Việt Nam đã và đang tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, cùng với cuộc Cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 và cuộc chiến tranh thương mại Mỹ -Trung đã và đang mang lại sự thay đổi rất mạnh tạo cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu cho nhiều sản phẩm công nghiệp của Việt Nam trong đó có da-giày.
Luôn giữ vững tốc độ tăng trưởng hai con số trong nhiều năm liền, đứng vị trí thứ 2 thế giới về xuất khẩu (XK) giày dép, mở rộng thị trường XK sản phẩm tới trên 100 nước, trong đó có 70 nước đạt kim ngạch XK trên 1 triệu USD… Tuy nhiên, để đưa da giày trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn rất cần sự đồng hành, chung sức của nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.
Năm 2020 ngành da giày dự báo chỉ số sản xuất công nghiệp trung bình tăng khoảng 11%, tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm 60%, kim ngạch xuất khẩu đạt 24 tỷ USD, giữ vững tốc độ tăng trưởng 10% so với năm 2019.
Đổi mới để thích ứng với "sân chơi" hội nhập là hướng đi tất yếu của số đông làng nghề truyền thống hiện nay nhằm duy trì, phát triển. Tự thân các làng nghề cũng đang chuyển mình, tạo ra một sức sống mới, phong phú hơn.
Báo cáo 11 tháng của Bộ Công Thương vừa cho thấy, chỉ số sản xuất công nghiệp IIP 11 tháng của nhóm ngành công nghiệp, chế biến chế tạo có tốc độ tăng 10,6% tuy có thấp hơn so với cùng kỳ 12,1% song vẫn duy trì là nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong toàn ngành công nghiệp. Trong đó điểm sáng đến từ ngành da giày.
Hiện nay, ngành da giày Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn từ các hiệp định thương mại (FTA) như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA)… Tuy nhiên, có thể tận dụng được hay không thì sẽ cần sự nỗ lực đồng lòng từ chính các doanh nghiệp sản xuất trong nước, hiệp hội và cả các cơ quan chức năng để cùng giải quyết những điểm nghẽn còn tồn tại của ngành.
Hiện tại, nhiều doanh nghiệp (DN) da giày vẫn chưa thể tận dụng được các lợi thế từ những hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới bởi thiếu nhân lực, yếu công nghệ. Phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với ông Nguyễn Quang Vũ - Chủ tịch Hiệp hội Da giày tỉnh Bình Dương - xung quanh vấn đề này.
Chiều ngày 20/9/2019 tại tỉnh Bắc Ninh, Viện Nghiên cứu Da –Giầy đã phối hợp với Cục Công nghiệp cấp chứng chỉ cho 20 học viên tham gia Khóa đào tạo cán bộ quản lý, công nhân kỹ thuật về thực hành kỹ thuật và quản lý sản xuất da thuộc đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp hỗ trợ ngành Da – Giầy Việt Nam. Khóa đào tạo nằm trong Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ năm 2019 của Bộ Công Thương.
Để khắc phục điểm yếu thương hiệu, việc thu hút đầu tư hoặc hợp tác với các nước có nền khoa học kỹ thuật phát triển được xem là giải pháp giúp ngành da giày Việt Nam xây dựng thương hiệu và gia tăng xuất khẩu trong thời gian tới.
Năm 2019, nhu cầu tiêu dùng sản phẩm da giày tại các nước xuất khẩu chính của Việt Nam vẫn cao, đặc biệt Trung Quốc tiếp tục chủ trương giảm đầu tư trong lĩnh vực da giày để tập trung cho các ngành công nghệ cao nên các đơn hàng gia công giày dép, túi xách sẽ tiếp tục xu hướng dịch chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam.
Điều các doanh nghiệp (DN) ngành da giày kỳ vọng ở Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) không chỉ là tăng trưởng xuất khẩu, mà còn hợp tác chuyển giao công nghệ, ứng dụng thiết bị tiên tiến trong sản xuất giày dép.
Theo các chuyên gia, để phát triển thị trường nội địa ngành da giày cần phải tìm được thông điệp cũng như tiếng nói chung giữa DN và người tiêu dùng.
Một số hãng da giày lớn nhất thế giới đang kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump chấm dứt cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, và đưa ra cảnh báo về tác động "thảm khốc" đối với người tiêu dùng.
Trước đây, với ưu thế về kiểu dáng, mẫu mã, giày dép Trung Quốc gần như chiếm thế độc tôn so với hàng nội địa. Vài năm trở lại đây, với sự đầu tư nâng cao về máy móc sản xuất, chú trọng chất lượng sản phẩm, kết hợp với sự khéo léo, tinh xảo, giày da truyền thống dần khẳng định vị trí, dần chiếm lĩnh thị trường trong nước, làm hài lòng người tiêu dùng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Phan Thị Thanh Xuân - Tổng thư ký Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso) - cho rằng, nửa cuối năm 2019, khi các văn bản hướng dẫn thực hiện được ban hành, phổ biến, Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sẽ tác động trực tiếp, tích cực tới xuất khẩu (XK) của doanh nghiệp (DN).
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Phan Thị Thanh Xuân - Tổng Thư ký Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam - cho biết: Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sẽ làm thay đổi chất lượng tăng trưởng của ngành da giày trong thời gian tới.
Đó là lưu ý của Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng tại buổi họp Tổng kết ngành da giày năm 2018 do Hiệp hội Da- Giày- Túi xách Việt Nam (Lefaso) tổ chức ngày 26/12.
Thiết kế là một trong những khâu cốt lõi giúp doanh nghiệp da giày trong nước xây dựng thương hiệu, tạo ra giá trị gia tăng và chắc chân trên thị trường nội địa.
Với 50% nguyên phụ liệu được sản xuất trong nước, các doanh nghiệp ngành da giày không quá lo lắng với quy tắc xuất xứ quy định trong Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) dự kiến có hiệu lực vào đầu năm 2019.
Thị trường da giày nội địa có nhu cầu rất lớn song không được doanh nghiệp ngành này chú ý vì hầu hết chỉ quan tâm đến xuất khẩu. Nhiều ý kiến cho rằng, trong thời gian tới, các doanh nghiệp da giày phải thay đổi tư duy sản xuất và chú trọng vào thị trường nội địa để tiếp cận khách hàng.
Dự kiến, kim ngạch xuất khẩu ngành da giày Việt Nam sẽ đạt 20 tỷ USD trong năm 2018 nếu các DN biết tận dụng tốt Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU, CPTPP; đồng thời đầu tư chiều sâu cho máy móc, công nghệ.
Chính phủ đã dành nhiều chính sách ưu đãi phát triển công nghiệp hỗ trợ (CNHT) cho các ngành công nghiệp, trong đó có ngành da giày. Tuy nhiên các chuyên gia cho rằng, để ngành da giày đủ khả năng xây dựng chuỗi sản xuất khép kín, chính sách hỗ trợ đó cần tập trung ưu đãi cho doanh nghiệp nội.
Đó là chia sẻ của bà Phan Thị Thanh Xuân - Tổng thư ký Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso) với báo Công Thương trước những lo ngại về xung đột thương mại giữa 2 cường quốc này với hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp da giày.
6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu (XK) da giày tăng cao, tuy nhiên sự sụt giảm liên tục về tỷ trọng của khối DN trong nước khiến nhiều người lo ngại.
Hiện nay, da giày là một trong những ngành hàng xuất khẩu (XK) chủ lực. Tuy nhiên, dù đạt được kim ngạch XK lớn nhưng Việt Nam vẫn chưa có ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) đúng nghĩa. Điều này khiến cho doanh nghiệp (DN) sản xuất, XK mất nhiều lợi thế cạnh tranh.
Trước tình hình chi phí nhân công tăng cao ảnh hưởng đến lợi nhuận, các doanh nghiệp (DN) da giày Việt Nam đang có xu hướng dịch chuyển sản xuất từ các tỉnh Đông Nam bộ, sang các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long.
Tập đoàn Sketcher (Mỹ) đang nghiên cứu đầu tư một dự án lớn với quy mô khoảng 20.000 lao động vào Việt Nam. Dự án được kỳ vọng sẽ tạo khởi đầu tốt trong thu hút vốn đầu tư sau 1 năm trầm lắng của ngành da giày.
Theo Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam, năng suất lao động của doanh nghiệp (DN) da giày trong nước chưa bằng 50% của DN FDI. Trước thực tế này, nhiều DN da giày đang nỗ lực cải thiện năng suất lao động...
Trên nền tảng kết quả tăng trưởng 2 con số năm 2017, ngành da giày được nhận định sẽ có sức bật tốt trong năm 2018 do cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do đã và sắp có hiệu lực đến với ngành khá gần, doanh nghiệp cũng rất nỗ lực đầu tư cải thiện năng lực sản xuất, sẵn sàng tiếp nhận cơ hội mới.
Muốn phát triển tốt ở thị trường EU đòi hỏi doanh nghiệp trong ngành da giày Việt Nam phải có kế hoạch, chiến lược cụ thể. Ngoài việc đáp ứng quy định xuất xứ hàng hóa, cần thiết xây dựng cho được hệ thống phân phối và hiểu rõ các biện pháp phòng vệ thương mại tại EU.