh tranh sòng phẳng, bình đẳng và phòng vệ thương mại chính là công cụ để thực hiện điều này.
Đề án "Nâng cao năng lực về phòng vệ thương mại trong bối cảnh tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới" vừa được Chính phủ phê duyệt là một nỗ lực quan trọng nhằm thực hiện chủ trương chủ động hoàn thiện hệ thống phòng vệ để bảo vệ nền kinh tế, doanh nghiệp, thị trường trong nước phù hợp với các cam kết quốc tế.
ASEAN hiện là một trong các thị trường điều tra và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nhiều nhất đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam. Trước xu thế bảo hộ gia tăng, việc ứng phó kịp thời và xử lý hiệu quả các vụ kiện đóng vai trò quan trọng trong việc tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam tại thị trường này.
Canada hiện là quốc gia điều tra và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) nhiều thứ 4 đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam chỉ sau Hoa Kỳ, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ. Nhằm hạn chế các rủi ro cho doanh nghiệp, các biện pháp hỗ trợ ứng phó với các biện pháp này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ, phát triển thị trường xuất khẩu.
Hàng xuất khẩu của Việt Nam đang rộng mở cơ hội vào châu Âu sau khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam- Liên minh châu Âu (EU) có hiệu lực, tuy nhiên, nhiều thách thức phải đối diện phía trước đó là nguy cơ bị kiện phòng vệ thương mại từ thị trường này cũng sẽ rất lớn.
Ngày 1/9, theo Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương, ngành sản xuất pin năng lượng mặt trời của Hoa Kỳ đã nộp hồ sơ tới Bộ Thương mại Hoa Kỳ đề nghị điều tra chống lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với pin năng lượng mặt trời có xuất xứ từ Việt Nam, Malaysia và Thái Lan.
Ngày 01/9, Cục Phòng vệ Thương mại, Bộ Công Thương đã đưa ra thông tin về việc điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) đối với sản phẩm đường mía có xuất xứ từ Thái Lan.
Việc Việt Nam gia nhập các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), đẩy mạnh xuất khẩu khiến các vụ kiện chống bán phá giá (CBPG) đối với một số sản phẩm của doanh nghiệp trong nước không ngừng gia tăng. Theo chuyên gia kinh tế, để ứng phó thành công với các vụ kiện, doanh nghiệp trong nước phải có sự chuẩn bị từ trước, tránh để “nước đến chân” mới nhảy.
Trước sự gia tăng các vụ việc điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng xuất khẩu Việt Nam, để tăng cường ứng phó và nâng cao năng lực phòng vệ cho doanh nghiệp, các hoạt động truyền thông, tuyên truyền về phòng vệ thương mại đóng vai trò hết sức quan trọng và cấp thiết.
Việc đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu sẽ giúp hàng hóa bớt gánh nặng đối diện với các rào cản thương mại, các biện pháp phòng vệ thương mại từ các quốc gia nhập khẩu.
Đi qua nửa năm 2021 với nhiều biến động của đời sống kinh tế, xã hội trước làn sóng dịch Covid-19, ngoài công tác ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại (PVTM) do nước ngoài điều tra và áp dụng đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam, Bộ Công Thương đã chủ động tăng cường sử dụng biện pháp PVTM để bảo vệ sản xuất trong nước.
Trong bối cảnh hiện nay, theo Cục Phòng vệ thương mại (PVTM), Bộ Công Thương, việc các nước ngày càng gia tăng điều tra, áp dụng các biện pháp PVTM đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam là một trong những trở ngại lớn đối với hoạt động xuất khẩu.
Theo danh sách cảnh báo sớm của Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương, hiện có nhiều mặt hàng, sản phẩm Việt Nam xuất khẩu tiếp tục có nguy cơ bị nhiều thị trường nước ngoài, đặc biệt là Hoa Kỳ áp dụng biện pháp chống lẩn tránh, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp hoặc biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM).
Đó là khẳng định của chuyên gia kinh tế Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Vietnam với phóng viên Báo Công Thương trước hiện tượng số lượng các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại (PVTM) của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây.
Ấn Độ hiện là một trong các quốc gia gia tăng điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng nhập khẩu từ các nước, trong đó có Việt Nam. Theo khuyến cáo, nếu bị áp thuế phòng vệ thương mại hàng xuất khẩu Việt Nam sẽ suy giảm lợi thế cạnh tranh, mất một phần hoặc toàn bộ thị trường xuất khẩu Ấn Độ vào tay các đối thủ cạnh tranh Ấn Độ và hoặc các quốc gia khác.
Nhiều biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, xuất xứ được tăng cường thời gian qua, tuy nhiên, nguy cơ này vẫn đang có xu hướng gia tăng do nguồn lực cho công tác này còn hạn chế; một số thị trường không ngừng đẩy mạnh bảo hộ và áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại.
Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đang mở rộng cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị và sản xuất của thế giới. Tuy nhiên, trong một “sân chơi” kinh tế mở rộng, việc đối diện với các nguy cơ kiện phòng vệ thương mại là thách thức của doanh nghiệp. Do đó, nâng cao khả năng chủ động ứng phó về vấn đề này sẽ là “vũ khí” quan trọng để doanh nghiệp bảo vệ lợi ích chính đáng cũng như sẽ không ngừng lớn mạnh.
Số lượng về vụ việc điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam thời gian gần đây đang có xu hướng gia tăng khi nền kinh tế hội nhập sâu rộng. Tuy nhiên, mức độ hiểu biết của doanh nghiệp Việt Nam về vấn đề này vẫn còn rất hạn chế, dẫn tới nguy cơ bị mất thị phần tại nhiều thị trường xuất khẩu lớn.
Gần 40% các vụ điều tra về phòng vệ thương mại thời gian qua tập trung vào ngành thép. Theo Cục Phòng vệ thương mại Bộ Công Thương, có nhiều nguyên nhân khác nhau khiến các vụ điều tra phòng vệ thương mại với ngành thép gia tăng thời gian qua, theo đó để ứng phó với các vụ điều tra này, cần sự phối hợp của cơ quan nhà nước, hiệp hội, doanh nghiệp…
Điều tra, áp dụng phòng vệ thương mại đối với đường mía nhập khẩu từ Thái Lan, đã có những tác động tích cực tới sản xuất đường trong nước. Tuy nhiên, nhập khẩu đường từ các nước ASEAN vào Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2021, cho thấy, có những dấu hiệu bất thường rất đáng phải quan tâm.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, nhất là khi tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA), việc hiểu rõ các quy định cũng như vận dụng các biện pháp phòng vệ thương mại là yêu cầu bắt buộc đối với cộng đồng doanh nghiệp.
Xu hướng bảo hộ và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) sẽ tiếp tục gia tăng, vì vậy, các doanh nghiệp có lý do để lo ngại và phải chuẩn bị sẵn sàng hơn trước nguy cơ bị kiện PVTM ở các thị trường nước ngoài.
Phòng vệ thương mại (PVTM) ngày càng khẳng định vai trò là công cụ hỗ trợ các ngành sản xuất, doanh nghiệp (DN) trong nước trong quá trình hội nhập, nhất là trong quá trình tự do hóa mạnh mẽ như hiện nay.
Sau khi Bộ Công Thương có quyết định chính thức áp thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp đối với đường mía nhập khẩu có xuất xứ từ Thái Lan (Quyết định 1578/QĐ-BCT, ngày 15/6/2021), một số tờ báo của Việt Nam mới đây dẫn báo chí tại Thái Lan đưa tin, Bộ Thương mại Thái Lan sẽ yêu cầu Việt Nam xem xét lại quyết định nêu trên. Trong đó, cho rằng, vẫn còn một số điều không chắc chắn, chẳng hạn như thiệt hại gây ra bởi các sản phẩm đường của Thái Lan tại Việt Nam...
Số lượng các vụ việc, chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM), gian lận xuất xứ nhằm vào hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam đang có dấu hiệu tăng lên thời gian gần đây. Dự kiến nguy cơ này tiếp tục gia tăng khi Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA).
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ 5 tháng đầu năm 2021 đạt 6,63 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm 2020. Đặc biệt mặt hàng đồ nội thất phòng khách và phòng ăn bằng gỗ xuất khẩu rất khả quan và được dự báo có nhiều cơ hội tăng trưởng nhanh trong thời gian tới. Tuy nhiên, những rủi ro liên quan đến phòng vệ thương mại là vấn đề cần được doanh nghiệp chú trọng.
Việc áp thuế giải pháp phòng vệ thương mại như chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với đường mía Thái Lan hay biện pháp tự vệ đối mặt hàng phân bón của Việt Nam đã làm giảm tác động cạnh tranh đối với ngành sản xuất trong nước và giúp giá các mặt hàng này tăng lên, tạo điều kiện vực dậy sản xuất cho doanh nghiệp nội địa.
Tin Khu Vực 
