Tin Khu Vực
Khi hàng Việt chủ động tìm đến người mua
Trong thương mại điện tử truyền thống, người tiêu dùng thường bắt đầu hành trình mua sắm khi đã xác định tương đối rõ nhu cầu và chủ động tìm kiếm sản phẩm. Nhưng với thương mại điện tử khám phá (discovery e-commerce), hành trình ấy đang thay đổi: một video có thể khơi gợi sự tò mò, một câu chuyện về nguồn gốc sản phẩm có thể tạo cảm xúc, một phiên livestream có thể xây dựng niềm tin và từ đó thúc đẩy quyết định mua hàng.
Sự thay đổi này đang mở thêm cơ hội cho hàng Việt trên thị trường toàn cầu. Bởi bên cạnh năng lực sản xuất, Việt Nam sở hữu nhiều sản phẩm mang những giá trị riêng về văn hóa, vùng miền, làng nghề và phương thức sản xuất - từ nông sản, thực phẩm chế biến đến hàng thủ công mỹ nghệ, dệt may, đồ gỗ và các sản phẩm chăm sóc cá nhân. Trong môi trường số, những giá trị tưởng như khó lượng hóa ấy có thể trở thành yếu tố giúp sản phẩm tạo khác biệt, được người tiêu dùng khám phá và lựa chọn.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng dự cắt băng lễ ra mắt sáng kiến “Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh” do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phối hợp TikTok Shop tổ chức tại TP.Hồ Chí Minh vừa qua.
Đây cũng là một trong những vấn đề được đặt ra tại sự kiện ra mắt sáng kiến “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phối hợp TikTok Shop tổ chức, với sự đồng hành của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) tại TP. Hồ Chí Minh mới đây.
Phân tích cơ hội đối với xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh, ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) cho rằng, xuất khẩu tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Cùng với các phương thức xuất khẩu truyền thống, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở thêm một “đường băng”, giúp doanh nghiệp rút ngắn khoảng cách với người mua và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng tại nhiều thị trường.
Năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu ước đạt hơn 800 tỷ USD. Trong khi đó, kim ngạch thương mại điện tử xuyên biên giới của Việt Nam mới đạt khoảng 5,5 tỷ USD, trong đó giá trị xuất khẩu khoảng 2 tỷ USD.
Theo ông Đỗ Quốc Hưng, Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để tận dụng cơ hội này khi thuộc nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử cao trên thế giới và khu vực ASEAN; đồng thời sở hữu lợi thế từ mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do, nền sản xuất chế biến, chế tạo phát triển cùng hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện.
Ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài chia sẻ tại buổi họp báo lễ ra mắt sáng kiến “Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh”
Đặc biệt, Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra định hướng đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm xuất khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới của khu vực. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp Việt không chỉ mở rộng thị trường, mà còn từng bước đưa thương hiệu, câu chuyện và giá trị sản phẩm Việt đến gần hơn với người tiêu dùng toàn cầu.
“Với xuất khẩu trực tuyến, gần như rào cản tham gia vào quá trình xuất khẩu được thu hẹp đáng kể. Không chỉ doanh nghiệp lớn mà doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, thậm chí hộ kinh doanh cũng có cơ hội tham gia”, ông Hưng nhận định.
Rút ngắn hành trình từ nhận biết sản phẩm đến quyết định mua
Bên cạnh những cơ hội, Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cũng chỉ ra những thách thức, xuất khẩu trực tuyến không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chỉ cần đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử là có thể thành công. Một trong những thách thức là năng lực số và nguồn nhân lực, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu, logistics… cũng là những bài toán quan trọng đòi hỏi doanh nghiệp phải có những chiến lược bài bản.
Gợi mở giải pháp cho doanh nghiệp hướng tới Go Global, theo ông Hưng, doanh nghiệp trong nước cần tận dụng sự phát triển của thương mại điện tử khám phá để tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu. Đây là phương thức kinh doanh mới giúp rút ngắn đáng kể hành trình từ nhận biết sản phẩm đến quyết định mua.
Tuy nhiên, theo Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, điều quyết định không nằm ở việc doanh nghiệp có mặt trên bao nhiêu nền tảng hay xuất hiện với tần suất bao nhiêu, mà là năng lực tạo ra giá trị khiến sản phẩm được người tiêu dùng khám phá và lựa chọn. Cụ thể như khả năng kể những câu chuyện về văn hóa, bản sắc và giá trị thực của sản phẩm, đúng đối tượng và đúng thời điểm.
Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và kinh tế số
Cùng nhìn nhận về vấn đề này, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và kinh tế số cho biết, bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay đang đặt ra không ít thách thức đối với hoạt động xuất khẩu, thương mại điện tử, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra một hướng đi mới.
Theo bà Lê Hoàng Oanh, nếu như trước đây, người tiêu dùng thường phải biết mình muốn mua gì rồi mới đi tìm sản phẩm, thì trên môi trường số ngày nay, nhiều quyết định mua hàng bắt đầu từ sự khám phá. Bởi, sản phẩm không chỉ chờ người mua đi tìm, mà có thể chủ động xuất hiện trong hành trình khám phá của họ.
"Với hàng Việt, đây là một cơ hội rất lớn. Việt Nam có rất nhiều sản phẩm tốt, có bản sắc và những câu chuyện rất riêng - từ nông sản, thực phẩm, hàng thủ công mỹ nghệ đến sản phẩm làng nghề, đặc sản vùng miền hay những sản phẩm truyền thống tiềm năng. Điều chúng ta còn thiếu ở nhiều sản phẩm không hẳn là giá trị, mà là khả năng kể câu chuyện về giá trị đó với thế giới”, bà Lê Hoàng Oanh nhấn mạnh.
Từ góc độ quản lý nhà nước, bà Lê Hoàng Oanh đưa ra bốn định hướng mà doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm:
Thứ nhất, phải chuẩn hóa sản phẩm trước khi nghĩ đến việc đi xa. Chất lượng, nguồn gốc, truy xuất, bao bì, thông tin pháp lý và khả năng đáp ứng đơn hàng là những nền tảng không thể thiếu. Thương mại điện tử có thể giúp sản phẩm đi rất nhanh, nhưng chỉ chất lượng mới giúp sản phẩm đi được lâu.
Thứ hai, doanh nghiệp cần đầu tư nghiêm túc vào năng lực số. Biết sản xuất thôi chưa đủ, doanh nghiệp cần biết cách đưa sản phẩm lên môi trường số, kể được câu chuyện của mình, làm nội dung, hợp tác với nhà sáng tạo, vận hành gian hàng chuyên nghiệp và sử dụng dữ liệu để hiểu khách hàng. Sản phẩm tốt cần đi cùng một câu chuyện tốt và một cách tiếp cận thị trường tốt.
Thứ ba, cần nhìn thị trường trong nước và thị trường quốc tế trong cùng một hành trình. Một sản phẩm được người tiêu dùng Việt Nam yêu thích hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm được người tiêu dùng quốc tế khám phá. Thị trường trong nước không chỉ là nơi để bán hàng, mà còn là nơi doanh nghiệp thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tích lũy kinh nghiệm trước khi bước ra thế giới.
Thứ tư, phải chuyển từ tư duy “đưa hàng đi bán” sang tư duy “xây dựng thương hiệu Việt trên thị trường toàn cầu”. Chúng ta không chỉ mong muốn bán thêm một sản phẩm, mà mong muốn khi người tiêu dùng quốc tế nghĩ đến một sản phẩm có chất lượng, có bản sắc và có câu chuyện, họ có thể nghĩ đến Việt Nam. Đó mới là giá trị lâu dài của việc đưa hàng Việt ra thế giới.
Sáng kiến “Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh” nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam xây dựng, tăng cường năng lực xuất khẩu trực tuyến, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế thông qua mô hình thương mại điện tử khám phá. Mục tiêu dài hạn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào thương mại điện tử toàn cầu, tận dụng phương thức thương mại mới để mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc vào kênh phân phối truyền thống và nâng cao khả năng kể câu chuyện thương hiệu, sản phẩm Việt Nam với thế giới.