Luật Địa chất và khoáng sản

Chiều ngày 29/10, tại thành phố Quảng Ninh đã diễn ra Hội nghị Tuyên truyền, phổ biến pháp luật địa chất, khoáng sản và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Bộ Công Thương vừa công bố 19 thủ tục hành chính nội bộ trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản, gồm 15 thủ tục giữa các cơ quan hành chính và 4 thủ tục trong Bộ.

Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 54/2026/TT-BCT quy định về khai thác khoáng sản, khai thác tận thu khoáng sản và thu hồi khoáng sản.

Thông tư 51/2026/TT-BCT quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt đề án, báo cáo kết quả điều tra địa chất, khoáng sản và công bố kết quả.

Thông tư 53/2026/TT-BCT quy định nội dung điều tra cơ bản địa chất để lập bản đồ địa chất quốc gia và điều tra địa chất về khoáng sản.

Có một đội quân chưa từng mang quân hàm mà vẫn đi suốt hơn 80 năm không nghỉ, lặng lẽ trên đá núi và sóng biển để vẽ nên tấm chân dung tài nguyên của Tổ quốc. Đó là những người đang lặng lẽ 'đi tìm hình của đất' về dệt thêm nguồn lực quốc gia.

Sáng 11/12, với 421/432 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân đề xuất nghiên cứu dùng cát biển thay cát sông nhằm giảm khai thác quá mức lòng sông, chủ động nguồn vật liệu và hạn chế sạt lở.

Đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh quản lý và làm chủ công nghệ đất hiếm là nền tảng tự cường, đề nghị kiểm soát chặt công nghệ, dữ liệu liên quan quốc phòng, an ninh.

Theo đại biểu, chỉ những doanh nghiệp có năng lực công nghệ, tài chính và hệ thống quản trị môi trường đạt chuẩn quốc tế mới được phép tham gia khai thác đất hiếm.

Đại biểu đề nghị cần rà soát, nghiên cứu bổ sung chặt chẽ quy định người đứng đầu chịu trách nhiệm nếu để xảy ra thất thoát tài nguyên, cấp phép trái quy hoạch...

Đại biểu Quốc hội nêu nguy cơ lạm dụng khai thác khoáng sản nhóm III, IV và đề nghị hoàn thiện cơ chế ký quỹ, đấu thầu, trách nhiệm doanh nghiệp trong đóng cửa mỏ.

Theo đại biểu, chỉ những doanh nghiệp có năng lực công nghệ, tài chính và hệ thống quản trị môi trường đạt chuẩn quốc tế mới được phép tham gia khai thác đất hiếm.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường kiến nghị nghiên cứu Chương riêng về khoáng sản chiến lược và đất hiếm nhằm bảo đảm tính phổ quát, ổn định lâu dài của Luật.

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản (sửa đổi) cho phép Chủ tịch UBND tỉnh được quyết định cấp phép khai thác phục vụ các công trình, dự án trọng điểm, cấp bách.

Theo Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc bổ sung các quy định riêng về quản lý, chế biến và sử dụng đất hiếm là một trong những giải pháp quan trọng.

Ngày 21/9, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024.

Theo các chuyên gia, để Luật Địa chất và Khoáng sản đi vào đời sống, cần cơ chế phối hợp ba bên: Doanh nghiệp - chính quyền - cộng đồng; trong đó vai trò giám sát của người dân là yếu tố quan trọng.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu làm rõ hướng xử lý chồng lấn quy hoạch, ưu tiên lĩnh vực cần thiết, đồng thời bảo đảm quản lý dự trữ và khai thác khoáng sản hợp lý.

Hệ thống chính sách mới trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản được ban hành nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, nâng hiệu quả quản lý, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế.

Luật Địa chất và Khoáng sản số 54/2024/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 kỳ vọng sẽ khắc phục những khoảng trống pháp lý trong khai thác khoáng sản.

Dự thảo Nghị định thi hành Luật Địa chất và khoáng sản hướng đến phân cấp mạnh mẽ, cải cách thủ tục, rõ trách nhiệm và minh bạch trong quản lý khoáng sản.

Việc quy định thời hạn của giấy phép khai thác khoáng sản, bảo đảm thuận lợi cho khai thác khoáng sản nhưng cũng cần tính toán giảm thiểu các tác động.

Đại biểu Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra nghiên cứu quy định thời gian cấp phép khai thác khoáng sản, trữ lượng khoáng sản.

Dự thảo Luật Địa chất và khoáng sản đã quy định theo hướng thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản theo năm và được quyết toán theo sản lượng khai thác thực tế.

Qua hơn 13 năm triển khai quy định về “tiền cấp quyền khai thác khoáng sản” cho thấy, giải pháp này đã hạn chế đầu cơ, giữ mỏ để chuyển nhượng.

Việc tiếp tục duy trì hoạt động của Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản không làm phát sinh bộ máy, biên chế.

Dự thảo Nghị định của Chính phủ sẽ quy định danh mục khoáng sản theo từng nhóm và sẽ rà soát, bổ sung đất hiếm thuộc khoáng sản nhóm I...

Đại biểu Quốc hội nhất trí với phương án giữ nguyên quy định giao Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng lập quy hoạch khoáng sản như Luật Khoáng sản hiện hành.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu ý kiến các bộ, ngành hữu quan để bổ sung, hoàn thiện dự án Luật Địa chất và Khoáng sản.