Trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu rộng vào rất nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) như ASEAN, ASEAN+ và gần đây nhất là Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - châu Âu (EVFTA), các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) đã và đang ngày càng đóng vai trò tích cực đối với nền kinh tế cũng như các ngành sản xuất, doanh nghiệp trong nước.
Qua theo dõi 26 mặt hàng trong danh sách các sản phẩm có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại hoặc điều tra gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) vừa có thông báo danh sách 12 mặt hàng có thể có nguy cơ bị điều tra quý I/2020.
Từ nay đến ngày 15/4/2020, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) sẽ tiếp nhận hồ sơ đề nghị miễn trừ áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm nhôm thanh định hình (vụ việc AD05).
Nhằm phân tích, dự báo, sớm phát hiện những chính sách cạnh tranh không lành mạnh gây thiệt hại cho hoạt động sản xuất và xuất nhập khẩu của Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký Quyết định số 316/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Xây dựng và vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại".
Việc ban hành, thực hiện Đề án "Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) và gian lận xuất xứ" (Đề án 824) đã tạo sự chuyển biến rõ nét, mạnh mẽ trong công tác ngăn ngừa, phòng chống các hành vi gian lận xuất xứ, lẩn tránh bất hợp pháp biện pháp PVTM, góp phần nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế.
Các vụ kiện phòng vệ thương mại (PVTM) được xem như những cơn “bão” đối với hàng hóa xuất khẩu của nước ta. Trong năm 2019, trung bình 1 vụ/1 tháng - đây là tốc độ gia tăng nhanh nhất từ trước tới nay mà Việt Nam phải đối mặt. Trước thực tế trên, Bộ Công Thương đã nỗ lực cùng các cơ quan chức năng, hiệp hội, doanh nghiệp (DN) ứng phó tốt nhất, bảo vệ quyền lợi của các ngành sản xuất trong nước mà vẫn tuân thủ cam kết hội nhập.
Tới đây các vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ toàn cầu và lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) sẽ có ảnh hưởng đến Việt Nam từ các nước được dự báo có thể tiếp tục tăng lên. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý Nhà nước tại nhiều địa phương và doanh nghiệp vẫn chưa nắm được bức tranh toàn cảnh về hoạt động này.
Với vai trò là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong lĩnh vực phòng vệ thương mại (PVTM), thời gian qua, Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về PVTM phục vụ tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Mặc dù việc đăng ký nhãn hiệu thương mại không phải là một yêu cầu pháp lý tại Hoa Kỳ, Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Houston vẫn khuyến cáo doanh nghiệp Việt Nam đang kinh doanh hoặc có ý định kinh doanh tại thị trường Hoa Kỳ nên đăng ký nhãn hiệu thương mại để bảo vệ thương hiệu của doanh nghiệp mình và tận dụng tối đa các quyền lợi mà việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu thương mại mang lại.
Việc nhiều nước trên thế giới đang áp dụng các biện pháp bảo hộ sản xuất thép là thách thức đòi hỏi cơ quan quản lý và doanh nghiệp thép Việt phải liên kết tạo sức mạnh cạnh tranh, trụ vững trên trường quốc tế và ngay tại "sân nhà".
Trong bối cảnh xu thế bảo hộ gia tăng, tần suất các vụ kiện liên quan đến phòng vệ thương mại (PVTM) với hàng xuất khẩu của Việt Nam duy trì ở mức độ cao; một số thị trường nhập khẩu lớn bắt đầu có sự thay đổi cách tiếp cận với việc chống lẩn tránh thuế. Do đó, việc nghiên cứu kỹ lưỡng cách tiếp cận này và đưa ra cảnh báo sớm cho doanh nghiệp (DN) là việc làm cấp bách.
Trong thời gian qua, một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam bị nước ngoài điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ. Để ngăn chặn các hành vi này, Bộ Công Thương đã tích cực triển khai nhiều biện pháp như xây dựng danh sách hàng hóa trong diện cảnh báo nguy cơ lẩn tránh thuế và phối hợp, gửi thông tin tới các cơ quan có liên quan để tăng cường kiểm tra, theo dõi…
Công cụ Phòng vệ thương mại (PVTM) có ý nghĩa quan trọng với nền kinh tế cũng như doanh nghiệp khi Việt Nam đang mở cửa và phải cạnh tranh với rất nhiều sản phẩm đến từ các nước, đặc biệt là trong bối cảnh Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu - EU (EVFTA) đã chính thức được ký vào ngày 30/6 vừa qua, dự kiến sẽ sớm được phê chuẩn và có hiệu lực.
Tại buổi làm việc với Cục Phòng vệ thương mại ngày 9/8, tại Hà Nội, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh nhấn mạnh, cần phải triển khai tốt Đề án 824 - Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) và gian lận xuất xứ. Đồng thời chủ động xây dựng chiến lược, cơ chế hợp tác với các tổ chức ở các nền kinh tế ta có FTA để xử lý tranh chấp thương mại cho cộng đồng doanh nghiệp.
Là một bộ phận của Đề án “Tái cơ cấu ngành Công Thương phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển bền vững giai đoạn đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030”, Cục Phòng vệ thương mại (Cục PVTM) đã tiến hành thực hiện Báo cáo “Xây dựng Chương trình tổng thể về sử dụng các biện pháp PVTM đối với một số ngành sản xuất”.
Từ vị trí địa chính trị thuận lợi, độ mở ngày càng lớn của nền kinh tế Việt Nam và diễn biến phức tạp trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, nhiều quốc gia đã lợi dụng tình hình này để gian lận xuất xứ hàng hoá (C/O) Việt Nam nhằm trốn tránh các biện pháp trừng phạt và hưởng ưu đãi thuế từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và các quốc gia khác. Để ngăn chặn tình trạng này, cần có giải pháp đồng bộ, tổng thể.
Ngày 9/7, Bộ Công Thương đã họp triển khai Đề án Tăng cường quản lý Nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) và gian lận xuất xứ. Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương đang được lấy ý kiến để trình Bộ trưởng trước ngày 15/7.
Mới đây, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 940/QĐ-BCT về việc tiến hành điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm ván gỗ công nghiệp có xuất xứ từ Thái Lan và Malaysia nhập khẩu vào Việt Nam. Đây là sự kiện chưa từng có kể từ khi ngành gỗ trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế Việt Nam.
Trước diễn biến phức tạp của thị trường thế giới, Bộ Công Thương đã và đang tích cực, chủ động hoàn thiện khung khổ pháp lý, triển khai các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) nhằm ổn định sản xuất trong nước, bảo vệ người tiêu dùng.
Doanh nghiệp Việt Nam nói chung, doanh nghiệp Quảng Nam vẫn còn “thờ ơ” với việc nắm bắt các quy định, thông tin về phòng vệ thương mại dẫn đến việc các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trong nước thì chưa vận dụng các quyền để bảo vệ mình trên “sân nhà”, các doanh nghiệp xuất khẩu thì thường rơi vào tình trạng “bị động” khi bị quốc gia nhập khẩu điều tra và áp dụng các biện pháp phòng vệ.
Số vụ việc phòng vệ thương mại (PVTM) ngày càng gia tăng đòi hỏi cơ quan chức năng, hiệp hội, doanh nghiệp… phải có phương án ứng phó phù hợp.
Vừa qua, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã chính thức ký Quyết định số 755/QĐ-BCT ban hành “Chương trình tổng thể về sử dụng và ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm hỗ trợ phát triển một số ngành công nghiệp Việt Nam giai đoạn 2018-2020, xét đến 2025”.
Hiện Cục Phòng vệ thương mại Bộ Công Thương đang xây dựng và cập nhật, nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm giúp doanh nghiệp (DN) có thể dự báo trước được các hàng hóa dễ bị kiện phòng vệ thương mại (PVTM) ở nước ngoài cũng như theo dõi hàng hoá nhập khẩu ở nước ngoài vào Việt Nam từ đó chủ động hơn đối với các vụ việc điều tra về PVTM.
Theo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), năm 2018 tiếp tục là năm gia tăng kỷ lục các vụ việc phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam.
Với sự tham gia sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, cùng những diễn biến phức tạp trong quan hệ kinh tế thương mại giữa các quốc gia lớn, những năm gần đây, số lượng các vụ kiện phòng vệ thương mại (PVTM) có liên quan đến Việt Nam gia tăng đột biến, đặc biệt trong năm 2018. Cục PVTM (Bộ Công Thương) dự báo xu hướng này sẽ còn tiếp tục mạnh mẽ hơn với nhiều diễn biến phức tạp khó lường.
Ký kết và thực hiện các cam kết quốc tế trong tiến trình hội nhập kinh tế khiến hàng hoá của Việt Nam đối diện với xu thế gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM). Việt Nam đã và sẽ làm gì để ứng phó nhằm hỗ trợ XK, bảo vệ sản xuất trong nước và người tiêu dùng nội địa?
Trong xu thế hội nhập, một số quốc gia gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) nhằm bảo vệ sản xuất trong nước. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, phải đối diện nhiều nhất với các vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp và lẩn tránh thuế…
Chiều 31/10, tiếp tục phiên chất vấn, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh tập trung vào các lĩnh vực: Phòng vệ thương mại và phát triển thương mại trong nước hướng tới hội nhập kinh tế quốc tế, đây là những vấn đề đang được đại biểu và cử tri cả nước quan tâm.
Việt Nam mới chỉ khởi kiện 9 vụ đối với hàng hóa nước ngoài nhập khẩu (NK) có các hành vi cạnh tranh không lành mạnh nhưng đã nhận tới 130 vụ việc về phòng vệ thương mại (PVTM) ở thị trường xuất khẩu (XK). Làm gì để kháng kiện và khởi kiện PVTM thành công, góp phần bảo vệ sản xuất trong nước đang là vấn đề được quan tâm.
Thông tư số 06/2018/TT- BCT quy định chi tiết một số nội dung về các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) có hiệu lực thi hành ngày 15/6, trở thành công cụ quan trọng để bảo vệ hàng sản xuất trong nước trước tình trạng hàng nhập khẩu ồ ạt vào thị trường nội địa.
Tin Khu Vực 
