Vụ Phó giáo sư bán “chất xám” mưu sinh: Cần nhìn theo hướng tích cực, cho trí thức phát triển

Bàn luận quanh việc nhà khoa học bán “chất xám” để mưu sinh, nhiều ý kiến cho rằng cần cơ chế để nhà khoa học sống được bằng những cống hiến của mình.
Ứng viên đề nghị xét chức danh giáo sư, phó giáo sư năm 2023 tăng cao Luật sư nói gì về vụ phó giáo sư "bán" đề tài nghiên cứu khoa học để “mưu sinh”?

Những ngày qua, cộng đồng khoa học xôn xao việc PGS.TS Đinh Công Hướng, giảng viên Trường Đại học Công nghiệp TP.Hồ Chí Minh, thành viên Hội đồng ngành Toán, Quỹ Nafosted (Quỹ Phát triển khoa học và Công nghệ quốc gia), nộp đơn xin rút khỏi hội đồng này vì bị tố vi phạm liêm chính học thuật.

Ông Hướng công tác tại Trường Đại học Công nghiệp TP.Hồ Chí Minh từ tháng 3/2023. Trước đó, ông là giảng viên cơ hữu của Trường Đại học Quy Nhơn. Theo thống kê từ hệ thống cơ sở dữ liệu Google scholar (học giả Google), PGS Đinh Công Hướng có trên 80 bài báo khoa học công bố quốc tế từ năm 2004.

Vụ Phó giáo sư bán “chất xám” mưu sinh: Cần nhìn theo hướng tích cực, cho trí thức phát triển
Bài toán nghiên cứu khoa học đặt ra đối với các trường Đại học trong bối cảnh hiện nay là cần thiết.

Theo thống kê từ cơ sở dữ liệu thư mục trực tuyến ngành toán của Hiệp hội toán học Hoa Kỳ, ông Hướng có tất cả 42 công trình nghiên cứu khoa học. Trong số này có 13 công trình ghi địa chỉ Trường Đại học Tôn Đức Thắng, 4 công trình ghi địa chỉ Trường Đại học Thủ Dầu Một.

Liên quan đến sự việc từng bán nhiều bài nghiên cứu gây xôn xao những ngày qua, tác giả PGS.TS Đinh Công Hướng trải lòng rằng, bản thân ông liên tục trong nhiều năm liền thừa giờ nghiên cứu khoa học theo quy định của trường. Và vì điều kiện kinh tế gia đình, ông phải bán “chất xám” mong cải thiện đời sống.

PGS Hướng cũng thừa nhận sự việc, giải thích đã ký hợp đồng hợp tác nghiên cứu khoa học với hai trường nói trên. Lý do là vì Đại học Quy Nhơn không cấm việc này nếu giảng viên đã hoàn thành nhiệm vụ. Ông cũng cho biết, không sử dụng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm của trường Đại học Quy Nhơn để thực hiện đề tài nghiên cứu cho đơn vị khác.

Vậy có chăng, ông vi phạm là vì không xin phép nhà trường? Xác nhận về vấn đề này, đại diện Trường Đại học Quy Nhơn cho biết, trường quản lý giảng viên theo quy định của Luật Viên chức. Họ được phép ký hợp đồng với cơ quan, tổ chức khác mà pháp luật không cấm, nhưng phải được người đứng đầu đơn vị đồng ý. Và theo lãnh đạo nhà trường, PGS Hướng thực hiện nghiên cứu khoa học cho những đơn vị khác nhưng không báo cáo với người đứng đầu.

Song nhà trường cũng nhìn nhận, trường hợp của PGS Hướng là rất đáng tiếc nhưng cũng cần nhìn theo chiều hướng tích cực, cho trí thức có điều kiện phát triển. Và có lẽ, sau việc này, trường cần cân nhắc những quy định cụ thể hơn trong quản lý đội ngũ.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trước khi bàn đến chuyện lên án, cần chiếu theo các quy định làm việc nơi ông Hướng công tác. Thêm nữa, điều quan trọng hơn hết chính là các quy định cần rõ ràng. Đặc biệt, nên có luật để các nhà khoa học được "bán" chất xám của mình cho nơi cần một cách chân chính, miễn là nhà khoa học đó đóng thuế đầy đủ và dùng chính một phần thu nhập chân chính đó tái đầu tư cho nghiên cứu.

Cũng theo ông Hướng, khi ký hợp đồng làm việc tại Trường Đại học Công nghiệp TP.Hồ Chí Minh, quá trình hợp tác đã quy định rất rõ ràng và chế tài về việc giảng viên cơ hữu của trường không được đứng tên, địa chỉ cơ sở giáo dục ngoài đơn vị cơ hữu và có chế tài xử lý rất nghiêm khắc. Ông Hướng cũng cho rằng, nhà trường đã có cơ chế đãi ngộ phù hợp với các quy định chặt chẽ khiến PGS yên tâm hơn trong công tác và toàn tâm toàn ý để phục sự trường.

Câu chuyện lùm xùm về việc nhà khoa học bán nghiên cứu khoa học để “kiếm sống” vẫn chưa có hồi kết, các cơ quan chức năng vẫn chưa lên tiếng. Song, nhiều chuyên gia cho rằng, về vấn đề này, cần suy xét cẩn trọng và đưa ra phương hướng xử lý thích đáng. Không nên chỉ vì những quy định cứng nhắc mà "đì" một nhà khoa học giỏi chỉ vì một sơ suất nhỏ.

Về vấn đề này, TS Phạm Đình Nguyên - Giám đốc điều hành Quỹ Nafosted (đơn vị nhận đơn xin rút khỏi hội đồng ngành toán của PGS.TS Đinh Công Hướng) cho biết, quỹ sẽ rất thận trọng, họp hội đồng khoa học ngành toán để lấy ý kiến các nhà khoa học trước khi có quyết định phù hợp.

Nhìn nhận về sự việc này, PGS.TS. Bùi Thị An cho rằng, nhân tài là nguồn lực quyết định tiềm lực và sức mạnh của quốc gia. Do đó, theo bà An, cơ chế đãi ngộ với nhân tài rất quan trọng. Và cần quy định rõ, tài sản trí tuệ lại mang tính cá nhân, ai có trí tuệ được quyền sử dụng tài sản của họ. Họ dùng tài sản, "chất xám" đó để tạo nên thu nhập một cách chính đáng thì không có gì sai. Song, cần gắn chặt chẽ với các quy định nơi sở hữu người lao động cơ hữu.

Bên cạnh đó, bà An chỉ ra, cần trả lời câu hỏi trước khi bán các công trình nghiên cứu này cho các đơn vị khác, nhà khoa học có biết mục đích đăng bài sẽ giúp trường "đánh bóng" thương hiệu hay không? Nếu biết mà cố tình làm là điều không nên. Bởi đó chính là "tiếp tay" cho hành vi không chân chính của một trường đại học. Về việc này, các cơ quan chức năng cần làm rõ.

PGS.TS. Bùi Thị An góp ý, để nhà khoa học không phải "bán" chất xám, cần nâng cao năng lực quản trị của tổ chức vì mọi quyền lợi xuất phát từ đây. Bên cạnh đó, là cơ chế kiểm tra, giám sát các hoạt động học thuật, phân quyền cho các tổ bộ môn kiểm tra, giám sát các hoạt động khoa học và công nghệ liên quan để kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm.

Và hơn hết, cần có cơ chế đãi ngộ xứng đáng để không “chảy máu” chất xám. Bởi bên cạnh mục đích nghiên cứu, đem lại những giá trị mới cho cuộc sống, những nhà khoa học cũng cần thêm thu nhập, cần được đảm bảo đời sống vật chất, tinh thần. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho các nhà khoa học phát huy năng lực chuyên môn, phát huy sự sáng tạo, đóng góp nhiều hơn nữa cho sự phát triển của nền khoa học và công nghệ nước nhà.

Ngọc Linh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Giáo dục và đào tạo

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thu hút FDI và câu chuyện “đất lành, chim đậu”

Thu hút FDI và câu chuyện “đất lành, chim đậu”

Tại Đông Nam Á, Việt Nam là nơi đầu tư an toàn. Đây là lý do mà các doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn Việt Nam làm điểm đến để hợp tác đầu tư.
“Đào, phở và piano” hết vé, phim “Mai” còn rất nhiều!

“Đào, phở và piano” hết vé, phim “Mai” còn rất nhiều!

Hết “Đào” rồi, còn “Mai” thôi! – bài đăng trên một Fanpage hơn 4 triệu người theo dõi tưởng chỉ là đùa vui nhưng đó lại là sự thật.
Cần hiểu đúng về tiền "thướng" của người quan họ

Cần hiểu đúng về tiền "thướng" của người quan họ

Đến hẹn lại lên, vào ngày 13 tháng Giêng, Lễ hội Lim (thị trấn Lim, tỉnh Bắc Ninh) được tổ chức. Hội Lim "mê hoặc" người đến bởi những làn điệu dân ca quan họ.
Quyết tâm, tạo động lực ngay từ những ngày đầu xuân mới

Quyết tâm, tạo động lực ngay từ những ngày đầu xuân mới

Đưa mọi hoạt động trở lại bình thường ngay sau Tết vừa là yêu cầu, vừa là mệnh lệnh trong kế hoạch phát triển kinh tế năm 2024.
Nâng cao ý thức gìn giữ nét đẹp văn hóa đi lễ chùa đầu năm

Nâng cao ý thức gìn giữ nét đẹp văn hóa đi lễ chùa đầu năm

Để giữ gìn nét đẹp văn hóa đi lễ chùa đầu năm, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, góp sức cùng chính quyền để tiến tới xóa bỏ những hủ tục, hành vi lệch chuẩn.

Tin cùng chuyên mục

Mua vàng ngày vía Thần Tài chỉ làm giàu cho chủ tiệm vàng?

Mua vàng ngày vía Thần Tài chỉ làm giàu cho chủ tiệm vàng?

Chưa rõ tài lộc từ việc mua vàng ngày vía Thần Tài như thế nào, song chắc chắn một điều chủ tiệm vàng đã hưởng chênh lệch hàng triệu đồng/lượng từ người mua.
“Liều thuốc” trị “bệnh” ép uống rượu bia ngày Tết

“Liều thuốc” trị “bệnh” ép uống rượu bia ngày Tết

Động thái quyết liệt trong chỉ đạo và xử lý vi phạm nồng độ cồn ở người tham gia giao thông được xem như “liều thuốc” trị “bệnh” ép uống rượu bia ngày Tết.
Tục đốt vàng mã: Đừng để biến tướng, gây lãng phí, sa đà mê tín dị đoan

Tục đốt vàng mã: Đừng để biến tướng, gây lãng phí, sa đà mê tín dị đoan

Tính đơn giản, nếu mỗi gia đình bỏ ra 10 nghìn đồng để mua, đốt vàng mã thì nhân với 1 triệu hộ gia đình con số đã lên tới 10 tỷ đồng.
Kỳ vọng giá gạo tăng ngay sau Tết

Kỳ vọng giá gạo tăng ngay sau Tết

Nhiều tin vui đến với người trồng lúa nước ta trong những ngày đầu năm giúp người nông dân kỳ vọng năm 2024 sẽ tiếp tục là một năm bứt phá trong xuất khẩu gạo.
Táo quân 2024: Cơ hội “thử lửa”, động lực để nghệ sĩ trưởng thành

Táo quân 2024: Cơ hội “thử lửa”, động lực để nghệ sĩ trưởng thành

Ngay sau khi phát sóng, Táo quân 2024 năm đầu tiên thay “máu” dàn diễn viên đã nhận “gạch đá”, bị chê “tơi tả” từ cộng đồng mạng xã hội như nhạt nhẽo, rời rạc.
Táo quân 2024: Kỳ vọng ở dàn nghệ sĩ trẻ

Táo quân 2024: Kỳ vọng ở dàn nghệ sĩ trẻ

Lần đầu tiên trong 20 năm lên sóng, Táo Quân 2024 sẽ vắng bóng toàn bộ dàn nghệ sĩ nổi tiếng đã làm nên thương hiệu chương trình.
Xe biển xanh đón người nhà lãnh đạo và câu trả lời kiểu “trăm dâu đổ đầu tài xế”

Xe biển xanh đón người nhà lãnh đạo và câu trả lời kiểu “trăm dâu đổ đầu tài xế”

Như bà Nguyễn Thị Lệ Hà trả lời báo chí, bà Hà có sai, nhưng sai này có thể thông cảm; còn trách nhiệm với còi và đèn ưu tiên là do… tài xế!?
Chi tiêu ngày Tết: Vì sao phải "liệu cơm gắp mắm"?

Chi tiêu ngày Tết: Vì sao phải "liệu cơm gắp mắm"?

Những ngày cận Tết Nguyên đán, sức mua tại các siêu thị và chợ truyền thống tăng nhiệt. Tuy nhiên, năm nay, cách chi tiêu của đa số người tiêu dùng có khác.
Giá chung cư tăng phi mã: Cách nào hiện thực giấc mơ an cư?

Giá chung cư tăng phi mã: Cách nào hiện thực giấc mơ an cư?

Vẫn biết “an cư” thì mới “lạc nghiệp” nhưng với giá chung cư tăng phi mã trong 2 năm gần đây ước mơ sở hữu một căn hộ để “an cư” của người lao động ngày một xa.
Gia cầm, heo hơi nhập lậu: Đâu là nguyên nhân cốt yếu?

Gia cầm, heo hơi nhập lậu: Đâu là nguyên nhân cốt yếu?

Dù sát Tết, giá heo hơi có nhích, nhưng vẫn ở mức thấp, nhiều ý kiến cho rằng, giá gia súc, gia cầm trong nước đang bị tác động lớn của hàng nhập lậu.
Đề xuất thêm kịch bản xấu để "giảm sốc" cho nền kinh tế

Đề xuất thêm kịch bản xấu để "giảm sốc" cho nền kinh tế

Bên cạnh những kịch bản tăng trưởng kinh tế tích cực cho năm 2024, Việt Nam cần chuẩn bị thêm kịch bản xấu để tăng khả năng ứng phó với những “cú sốc” bất ngờ.
Vận tải hành khách ngày Tết: Đủ xe nhưng phải an toàn

Vận tải hành khách ngày Tết: Đủ xe nhưng phải an toàn

Để phục vụ di chuyển trong dịp Tết, hiện các nhà xe đã tăng cường thêm nhiều chuyến xe, tuy nhiên, điều đáng lo ngại là đủ xe, nhưng liệu an toàn có an toàn?
Bỏ xét tuyển đại học bằng học bạ nên hay không nên?

Bỏ xét tuyển đại học bằng học bạ nên hay không nên?

Theo đề án tuyển sinh năm 2024, nhiều trường đại học dự kiến bỏ phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập trung học phổ thông.
Hai ông Nguyễn Nhân Chiến và Nguyễn Tử Quỳnh bị bắt phơi bày điều gì?

Hai ông Nguyễn Nhân Chiến và Nguyễn Tử Quỳnh bị bắt phơi bày điều gì?

Cựu Chủ tịch tỉnh Nguyễn Tử Quỳnh và cựu Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Nhân Chiến bị bắt phơi bày thêm một điển hình nhóm lợi ích liên quan tới "đế chế" AIC.
Những kẻ giả danh "người vô gia cư" đã mất dây thần kinh xấu hổ

Những kẻ giả danh "người vô gia cư" đã mất dây thần kinh xấu hổ

Năm trước bị "bế" lên tivi vì giả danh người vô gia cư, năm nay vẫn những con người ấy lại lên tivi vì cùng một lý do... Họ đã mất đi dây thần kinh xấu hổ.
Nhận diện mảng sáng - tối trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở Việt Nam

Nhận diện mảng sáng - tối trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở Việt Nam

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở Việt Nam trải qua một năm với nhiều mảng sáng - tối. Doanh nghiệp phải tăng đề kháng để thoát khỏi "bẫy" tăng trưởng âm.
Để kích cầu mua sắm mùa Tết thực sự hiệu quả

Để kích cầu mua sắm mùa Tết thực sự hiệu quả

Trong bối cảnh sức mua các mặt hàng Tết ở chợ và các kênh truyền thống chỉ ở mức cầm chừng thì trên các sàn thương mại điện tử lại có phần sôi động hơn.
Pháo hoa Z121 tồn gần 5 triệu giàn, mua giá niêm yết cứ ra đại lý

Pháo hoa Z121 tồn gần 5 triệu giàn, mua giá niêm yết cứ ra đại lý

Muốn mua pháo hoa Z121 hãy cứ ra đại lý, không phải đi đâu cả. Pháo hoa còn tồn rất nhiều vào khoảng 5 triệu giàn; năm ngoái cũng “ế” khoảng 500 nghìn giàn.
“Đặc cách” không đo nồng độ cồn người thợ nề: Cách xử lý ấm lòng của Giám đốc Công an Hà Tĩnh

“Đặc cách” không đo nồng độ cồn người thợ nề: Cách xử lý ấm lòng của Giám đốc Công an Hà Tĩnh

Theo đại tá Nguyễn Hồng Phong, dù "đặc cách" không đo nồng đối với người thợ xây nhưng ông sẽ yêu cầu công an địa phương làm việc để kiểm điểm người này.
Từ vụ Tiktoker tố "bị đuổi khỏi quán phở", nhìn lại thực trạng công trình phục vụ người khuyết tật

Từ vụ Tiktoker tố "bị đuổi khỏi quán phở", nhìn lại thực trạng công trình phục vụ người khuyết tật

Vụ Tiktoker tố "bị đuổi khỏi quán phở" không chỉ đặt ra câu hỏi về văn hóa ứng xử, mà còn là những băn khoăn về công trình công cộng phục vụ người khuyết tật.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động