Cần có chính sách đầu tư dài hạn
Trong thời gian qua, bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Công Thương và Đảng ủy Bộ, Viện Nghiên cứu Cơ khí (Bộ Công Thương) đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chính trị, khoa học - công nghệ và sản xuất kinh doanh, đạt được nhiều kết quả tích cực.

Viện Nghiên cứu Cơ khí đã nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực cơ khí trọng điểm
Viện đã tham gia xây dựng, tư vấn nhiều đề án, chiến lược, quy hoạch quan trọng của ngành; triển khai hiệu quả các nhiệm vụ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực cơ khí trọng điểm, góp phần từng bước làm chủ công nghệ và thay thế nhập khẩu.
Với truyền thống hơn 63 năm xây dựng và phát triển, Viện Nghiên cứu Cơ khí xác định sẽ tiếp tục nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và công nghệ, phát huy vai trò là đơn vị nghiên cứu đầu ngành, đóng góp thiết thực, hiệu quả hơn nữa cho sự phát triển của ngành Công Thương và đất nước.
Để tiếp tục phát huy vai trò của Viện Nghiên cứu Cơ khí trong thực hiện chiến lược phát triển ngành Công Thương, Viện kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục quan tâm, chỉ đạo và tạo điều kiện để các viện nghiên cứu chuyên ngành, trong đó có Viện Nghiên cứu Cơ khí tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng và triển khai các chương trình, đề án lớn về phát triển công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế tạo, công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ.
Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích đặt hàng nghiên cứu, thiết kế, chế tạo trong nước gắn với các dự án công nghiệp trọng điểm, qua đó phát huy vai trong của các tổ chức khoa học và công nghệ thuộc Bộ.
Ví dụ, tham gia xây dựng các cơ chế chính sách để nâng cao tỷ lệ nội địa hoá, đẩy mạnh mua và chuyển giao công nghệ tại các dự án phát triển công nghiệp đường sắt hay dự án phát triển công nghiệp điện hạt nhân.
Cùng với đó, Nhà nước có chính sách đầu tư dài hạn cho hạ tầng nghiên cứu, phòng thí nghiệm, trung tâm đổi mới sáng tạo tại một số Viện trọng điểm, từ đó tạo ra một số viện đầu ngành trong từng lĩnh vực cụ thể có sở hữu các công nghệ nguồn, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của ngành Công Thương trong giai đoạn mới.
Nhà nước giao các đơn vị làm tổng thầu EPC một số dự án trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực điện khí và đường sắt đô thị, trong đó có giao luôn chỉ tiêu làm chủ công nghệ sau khi hoàn thành dự án. Từ đó, tạo ra một số đơn vị đầu ngành trong các lĩnh vực này dẫn dắt các doanh nghiệp khác cùng phát triển trong thời gian tới.
Thiết lập cơ chế đặt hàng thường xuyên
Theo Viện Công nghiệp Thực phẩm (Bộ Công Thương), trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, công nghiệp chế biến thực phẩm cần một nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đủ mạnh để nâng cao giá trị gia tăng, tự chủ công nghệ, bảo đảm an toàn thực phẩm và giảm phát thải.
Viện Công nghiệp Thực phẩm xác định rõ trách nhiệm của một viện nghiên cứu đầu ngành trực thuộc Bộ Công Thương, cam kết đổi mới tổ chức, nâng chất lượng nghiên cứu và chuyển giao, chủ động tham gia tham mưu chính sách, xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo và đồng hành cùng doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Viện Công nghiệp Thực phẩm đề nghị Bộ Công Thương thiết lập cơ chế đặt hàng thường xuyên đối với các nhiệm vụ xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, đánh giá rủi ro và cơ sở dữ liệu ngành thực phẩm. Cơ chế đặt hàng cần gắn với mục tiêu quản lý nhà nước, có lộ trình rõ và phân công trách nhiệm cụ thể, nhằm bảo đảm tính liên tục và tích lũy dữ liệu.
Đồng thời, ưu tiên phê duyệt và bố trí nguồn lực đầu tư cho hạ tầng Trung tâm Kết nối, Trình diễn và Chuyển giao Công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp sinh học và thực phẩm đạt tiêu chuẩn GMP. Trung tâm này đóng vai trò giảm rủi ro cho doanh nghiệp khi tiếp nhận công nghệ, rút ngắn thời gian thương mại hóa, và tạo nền tảng để hình thành các gói công nghệ hoàn chỉnh.
Viện cũng đề nghị Bộ Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện cơ chế tự chủ về tổ chức, nhân sự và tài chính cho các đơn vị nghiên cứu công lập trực thuộc Bộ theo hướng trao quyền đi kèm trách nhiệm giải trình. Cơ chế này nhằm tạo động lực thu hút nhân lực chất lượng cao, tăng khả năng huy động nguồn lực xã hội, đồng thời bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách và tài sản công.
Mặt khác, đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo xây dựng nền tảng dữ liệu ngành thực phẩm theo hướng liên thông giữa tiêu chuẩn, quy chuẩn, kết quả kiểm nghiệm và thông tin thị trường. Viện Công nghiệp Thực phẩm sẵn sàng đóng vai trò đầu mối kỹ thuật triển khai, phối hợp với các đơn vị chức năng của Bộ và các địa phương, doanh nghiệp.
Những năm qua, các viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương đã có nhiều đóng góp trong việc nghiên cứu, tư vấn chính sách và hỗ trợ các doanh nghiệp trong ngành thực hiện đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh.




