Thương mại điện tử Việt Nam trong năm 2023 và những lợi thế

Nửa đầu năm 2023 giao dịch thương mại điện tử của Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng, sau đó có thể giảm dần phụ thuộc vào yếu tố địa chính trị thế giới.
Dự báo Việt Nam sẽ tăng trưởng kinh tế số mạnh trong khu vực Đông Nam Á Đưa thương mại điện tử trở thành “bệ phóng” của nền kinh tế số

Đó là nhận định của ThS. Nguyễn Bình Minh - Giảng viên chính Bộ môn Thương mại điện tử, Trường Đại học Thương mại khi được hỏi về cơ hội tăng trưởng cũng như những lợi thế đối với thương mại điện tử của Việt Nam trong năm 2023.

Lợi thế nào cho Thương mại điện tử của Việt Nam trong năm 2023?
ThS Nguyễn Bình Minh nhận định 6 tháng đầu năm 2023 thương mại điện tử vẫn giữ nhịp tăng trưởng như năm 2022

Thưa ông đâu là những điểm sáng trong bức tranh trong hoạt động thương mại của Việt Nam năm 2022?

Năm 2022, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục được cải thiện theo chiều hướng tích cực, giảm hàm lượng xuất khẩu thô, tăng xuất khẩu sản phẩm chế biến, sản phẩm công nghiệp, tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu.

Hoạt động thương mại điện tử trở thành điểm nhấn nổi bật trong bức tranh thương mại của Việt Nam năm 2022. Với tốc độ tăng trưởng xấp xỉ khoảng 20%, đứng thứ 5 thế giới, năm 2022 hoạt động thương mại điện tử của Việt Nam tiếp tục trở thành kênh phân phối quan trọng, tạo động lực phát triển kinh tế và dẫn dắt chuyển đổi số trong doanh nghiệp.

Cùng với tăng trưởng của thương mại điện tử, tình hình thị trường bán lẻ của Việt Nam cũng tăng trưởng tốt. Năm 2022, quy mô thị trường thương mại điện tử ngành bán lẻ Việt Nam ước đạt 16,4 tỷ USD, chiếm 7,5% doanh thu hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng của cả nước đi cùng với đó, nguồn thu thuế từ hoạt động thương mại điện tử cũng tăng cao. Các công cụ thanh toán, đặc biệt số tài khoản thương mại điện tử tăng trưởng rất nhanh nhất là các tài khoản ví điện tử, điều này thể hiện tốc độ giao dịch thương mại điện tử của Việt Nam đã được cải thiện.

Lợi thế nào cho Thương mại điện tử của Việt Nam trong năm 2023?
Năm 2022 thị trường bán lẻ của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng tốt

Về phân phối và giao hàng, trong bối cảnh diễn ra đại dịch Covid-19, chuỗi cung ứng và logistic của Việt Nam đã được hoàn thiện hơn, việc giao hàng trong thương mại điện tử hiện nay đã đạt chất lượng tốt. Nhiều người mua hàng hiện không mấy quan tâm đến kiểm tra hàng trước khi nhận hàng, điều này đã phản ánh niềm tin của người mua hàng thông qua sàn thương mại điện tử.

Vậy ông có đánh giá như thế nào về vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là của Bộ Công Thương đối với kết quả trên?

Trong năm 2022 Bộ Công Thương đã làm rất tốt vai trò quản lý nhà nước của ngành cũng như thúc đẩy rất mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại và đặc biệt là thúc đẩy các Cục, Vụ, sở công thương tại các địa phương trong việc hỗ trợ các hiệp hội ngành nghề cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã, các hộ kinh doanh có thể đưa các sản phẩm lên sàn giao dịch thương mại điện tử/ sàn giao dịch điện tử…. nhờ đó đã tạo ra chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp, thương mại, xúc tiến thương mại điện tử cho nông nghiệp.

Đơn cử như, Bộ Công Thương đã phối hợp với các địa phương tổ chức nhiều chương trình kết nối thương mại điện tử tại nhiều tỉnh, thành phố như Hưng Yên, Bắc Giang, Hải Dương, Quảng Ninh, Hà Tĩnh, Thái Bình, Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Chương trình đã hỗ trợ hàng nghìn lượt doanh nghiệp tiếp cận phương thức phân phối hàng hoá trên thương mại điện tử và tạo thói quen mua sắm đối với người tiêu dùng, qua đó tăng doanh thu cho doanh nghiệp.

Lợi thế nào cho Thương mại điện tử của Việt Nam trong năm 2023?
Vải thiều Bắc Giang trên sàn thương mại điện tử VOSO.vn

Bên cạnh đó, các chương trình hợp tác về thương mại điện tử xuyên biên giới với các đối tác là sàn thương mại điện tử quốc tế lớn như Amazon, Alibaba được triển khai mạnh mẽ, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ đẩy mạnh xuất khẩu. Thông qua những chương trình này, các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam (nông sản thực phẩm chế biến, hàng thủ công mỹ nghệ, hàng công nghiệp tiêu dùng) có thể xuất khẩu trực tiếp từ doanh nghiệp sản xuất đến thị trường của nhiều quốc gia trên thế giới thông qua thương mại điện tử.

Kết quả là có rất nhiều sản phẩm đã ra được thị trường quốc tế, hay được đưa lên sàn thương mại điện tử các thị trường khó tính như: EU, Mỹ , Nhật Bản…Đây là thành công lớn nhất của các cơ quan quản lý nhà nước trong năm 2022 trong việc thúc đẩy tìm kiếm thị trường cho hàng hóa của Việt Nam cũng như thúc đẩy thương mại điện tử phát triển.

Theo ông, năm 2023 thương mại điện tử của Việt Nam có những cơ hội tăng trưởng như thế nào?

Những dự báo về khó khăn trong năm 2023 là rất rõ ràng, cuộc xung đột giữa Nga-Ukraine về năng lượng, lương thực chưa lường hết được, cạnh tranh giữa các nền kinh tế lớn vẫn đang diễn ra.

Tuy nhiên theo tôi, trong 6 tháng đầu năm 2023, thương mại điện tử vẫn tiếp tục giữ nhịp tăng trưởng và sẽ chậm lại vào 6 tháng cuối năm do tác động từ tình hình kinh tế thế giới và các cuộc xung đột địa chính trị. Điều này đã tác động trực tiếp đến nền kinh tế của Việt Nam mà trực tiếp là các khoản vay cùng với đó đầu tư nước ngoài của chúng ta đến thời điểm này có thể bị chững lại hoặc sụt giảm.

Trong trường hợp tình hình địa chính trị thế giới ổn định, kinh tế hồi phúc thì thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng, triển vọng tăng trưởng năm 2023 có thể bằng năm 2022. Đây là điểm khác biệt với thị trường truyền thống, nếu thuận lợi tăng trưởng tốt, không thuận lợi tăng trưởng chậm trong khi thị trường truyền thống không thuận lợi sẽ có thể bị đứt gãy.

Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử thì những thông tin “độc”, thông tin không chính xác, gian lận thương mại điện tử gia tăng. Theo ông chúng ta giải quyết vấn đề này như thế nào?

Cùng với tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử thì các vụ vi phạm cũng tăng lên. Tuy nhiên, trên thế giới tỷ lệ các vụ vi phạm chỉ chiếm không quá 5-10%. Tỷ lệ này không phải quá nhiều đó là lý do mà người ta chấp nhận thương mại điện tử có những sai phạm.

Trong tương lai, thương mại điện tử Việt Nam sẽ có ít những sai phạm, gian lận thương mại hơn và lúc đó tỷ lệ sai phạm sẽ cũng tương đương với thế giới bởi vì công nghệ phát triển và các hành lang pháp lý định danh ở Việt Nam cũng được hình thành.

Trong năm 2023 Việt Nam dự kiến sẽ hoàn thiện Dự thảo Luật Giao dịch điện tử sửa đổi và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đây là hàng lang pháp lý có độ tinh cậy cao. Ngoài ra việc cải tiến Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đặc biệt là bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong thương mại điện tử sẽ có căn cứ để xử lý tốt hơn.

Tuy nhiên phải khẳng định rằng các sai phạm, gian lận thương mại trên môi trường thương mại điện tử chắc chắn thấp hơn rất nhiều so với thị trường truyền thống. Bởi vì, giao dịch thương mại điện tử vẫn còn để lại dấu vết, vẫn có thể truy cứu được nhất là sau này Việt Nam hoàn thiện hành lang pháp lý định danh thì công cụ truy cứu sẽ càng tốt hơn.

Trong khi thương mại truyền thống lại rất khó truy cứu. Đơn cử, chúng ta mua hàng ở ngoài đường của người bán hàng rong, nếu cân thiếu hoặc nguồn gốc sản phẩm không đúng như công bố..chúng ta khó mà có căn cứ yêu cầu bảo vệ quyền lợi của người mua hàng trong khi giao dịch qua thương mại điện tử thì điều này hoàn toàn có thể.

Lợi thế nào cho Thương mại điện tử của Việt Nam trong năm 2023?
Thương mại điện tử được đánh giá ưu việt hơn thương mại truyền thống

Người mua hàng có kinh nghiệm họ thường chọn các thương hiệu có uy tín trên các sàn thương mại điện tử để mua hàng. Đồng thời họ sẽ xem review rất kỹ. Một ưu điểm là nếu giao dịch thương mại truyền thống khách hàng sẽ không biết số lượng hàng và chất lượng hàng của người bán được các khách hàng mua đánh giá như thế nào thì qua thương mại điện tử mọi thông tin về số lượng hàng bán, tỷ lệ giao dịch thành công, đánh giá của người mua đều được thể hiện rõ. Nên thương mại điện tử ưu việt hơn thương mại truyền thống.

Việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 sẽ được hoàn thiện nhờ hành lang pháp lý, các cơ quan quản lý nhà nước qua thời gian cũng tích lũy được các kinh nghiệm sàng lọc việc kiểm tra sản phẩm, hoặc ứng dụng công nghệ mới để kiểm tra việc giao dịch.

Vậy theo ông những lợi thế nào Việt Nam có thể tận dụng? Chính phủ cần có những công cụ chính sách như thế nào để thúc đẩy thương mại điện tử phát triển ổn định, minh bạch?

Chúng ta có nguồn nhân lực trẻ và học tập rất nhanh nếu chúng ta tập trung vào đào tạo chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số thì đội ngũ nguồn nhân lực này phát triển nhanh và có kỹ năng tốt.

Tiếp đến các công nghệ mới trong thương mại điện tử BigData, AI, IoT, Blockchain…phải có những công nghệ này mới tạo ra sự phát triển vượt bậc, còn ứng dụng công nghệ thông tin thông thường chỉ là quá trình số hóa, chỉ giúp tăng năng suất thôi chứ không mang tính đột phát. Ví dụ như ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc nếu ứng dụng công nghệ thông tin bình thường thì tem dễ bị làm giả, trong khi ứng dụng ở công nghệ cao hơn như: AI, Blockchain... sẽ có mức độ bảo toàn cao hơn và có như vậy mới xâm nhập và tạo được niềm tin ở thị trường khó tính.

Hiện chúng ta mới chỉ kiến tạo về mặt chính sách chứ chưa có nhiều sự hỗ trợ về mặt tài chính, với các doanh nghiệp chuyển đổi số tốt thì họ sẽ cần các hỗ trợ về cơ chế chính sách tạo sự cạnh tranh bình đẳng, minh bạch… thông qua việc cơ quan quản lý nhà nước sàng lọc các hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, sản phẩm vi phạm về pháp luật giao dịch trên sàn thương mại điện tử.

Trong khi đối với các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, các hộ kinh doanh cá thể là nông dân rất cần sự hỗ trợ về công nghệ. Năm 2022 các đơn vị quản lý của Bộ Công Thương đã hỗ trợ và làm rất tốt vấn đề này. Hiện nhiều cơ sở sản xuất mong muốn được tạo điều kiện thuận lợi trong việc đào tạo chuyển giao công nghệ. Các cơ quan quản lý nhà nước cần hỗ trợ họ về mặt công nghệ để xây dựng và truy xuất nguồn gốc thậm chí hỗ trợ cả về tài chính ở trong giai đoạn đầu để sản phẩm của họ có thể vào được thị trường.

Xin cảm ơn ông!

Thu Hường thực hiện
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: thương mại điện tử

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Xuất nhập khẩu hàng hóa tháng 1 năm 2023 đạt 46,56 tỷ USD

Xuất nhập khẩu hàng hóa tháng 1 năm 2023 đạt 46,56 tỷ USD

Việc Trung Quốc gỡ bỏ chính sách "Zero COVID" từ ngày 8/1/2023 đã giúp xuất nhập khẩu hàng hóa có cơ hội tăng trưởng.
Trung Quốc ‘ăn hàng’, giá sầu riêng cao kỷ lục

Trung Quốc ‘ăn hàng’, giá sầu riêng cao kỷ lục

Từ đầu năm đến nay, có thời điểm sầu riêng Ri6 lên mức giá 140.000 - 160.000 đồng/kg. Giá sầu riêng đang lên mức cao kỷ lục do Trung Quốc ‘ăn hàng'.
Cửa khẩu Lào Cai thông quan khoảng 9.000 tấn nông sản trong dịp Tết Quý Mão 2023

Cửa khẩu Lào Cai thông quan khoảng 9.000 tấn nông sản trong dịp Tết Quý Mão 2023

Dịp nghỉ Tết Quý Mão 2023 (từ 20-26/1/2023), Hải quan cửa khẩu Lào Cai đã làm thủ tục thông quan cho 9.000 tấn hàng, chủ yếu là hàng nông sản.
Năm 2022, xuất khẩu thức ăn gia súc đạt 1,13 tỷ USD

Năm 2022, xuất khẩu thức ăn gia súc đạt 1,13 tỷ USD

Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu thức ăn gia súc của cả nước trong năm 2022 đạt 1,13 tỷ USD, giảm nhẹ 0,05% so với năm 2021.
Đầu năm 2023, hàng nghìn xe ô tô nguyên chiếc nhập khẩu về Việt Nam

Đầu năm 2023, hàng nghìn xe ô tô nguyên chiếc nhập khẩu về Việt Nam

Theo Tổng cục Hải quan, lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu đạt 6.306 xe trong nửa đầu tháng 1/2023. Đây là con số ấn tượng trong những ngày khởi đầu năm 2023.

Tin cùng chuyên mục

Nhiều xe hàng xuất khẩu qua cửa khẩu Lạng Sơn mùng 3 Tết Nguyên đán

Nhiều xe hàng xuất khẩu qua cửa khẩu Lạng Sơn mùng 3 Tết Nguyên đán

Những chuyến xe đầu tiên đã được xuất sang Trung Quốc qua cửa khẩu Lạng Sơn sau 3 ngày nghỉ Tết. Hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra rất thuận lợi, nhanh chóng.
Sử dụng hiệu quả tiềm năng và lợi thế để phát triển thương mại Việt Nam

Sử dụng hiệu quả tiềm năng và lợi thế để phát triển thương mại Việt Nam

Nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội và thương mại Việt Nam năm 2022 đã hoàn thành tốt đẹp và đạt được những thành tích đáng khích lệ.
Cảng biển tấp nập đón tàu lớn làm hàng đầu năm

Cảng biển tấp nập đón tàu lớn làm hàng đầu năm

Theo Cục Hàng hải Việt Nam, các cảng biển vẫn hoạt động xuyên Tết Nguyên đán để đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa không bị gián đoạn.
Kỷ lục xuất khẩu 11 tỷ USD, doanh nghiệp thủy sản ‘hái ra tiền’ thế nào?

Kỷ lục xuất khẩu 11 tỷ USD, doanh nghiệp thủy sản ‘hái ra tiền’ thế nào?

Năm 2022, bức tranh kinh doanh của các doanh nghiệp thủy sản đều có sự tăng trưởng ấn tượng.
Xuất khẩu năm 2022: Bài học thành công

Xuất khẩu năm 2022: Bài học thành công

Nhờ sự chủ động, thích ứng linh hoạt và các giải pháp hiệu quả của Bộ Công Thương, xuất khẩu năm 2022 đã có những bước tăng trưởng ngoạn mục.
Xuất khẩu da giày sang các thị trường có FTA  tăng trưởng mạnh

Xuất khẩu da giày sang các thị trường có FTA tăng trưởng mạnh

Ngoài khối thị trường EAEU, kim ngạch xuất khẩu da giày của Việt Nam sang các thị trường có hiệp định thương mại tự do (FTA) khác đều tăng trưởng mạnh.
Năm 2022, xuất khẩu cá ngừ cán đích 1 tỷ USD

Năm 2022, xuất khẩu cá ngừ cán đích 1 tỷ USD

Năm 2022 xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam đã cán đích 1 tỷ USD, tăng 34% so với năm 2021.
5 nhóm mặt hàng cán mốc xuất khẩu tỷ USD trong nửa đầu tháng 1/2023

5 nhóm mặt hàng cán mốc xuất khẩu tỷ USD trong nửa đầu tháng 1/2023

Từ 1/1 đến 15/1, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam ước đạt 14,4 tỷ USD, tăng khoảng 12% so với cùng kỳ. Trong đó có 5 nhóm mặt hàng cán mốc xuất khẩu tỷ USD.
Quảng bá nước mắm Phú Quốc tại thị trường Thái Lan

Quảng bá nước mắm Phú Quốc tại thị trường Thái Lan

Mang nước mắm Phú Quốc đến thị trường Thái Lan, các doanh nghiệp mong muốn quảng bá nét văn hóa của Việt Nam đến với người tiêu dùng Thái.
Kỳ vọng xuất khẩu thành phố Đà Nẵng 2023

Kỳ vọng xuất khẩu thành phố Đà Nẵng 2023

Năm 2023 được dự báo nhiều khó khăn đối với hoạt động xuất khẩu. Dù vậy, doanh nghiệp thành phố Đà Nẵng vẫn kỳ vọng sẽ vượt khó và tăng trưởng so với năm 2022.
Trung Quốc thông báo dừng thông quan dịp Tết từ 21/1 đến 28/1/2023

Trung Quốc thông báo dừng thông quan dịp Tết từ 21/1 đến 28/1/2023

Trung Quốc thông báo dừng thông quan dịp nghỉ Tết từ 21/1 và khôi phục thông quan bình thường từ 28/1.
Quảng Ninh: Cửa khẩu Móng Cái sôi động trở lại

Quảng Ninh: Cửa khẩu Móng Cái sôi động trở lại

Lượng người và hàng hóa thông quan qua các cửa khẩu, lối mở tại TP Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đang dần nhộn nhịp trở lại kể từ sau ngày 8/1.
Kỷ lục xuất nhập khẩu năm 2022: Dấu ấn đặc biệt của Bộ Công Thương

Kỷ lục xuất nhập khẩu năm 2022: Dấu ấn đặc biệt của Bộ Công Thương

Bộ Công Thương đã triển khai hàng loạt giải pháp nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp, góp phần cho thành công hoạt động xuất nhập khẩu năm 2022.
Xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn năm 2022 đạt 1,4 tỷ USD

Xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn năm 2022 đạt 1,4 tỷ USD

Năm 2022, xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn của Việt Nam đạt 3,25 triệu tấn, trị giá 1,4 tỷ USD, tăng 13,3% về lượng và tăng 19,7% về trị giá so với năm 2021
Bộ Công Thương cảnh báo về việc mua pháo hoa trực tuyến dịp Tết

Bộ Công Thương cảnh báo về việc mua pháo hoa trực tuyến dịp Tết

Bộ Công Thương cảnh báo người dùng chỉ mua các sản phẩm pháo hoa không tiếng nổ tại các cửa hàng kinh doanh của 2 đơn vị do Bộ Quốc Phòng cấp phép.
Dự báo lợi nhuận doanh nghiệp thủy sản giảm trong năm 2023

Dự báo lợi nhuận doanh nghiệp thủy sản giảm trong năm 2023

Ngành thủy sản có mức tăng trưởng xuất khẩu cao trong 3 quý năm 2022, nhưng bước sang quý 4 đã có dấu hiệu giảm tốc, đặc biệt ở các thị trường lớn.
Phiên chợ Tết xanh: Hàng trăm sản phẩm nông đặc sản, OCOP phục vụ người tiêu dùng dịp Tết

Phiên chợ Tết xanh: Hàng trăm sản phẩm nông đặc sản, OCOP phục vụ người tiêu dùng dịp Tết

Người dân TP. Hồ Chí Minh có cơ hội lựa chọn hàng trăm sản phẩm nông đặc sản, OCOP khắp ba miền tại Phiên chợ Tết xanh để phục vụ gia đình dịp Tết Quý Mão.
Đưa thương mại điện tử trở thành “bệ phóng” của nền kinh tế số

Đưa thương mại điện tử trở thành “bệ phóng” của nền kinh tế số

Để thương mại điện tử là trợ lực quan trọng của nền kinh tế số, việc quyết liệt thực hiện các giải pháp tổng thể là "chìa khoá" đưa nền kinh tế số tăng tốc.
Thương mại 2 chiều Việt Nam - Đài Loan năm 2022 đạt gần 28 tỷ USD

Thương mại 2 chiều Việt Nam - Đài Loan năm 2022 đạt gần 28 tỷ USD

Thương mại hai chiều với Đài Loan lập kỷ lục mới trong năm 2022, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 2 chiều gần 28 tỷ USD, nhập siêu cũng tăng lên 17,62 tỷ USD.
Lần đầu tiên củ cải Hà Giang được xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản

Lần đầu tiên củ cải Hà Giang được xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản

18 tấn củ cải muối của tỉnh Hà Giang lần đầu tiên được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Nhật Bản.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động