Đầu tư, tăng cường năng lực cho các viện nghiên cứu ngành Công Thương

Đầu tư, tăng cường năng lực cho các viện nghiên cứu trực thuộc Bộ Công Thương là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực làm chủ công nghệ.

Tạo điều kiện thuận lợi

Quyết định số 2795/QĐ-BCT phê duyệt Chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển ngành Công Thương đến năm 2030 nêu rõ, thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp phát triển năng lực nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ (R&D) của các viện nghiên cứu, trường đại học cùng với việc nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp trong ngành.

Hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ tại viện nghiên cứu ngành Công Thương. Ảnh: Quỳnh Nga

Hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ tại viện nghiên cứu ngành Công Thương. Ảnh: Quỳnh Nga

Đồng thời, thúc đẩy mối quan hệ gắn kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành Công Thương.

Trong đó, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm; viện nghiên cứu và trường đại học là các chủ thể nghiên cứu mạnh; cơ quan quản lý nhà nước thực hiện vai trò định hướng, điều phối, kiến tạo môi trường thuận lợi, thông thoáng, hiệu quả cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Quyết định cũng định hướng nhiệm vụ chủ yếu: tăng cường triển khai các nhiệm vụ có sự tham gia, phối hợp chặt chẽ giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp; các nhiệm vụ có sự liên kết giữa tổ chức khoa học và công nghệ trong nước với tổ chức quốc tế để ứng dụng, chuyển giao, tiếp thu công nghệ tiên tiến của thế giới cho doanh nghiệp trong nước. 

Tiếp tục sắp xếp thu gọn đầu mối, hoàn thiện mô hình tổ chức, điều chỉnh, bổ sung chức năng, nhiệm vụ của hệ thống tổ chức khoa học và công nghệ công lập (viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng) thuộc Bộ Công Thương theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, trùng lặp; phù hợp với các định hướng ưu tiên về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của quốc gia và yêu cầu phát triển của ngành Công Thương; nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm; gắn kết nghiên cứu với đào tạo và tăng cường liên kết với các doanh nghiệp.

Rà soát, thực hiện hiệu quả các cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức khoa học và công nghệ công lập thuộc Bộ Công Thương thành lập và vận hành có hiệu quả các trung tâm đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trực thuộc để thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tư vấn, chuyển giao công nghệ tiên tiến phục vụ nhu cầu của sản xuất, kinh doanh.

Tiếp tục đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật cho các viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng theo hướng hiện đại, đồng bộ, đủ điều kiện triển khai các hoạt động nghiên cứu phát triển, tiếp nhận, trình diễn và chuyển giao các công nghệ tiên tiến, gắn với các ngành, lĩnh vực công nghiệp ưu tiên.

Phát triển các tổ chức khoa học và công nghệ thuộc các tập đoàn, tổng công ty nhà nước trở thành các viện nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp các công nghệ dẫn dắt, tạo lợi thế cạnh tranh, phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Rà soát, triển khai có hiệu quả các cơ chế ưu đãi đối với doanh nghiệp cho đầu tư nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ.

Nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ

Quyết định số 2795/QĐ-BCT còn đưa ra các giải pháp chủ yếu cần thực hiện đó là nâng cao năng lực quản trị nhà nước đối với hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kiến tạo môi trường thuận lợi, thúc đẩy mối liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học trong triển khai hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở các cấp, đặc biệt là năng lực hoạch định, tổ chức thực hiện chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao trong thời đại số.

Đặc biệt, tập trung, tích tụ nguồn lực để đầu tư trọng điểm, có chiều sâu, nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ cho một số viện nghiên cứu, trường đại học, phòng thí nghiệm đạt mức độ hiện đại của quốc gia và khu vực; hình thành một số tổ chức khoa học và công nghệ công lập thuộc Bộ Công Thương thực hiện vai trò gắn kết các chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành.

Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK - Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương hiện quản lý 11 Viện trực thuộc (1 Viện Chiến lược và 10 Viện chuyên ngành).

Cục ĐCK đã tham mưu, hoàn thành việc đánh giá và xây dựng lộ trình phát triển, phương án sắp xếp các Viện giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050. Bộ đã có Quyết định số 262/QĐ-BCT ngày 16/5/2024 ban hành Kế hoạch tổ chức, sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ giai đoạn 2024 - 2025, phương án sắp xếp đối với 2 Viện.

"Bộ Công Thương đã đề xuất việc đầu tư, tăng cường năng lực cho các viện nghiên cứu trực thuộc bộ; các phòng thí nghiệm trọng điểm" - Cục ĐCK thông tin.

Ngày 21/10/2025, Bộ Công Thương đã phê duyệt Quyết định số 3104/QĐ-BCT về Ban hành Kế hoạch triển khai Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó phân công nhiệm vụ cho các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp và các viện, trường chủ trì, tham gia thực hiện các nhiệm vụ trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, quản lý.

Đây là căn cứ quan trọng để Cục tiếp tục tham mưu các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và làm chủ các công nghệ, sản phẩm chiến lược của ngành trong giai đoạn tiếp theo.

Cục ĐCK cũng đã có văn bản hướng dẫn các đơn vị, viện, trường, tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp của ngành đề xuất định hướng ưu tiên, xác định các cụm, chuỗi nhiệm vụ, dự án trọng điểm để làm chủ, ứng dụng thương mại hoá các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi phục vụ phát triển các ngành công nghiệp chiến lược, công nghiệp nền tảng, ưu tiên, thương mại, thương mại điện tử thuộc phạm vi quản lý của ngành Công Thương... trong giai đoạn 2026 - 2030.

Quyết định số 2795/QĐ-BCT nêu rõ, tăng cường hoạt động tôn vinh, động viên, khen thưởng kịp thời, xứng đáng những nhà khoa học tài năng; công trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được áp dụng vào thực tiễn mang lại hiệu quả cao.

Quỳnh Nga

Có thể bạn quan tâm