Đưa sản phẩm xanh đến gần hơn với người tiêu dùng

Những băn khoăn khi lựa chọn sản phẩm xanh

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm thân thiện với môi trường, song giá thành vẫn là yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định mua sắm. Với những mặt hàng phục vụ sinh hoạt hằng ngày, người mua thường cân nhắc giữa chi phí bỏ ra và giá trị sử dụng, đặc biệt khi sản phẩm xanh có mức giá cao hơn các sản phẩm thông thường.

Kết quả khảo sát người tiêu dùng bình chọn Hàng Việt Nam chất lượng cao năm 2026 do Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao thực hiện cho thấy, khoảng 40% người tham gia khảo sát nhạy cảm với giá và có xu hướng cắt giảm những khoản chi không thiết yếu. Nhóm cân nhắc giữa giá cả và chất lượng chiếm khoảng 45%, trong khi nhóm ưu tiên sức khỏe, sản phẩm xanh và ít nhạy cảm với giá chỉ chiếm khoảng 15%. Kết quả phản ánh xu hướng mua sắm thận trọng, khi phần lớn người tiêu dùng vẫn đặt khả năng chi trả và chất lượng lên hàng đầu.

Áp lực về giá thành cũng được ghi nhận trong nghiên cứu về hành vi tiêu dùng xanh của người dân thành phố Huế, do TS. Đỗ Thành Đô, Trường Đại học Tài chính - Marketing thực hiện, công bố tháng 8/2026. Nghiên cứu xác định giá thành là trở ngại lớn nhất đối với việc mở rộng sử dụng sản phẩm xanh tại địa bàn khảo sát. Khả năng tài chính và độ tuổi cũng tạo ra những khác biệt trong hành vi mua sắm, cho thấy nhu cầu tiêu dùng xanh chịu ảnh hưởng trực tiếp từ điều kiện kinh tế của từng nhóm khách hàng.

Ngoài giá cả, chất lượng sản phẩm cũng là yếu tố được người mua chú trọng. Khảo sát Hàng Việt Nam chất lượng cao năm 2026 ghi nhận người tiêu dùng thực phẩm ưu tiên độ an toàn, khả năng truy xuất nguồn gốc và chứng nhận chất lượng. Đối với hàng phi thực phẩm, hiệu quả sử dụng và độ bền được quan tâm nhiều hơn. Những tiêu chí này cho thấy người mua ngày càng chú trọng giá trị thực tế của hàng hóa trước khi quyết định chi tiêu.

Với sản phẩm xanh, việc cung cấp đầy đủ thông tin về thành phần, nguồn gốc và đặc tính môi trường giúp người tiêu dùng có thêm căn cứ đánh giá chất lượng, so sánh với những sản phẩm cùng công dụng.

Khi giá thành còn là mối quan tâm lớn, khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng với mức chi phí hợp lý trở thành yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp mở rộng thị trường, đưa sản phẩm xanh đến gần hơn với người tiêu dùng.

Tạo động lực mở rộng thị trường sản phẩm xanh

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Trần Thị Dung, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cho rằng, khả năng tiếp cận sản phẩm xanh phụ thuộc nhiều vào điều kiện kinh tế của từng nhóm người tiêu dùng. Với những người có thu nhập thấp hoặc sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, giá thành thường là yếu tố được ưu tiên khi mua sắm. Vì vậy, việc thúc đẩy tiêu dùng xanh cần quan tâm đến khả năng chi trả, tạo điều kiện để người dân lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu và điều kiện kinh tế.

Theo bà Trần Thị Dung, quá trình sản xuất xanh đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư nguồn lực lớn, khiến giá thành sản phẩm khó giảm ngay trong giai đoạn đầu. Người tiêu dùng mong muốn được sử dụng sản phẩm chất lượng với mức giá hợp lý, trong khi doanh nghiệp phải cân đối chi phí để duy trì hoạt động sản xuất. Để giải quyết vấn đề này, cần có chính sách hỗ trợ phù hợp, giúp doanh nghiệp phát triển sản xuất, từng bước mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm xanh trên thị trường.

Công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức cũng được bà Trần Thị Dung nhấn mạnh nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Theo bà, cần giúp người dân hiểu rõ tiêu dùng xanh, nắm được các tiêu chí nhận diện và đánh giá sản phẩm trước khi lựa chọn. Hoạt động tuyên truyền cần được triển khai dưới nhiều hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng, giúp người tiêu dùng có đủ thông tin để lựa chọn sản phẩm đáp ứng nhu cầu sử dụng.

Từ thực tế sản xuất, chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Vũ Thành, Giám đốc Hợp tác xã Sinh thái Đất Tổ Star Eco cho biết, đơn vị đang phát triển các sản phẩm khay, hộp, bát, đĩa từ mo cau, tận dụng nguồn nguyên liệu trước đây thường bị bỏ đi để sản xuất những mặt hàng thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, chi phí sản xuất đang là trở ngại lớn khi hợp tác xã muốn mở rộng thị trường trong nước.

Theo ông Trần Vũ Thành, các sản phẩm từ mo cau hiện được sản xuất theo phương thức bán tự động, cần nhiều nhân công trong quá trình gia công, hoàn thiện. Trong khi đó, sản phẩm nhựa có thể ứng dụng dây chuyền tự động hóa để giảm chi phí sản xuất, tạo ra chênh lệch về khả năng cạnh tranh. “Sản phẩm này được sản xuất bán tự động, không tự động hóa được. Trong khi sản phẩm nhựa có thể tự động hóa nên chi phí sản xuất giảm xuống, còn chúng tôi thì chi phí nhân công đội lên”, ông Trần Vũ Thành chia sẻ.

Trước những khó khăn trên, ông Trần Vũ Thành mong muốn có hành lang pháp lý rõ ràng nhằm hỗ trợ và thúc đẩy các sản phẩm tiêu dùng xanh. Hợp tác xã cũng đang có kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất để đáp ứng nhu cầu thị trường. Theo ông, công suất hiện tại đạt khoảng 8.000 sản phẩm/ngày đêm, dự kiến nâng lên 24.000 sản phẩm/ngày đêm trong năm tới.

Về chính sách hỗ trợ, Quyết định số 926/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã và xây dựng ít nhất 20 mô hình kinh doanh bền vững điển hình. Chương trình tập trung hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và xúc tiến thương mại, tạo thêm điều kiện để các cơ sở sản xuất, kinh doanh phát triển theo hướng bền vững.

Việc mở rộng thị trường sản phẩm xanh cần gắn với khả năng chi trả của người tiêu dùng và điều kiện sản xuất của doanh nghiệp. Những chính sách hỗ trợ phù hợp, cùng nỗ lực nâng cao hiệu quả sản xuất, sẽ góp phần giảm áp lực chi phí, tạo điều kiện đưa sản phẩm xanh đến gần hơn với người mua. Công tác phổ biến kiến thức và cung cấp thông tin rõ ràng cũng giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Giá thành, chất lượng và thông tin sản phẩm là những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sản phẩm xanh của người tiêu dùng. Các chuyên gia đề xuất tăng cường phổ biến kiến thức, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, tiết kiệm chi phí sản xuất nhằm mở rộng thị trường, giúp người dân tiếp cận sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả.