Nhà ở xã hội: "Món ngon" nhưng khó như leo cột mỡ?!

Tiềm năng phát triển nhà ở xã hội tại Việt Nam là rất lớn. Tuy nhiên, với hàng loạt khó khăn, kỳ vọng 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2023 vẫn rất xa vời.
Góp ý Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi: Đề xuất miễn thuế cho đầu tư phát triển nhà ở xã hội Đề xuất bỏ quy định dành 20% quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội Bộ Xây dựng: Buộc thu hồi nếu bán nhà ở xã hội không đúng đối tượng Sẽ tính đúng, tính đủ để “hạ nhiệt” giá nhà ở xã hội

Nguồn cung nhà ở xã hội thực tế quá thấp

Trong báo cáo thị trường bất động sản tháng 1/2023, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam - VARS đưa ra đánh giá: phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở bình dân sẽ tăng trưởng bởi dư địa phát triển đô thị vẫn đang thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư.

Trong bối cảnh thị trường trầm lắng, việc phát triển nhà ở xã hội vừa là để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của đối tượng chính sách vừa là đòn bẩy kích thích dòng chảy kinh tế, hoạt động của 38 ngành nghề khác có liên quan đến thị trường bất động sản.

Nhà ở xã hội:
Nguồn cung nhà ở xã hội đạt được từ thực tế còn một khoảng cách quá lớn so với kỳ vọng đặt ra là đến 2023 cả nước có 1 triệu căn nhà ở xã hội

Cũng theo thống kê của Bộ Xây dựng, đến nay, trên địa bàn cả nước đã hoàn thành 301 dự án nhà ở xã hội khu vực đô thị với khoảng 155.800 căn, tương đương với tổng diện tích 7,8 triệu mét vuông. Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở xã hội đạt được từ thực tế còn một khoảng cách quá lớn so với kỳ vọng đặt ra là đến 2023 cả nước có 1 triệu căn nhà ở xã hội. Nguyên nhân do quá trình triển khai phát triển nhà ở xã hội còn gặp phải nhiều khó khăn, vướng mắc.

Quy định dành 20% quỹ đất làm nhà ở xã hội đã không còn phù hợp

Thời gian qua, Nhà nước đã có nhiều nỗ lực trong việc ban hành chính sách nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội, cải thiện nguồn cung phân khúc nhà ở xã hội. Tuy nhiên, những chính sách này vẫn còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, tạo ra nhiều điểm nghẽn khiến các chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở xã hội. Ngoài các chính sách đã được đưa ra, muốn thực hiện thành công đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, Nhà nước cần nghiên cứu ban hành thêm các cơ chế đặc thù riêng, đặc biệt là về vốn và quỹ đất để khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển dự án nhà ở xã hội.

Thứ nhất là vướng về quy định dành 20% quỹ đất làm nhà ở xã hội. Theo đó, tại Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 49/2021/NĐ-CP quy định: “Trường hợp dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị có quy mô sử dụng đất từ 2ha trở lên tại các đô thị loại đặc biệt và loại I hoặc từ 5ha trở lên tại các đô thị loại II và loại III phải dành 20% tổng diện tích đất ở trong các đồ án quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật dành để xây dựng nhà ở xã hội”. Tuy nhiên, không phải dự án nhà ở thương mại nào cũng phù hợp để xây dựng nhà ở xã hội trong cùng dự án, nhất là tại các dự án nhà ở cao cấp, dự án nhà ở trung cấp. Việc bố trí 20% quỹ đất bên trong dự án đô thị, nhà ở thương mại vô hình chung sẽ phá vỡ tổng thể dự án. Điều này dẫn đến các tiện ích, cảnh quan trong dự án thiếu đồng bộ, giảm giá trị sử dụng của nhóm đối tượng cao cấp. Ngược lại, người dân có thu nhập trung bình, thấp cũng sẽ khó có thể thích ứng được trong khu vực chất lượng cao. Kết hợp xã hội không thể đạt được bằng cách kết hợp nhiều nhóm đối tượng thu nhập khác nhau trong cùng một không gian sống. Tại một số địa phương như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, hầu hết các dự án đều có quy mô nhỏ, tại vị trí có giá trị lớn, việc yêu cầu bố trí quỹ đất 20% là rất khó thực hiện.

Vì vậy, nên giao 20% quỹ đất cho chính quyền địa phương tổ chức thực hiện, UBND tỉnh phải tính toán nhu cầu quỹ đất khi lập quy hoạch. Qua kinh nghiệm quốc tế, hầu hết các nước đều có quỹ nhà ở địa phương cho người lao động thuê, dưới hình thức đất thuộc chính quyền, giao cho doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho thuê theo giá quy định.

Đại diện Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cũng đưa ra ví dụ tại Hà Lan: với quy mô cho thuê nhà ở xã hội khoảng 31%, Hiệp hội Nhà ở tại đất nước này luân chuyển vốn theo nguyên tắc quay vòng, thu nhập nhận được từ việc cho thuê và bán nhà sẽ đủ để trang trải khoảng đầu tư của họ vào nhà ở giá rẻ mới hay tân trang, cải tạo khu phố (đầu tư cộng đồng). Hay tại một số khu vực ở Hoa Kỳ, các quy định yêu cầu phát triển nhà ở giá rẻ theo 1 trong 3 cách: tỷ lệ % các đơn vị phát triển dự án phải có giá cả phải chăng; tỷ lệ % xây dựng ngoài các đơn vị có giá cả phải chăng hoặc tiền mặt trả vào quỹ nhà ở.

Thứ hai là vấn đề nguồn vốn và lãi suất. Trong chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội đã xây dựng hai chính sách hỗ trợ cho nhà ở xã hội. Trước hết là hỗ trợ cá nhân vay ưu đãi, đến hết tháng 10.2022, Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải ngân được 3.017 tỷ đồng cho 8.379 khách hàng thuộc đối tượng vay để mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhà công nhân, xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở. Chính sách thứ hai là hỗ trợ lãi suất 2%/năm, tối đa 40.000 tỷ đồng thông qua hệ thống ngân hàng thương mại để cho vay với một số ngành, lĩnh vực, trong đó có cải tạo chung cư cũ, xây dựng nhà ở xã hội, nhà cho công nhân. Tuy nhiên, đến nay chưa có dự án nào được vay vốn từ chương trình phục hồi. Thực tế, hiện nay các doanh nghiệp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thì các dự án nhà ở xã hội cũng khó lòng triển khai.

Thứ ba là trình tự thủ tục đầu tư xây dựng, mua - bán nhà ở xã hội còn phức tạp và kéo dài, khó khăn hơn cả nhà ở thương mại, tạo rào cản chủ đầu tư tiếp cận loại hình nhà ở này. Quỹ đất 20% khi giao cho doanh nghiệp phải tổ chức đấu thầu, đấu giá, khó lựa chọn nhà đầu tư.

Cuối cùng là giá bán bị khống chế, lãi vay (nếu có) và lợi nhuận định mức của toàn bộ dự án không vượt quá 10% tổng chi phí đầu tư. Nguồn vốn tắc nghẽn, chi phí tiếp cận tài chính, chi phí đầu vào tăng cao trong khi trình tự thủ tục đầu tư xây dựng, mua, bán nhà ở xã hội còn phức tạp và kéo dài, gây tốn kém cho doanh nghiệp khiến giá nhà ở xã hội xây mới tại nhiều nơi cao gần bằng giá nhà ở thương mại. Thị trường thứ cấp ghi nhận hiện tượng giá nhà ở xã hội tại các thành phố lớn tăng gấp đôi sau 5 năm sử dụng. Đặc biệt là định mức xây dựng đã quy định thấp hơn thực tế thị trường dẫn đến doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội có khả năng lỗ nặng. Nên không hấp dẫn và khó thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Nhà ở xã hội, phải làm quy mô lớn mới có thể giảm giá

Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho rằng: “Nếu phát triển nhà ở xã hội y hệt nhà ở thương mại rồi đưa ra những khung giá không phù hợp với điều kiện thị trường, các nhà đầu tư rõ ràng không quan tâm. Làm ra sản phẩm còn phải xin phê duyệt về giá bán, cùng những thủ tục thậm chí phức tạp hơn nhà ở thương mại, được miễn mỗi tiền sử dụng đất để làm lợi thế giảm giá thành”.

Ông Thanh cũng nhấn mạnh, để phát triển được nhà ở xã hội, các doanh nghiệp cần phải thay đổi tư duy làm. Phải làm để người dân có thể sinh sống lâu dài, hoặc khi họ vượt lên một tầm khác thì người đến sau có cơ hội sở hữu. Muốn tiết kiệm chi phí phải thực hiện các dự án quy mô lớn, còn làm nhỏ không thể giảm. Nếu không làm quy mô lớn, giá vốn khoảng 20 triệu/m2 là bình thường. Mặc dù vậy, khống chế giá cả lại làm giảm chất lượng nhà, người dân vào ở bị xuống cấp ngay.

Từ những lập luận này, ông Thanh đánh giá không nên chỉ nghĩ đến việc xây nhà ở xã hội giá rẻ, đồng thời cần có cơ chế, quy định để những người không thuộc diện sử dụng nhà ở xã hội nữa chuyển nhà cho nhóm người đang khó khăn hơn. Điều này giúp thị trường có tính uyển chuyển, thu hút nhà đầu tư, người dân cũng có cơ hội hưởng lợi.

Lê Minh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: nhà ở xã hội

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chuẩn bị vận hành À La Carte Halong Bay để đón đầu làn sóng du lịch hè

Chuẩn bị vận hành À La Carte Halong Bay để đón đầu làn sóng du lịch hè

Đón đầu làn sóng du lịch đổ bộ Vịnh Hạ Long hè năm 2023, Taseco Land sẽ đưa khách sạn 5 sao À La Carte Halong Bay vận hành vào ngày 26/4/2023.
Tập đoàn Everland và Ngân hàng HDBank ký thỏa thuận hợp tác phát triển dự án

Tập đoàn Everland và Ngân hàng HDBank ký thỏa thuận hợp tác phát triển dự án

Tập đoàn Everland và Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) vừa ký thỏa thuận hợp tác phát triển dự án bất động sản.
Thỏa sức sáng tạo với căn hộ đa năng, 2 phòng ngủ tại Le Grand Jardin

Thỏa sức sáng tạo với căn hộ đa năng, 2 phòng ngủ tại Le Grand Jardin

“Vừa đủ hiện đại, vừa đủ bình yên” là những cảm nhận nhiều khách hàng hiện đang sinh sống tại tổ hợp dự án Le Grand Jardin, quận Long Biên.
Vì sao TP. Hồ Chí Minh thu hồi khu đất hơn 1,2 ha tại quận Tân Bình?

Vì sao TP. Hồ Chí Minh thu hồi khu đất hơn 1,2 ha tại quận Tân Bình?

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh vừa chỉ đạo thu hồi khu đất gần 12.500m2 được giao cho Công ty cổ phần Nam Tiến do sử dụng sai mục đích ở quận Tân Bình.
Thời gian giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ không quá 30 ngày?

Thời gian giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ không quá 30 ngày?

Nhiều bạn đọc quan tâm đến vấn đề đã làm thủ tục cấp sổ đỏ nhưng vẫn chưa có kết quả. Vậy thời gian giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ là bao lâu?

Tin cùng chuyên mục

"Ông lớn" bất động sản châu Á- CapitaLand Group đàm phán mua dự án khoảng 1,5 tỷ USD của Vinhomes

"Ông lớn" bất động sản châu Á- CapitaLand Group đàm phán mua dự án khoảng 1,5 tỷ USD của Vinhomes

Ông lớn bất động sản châu Á đang nhắm tới một phần dự án của Vinhomes trị giá khoảng 1,5 tỷ USD.
FVG Land mở bán thành công phân khu nhà vườn kiểu Mỹ thuộc Vịnh An Hòa City

FVG Land mở bán thành công phân khu nhà vườn kiểu Mỹ thuộc Vịnh An Hòa City

70% sản phẩm phân khu nhà vườn kiểu Mỹ (thuộc dự án khu đô thị sinh thái Vịnh An Hòa, tỉnh Quảng Nam) đã được giao dịch thành công trong ngày mở bán.
Bất động sản công nghiệp và logistics: “Miếng bánh” hút nhà đầu tư

Bất động sản công nghiệp và logistics: “Miếng bánh” hút nhà đầu tư

Bất chấp nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu và lạm phát tại nhiều nền kinh tế, nhà đầu tư bất động sản vẫn cam kết đầu tư vào các dự án về logistics tại châu Á.
Sống thư thái tại nhà vườn kiểu Mỹ trong lòng đô thị Vịnh An Hòa City

Sống thư thái tại nhà vườn kiểu Mỹ trong lòng đô thị Vịnh An Hòa City

Ngày 19/3 tới đây, FVG Land sẽ giới thiệu ra thị trường các biệt thự nhà vườn kiểu Mỹ trong lòng khu đô thị sinh thái cao cấp Vịnh An Hòa (Quảng Nam).
Vinhomes Ocean Park 2 khởi động chương trình tổ ấm an vui

Vinhomes Ocean Park 2 khởi động chương trình tổ ấm an vui

Vinhomes vừa chính thức khởi động chương trình “Tổ ấm an vui 3” kết nối chủ sở hữu và khách thuê cho dự án Vinhomes Ocean Park 2 với những ưu đãi chưa từng có.
Đảm bảo tính công bằng khi định giá đất theo giá thị trường

Đảm bảo tính công bằng khi định giá đất theo giá thị trường

Theo các chuyên gia, việc bỏ định khung giá đất, tính giá đất theo thị trường cần đảm bảo minh bạch, hài hoà lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
HoREA kiến nghị không ban hành bảng giá đất hàng năm

HoREA kiến nghị không ban hành bảng giá đất hàng năm

Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đề nghị không ban hành “bảng giá đất hàng năm” mà nên ban hành “bảng giá đất định kỳ 3 năm" để phù hợp với thực tiễn.
Lãi suất liên tục giảm, bất động sản trở lại “đường đua”

Lãi suất liên tục giảm, bất động sản trở lại “đường đua”

Sau khi hàng loạt ngân hàng hạ lãi suất huy động, giới chuyên gia cho rằng lãi suất cho vay cũng sẽ sớm giảm nhiệt.
Hàng loạt tài sản "khủng" của Tập đoàn Tân Hoàng Minh tiếp tục bị rao bán

Hàng loạt tài sản "khủng" của Tập đoàn Tân Hoàng Minh tiếp tục bị rao bán

Ngân hàng Agribank - chi nhánh Tràng An vừa chính thức thông báo bán đấu giá loạt tài sản một công ty con thuộc Tập đoàn Tân Hoàng Minh để thu hồi nợ.
ERA Vietnam mở rộng hoạt động môi giới bất động sản tại Việt Nam

ERA Vietnam mở rộng hoạt động môi giới bất động sản tại Việt Nam

Công ty cổ phần Bất động sản ERA Vietnam đã công bố mở rộng hoạt động thêm mảng cung cấp dịch vụ môi giới bất động sản thứ cấp tại Việt Nam.
Chợ Tốt ra mắt nền tảng công nghệ bất động sản Nhà Tốt

Chợ Tốt ra mắt nền tảng công nghệ bất động sản Nhà Tốt

Nhà Tốt hướng đến kết nối nhà ở phù hợp tài chính cho hàng triệu người Việt cùng các giải pháp kinh doanh hiệu quả cho doanh nghiệp và chuyên viên bất động sản.
Cư dân 9X An Sương hưởng lợi từ hệ tiện ích “tất cả trong một”

Cư dân 9X An Sương hưởng lợi từ hệ tiện ích “tất cả trong một”

Sở hữu nhiều tiện ích nổi bật, 9X An Sương mang đến không gian sống tiện nghi, giàu trải nghiệm cho cư dân khu Tây Bắc TP.HCM, nơi đang thiếu căn hộ hiện đại.
Meey Land 2 năm liên tiếp lọt top 10 nhà cung ứng bất động sản dẫn đầu

Meey Land 2 năm liên tiếp lọt top 10 nhà cung ứng bất động sản dẫn đầu

Công ty Cổ phần Tập đoàn Meey Land được vinh danh trong Top 10 nhà cung ứng dịch vụ Bất động sản tốt nhất năm 2022.
Vinhomes Grand Park: Chuẩn bị bàn giao hơn 1.000 sổ hồng cho cư dân The Rainbow

Vinhomes Grand Park: Chuẩn bị bàn giao hơn 1.000 sổ hồng cho cư dân The Rainbow

Hơn 1.000 sổ hồng chuẩn bị bàn giao đến cư dân phân khu The Rainbow, Vinhomes Grand Park (TP. Hồ Chí Minh).
Quảng Nam có quyền kê biên, cưỡng chế thi hành án nếu Bách Đạt An tiếp tục chây ỳ

Quảng Nam có quyền kê biên, cưỡng chế thi hành án nếu Bách Đạt An tiếp tục chây ỳ

Luật sư Nguyễn Anh Tuấn - Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng cho rằng: Quảng Nam có quyền kê biên, cưỡng chế thi hành án nếu Bách Đạt An tiếp tục chây ỳ.
Quảng Bình: Phát hiện nhiều vi phạm tại dự án khu nhà ở thương mại của Tập đoàn Vĩnh Hưng

Quảng Bình: Phát hiện nhiều vi phạm tại dự án khu nhà ở thương mại của Tập đoàn Vĩnh Hưng

Qua thanh tra việc thực hiện pháp luật về đầu tư, XD ở 2 dự án Khu nhà ở thương mại tại H.Bố Trạch, Thanh tra tỉnh Quảng Bình phát hiện nhiều vi phạm.
VinaCapital và Ryobi hợp tác đầu tư trong lĩnh vực bất động sản, năng lượng

VinaCapital và Ryobi hợp tác đầu tư trong lĩnh vực bất động sản, năng lượng

Ryobi, tập đoàn nổi tiếng của Nhật Bản, sẽ hợp tác với VinaCapital trong lĩnh vực bất động sản và các cơ hội đầu tư khác ở Việt Nam như logistics, năng lượng…
Luật Đất đai sửa đổi: Khắc phục hạn chế, thúc đẩy công khai minh bạch trong quản lý và sử dụng đất

Luật Đất đai sửa đổi: Khắc phục hạn chế, thúc đẩy công khai minh bạch trong quản lý và sử dụng đất

Không chỉ khắc phục hạn chế trong pháp luật đất đai, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) còn hướng đến thúc đẩy sự công khai, minh bạch trong quản lý và sử dụng đất.
Đề xuất chấm dứt quyền sở hữu chung cư khi hết thời hạn sử dụng

Đề xuất chấm dứt quyền sở hữu chung cư khi hết thời hạn sử dụng

Chiều 7/3, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc VN đã tổ chức phản biện xã hội đối với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) và đề xuất chấm dứt quyền sở hữu chung cư.
Vụ ông Mai Huy Tân kiện chủ đầu tư Cocobay Đà Nẵng giờ ra sao?

Vụ ông Mai Huy Tân kiện chủ đầu tư Cocobay Đà Nẵng giờ ra sao?

Hồ sơ khởi kiện giữa ông Mai Huy Tân (Chủ tịch Công ty TNHH Nhịp Cầu Việt Đức) và Công ty Thành Đô được tòa án thụ lý nhưng đến nay vẫn chưa xét xử.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động