Sáng kiến số độc đáo của 'thầy giáo quân hàm xanh' nơi phên giậu Tổ quốc

Trong chuyến công tác thực tế tại Lai Châu vừa qua, tôi có dịp gặp gỡ và trò chuyện cùng Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh - Chính trị viên phó, Bí thư Chi đoàn, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu). Người lính trẻ để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc bởi phong thái làm việc chỉn chu, sự gần gũi cùng nụ cười đôn hậu. Thật tự hào khi anh cũng chính là một trong 15 gương mặt tiêu biểu toàn quốc được Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam vinh danh Giải thưởng “Thanh niên sống đẹp năm 2026”.

Đồng đội và bà con dân bản thân thương gọi Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh là “Thầy giáo mang quân hàm xanh”. Người lính trẻ ấy cùng đồng đội kiên trì bám bản, gắn bó với nhân dân, góp phần củng cố hệ thống chính trị cơ sở, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và phát triển kinh tế - xã hội, bằng nhiều phong trào, mô hình thiết thực như: giúp người dân xóa mù chữ, xóa đói giảm nghèo; thúc đẩy phong trào toàn dân bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới; hướng dẫn hơn 5.000 lượt người dân vùng cao sử dụng thiết bị thông minh, kích hoạt định danh điện tử và thao tác dịch vụ công trực tuyến, góp phần thu hẹp khoảng cách số, mang tri thức số đến nơi phên giậu Tổ quốc.

“Thầy giáo quân hàm xanh” đưa ánh sáng số về bản

Ở xã biên giới Sì Lở Lầu, nhiều người dân nay đã có điện thoại thông minh nhưng đa phần họ chỉ mới dùng để nghe gọi, chưa biết cài ứng dụng hay làm các thủ tục hành chính online, trong khi dịch vụ công dần chuyển lên môi trường số.

Nhận thấy rõ khoảng trống đó, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh đã tham mưu cho đơn vị thành lập ba tổ chuyên trách: “Tổ Thầy giáo quân hàm xanh - đẩy nhanh chuyển đổi số”, “Tổ tư vấn kỹ năng số” và “Tổ hỗ trợ số”, với 8 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp phụ trách. Các tổ đi từng bản, đến từng lán nương, tuyên truyền và “cầm tay” trực tiếp hướng dẫn từng bà con.

Nội dung hướng dẫn được các chiến sĩ Biên phòng thiết kế sát với nhu cầu thực tế. Từ những buổi học giản dị, người dân dần hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn, đúng pháp luật, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư biên giới số, ổn định, phát triển.

Để nhân rộng hiệu quả, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh còn tham mưu Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu tập huấn kỹ năng số cho 165 cán bộ, chiến sĩ về thương mại điện tử, livestream bán hàng và xây dựng nội dung số; trở thành hạt nhân giúp đồng bào đưa sản phẩm nông nghiệp, dược liệu, sản phẩm OCOP mang bản sắc các dân tộc Lai Châu đến gần hơn với thị trường.

Đồng hành cùng đồng bào phát triển kinh tế số

Thành tích nổi bật của Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh còn nằm ở mô hình “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm ẩn danh”. Theo Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, ý tưởng này xuất phát từ thực tế, nhiều người dân nắm được thông tin vi phạm nhưng còn e ngại trực tiếp đến đồn trình báo.

“Để tạo thuận lợi, chúng tôi thiết kế áp phích có in mã QR, dán tại nhà văn hóa bản, chợ phiên, trường học, trạm y tế và những nơi người dân thường qua lại. Chỉ cần quét mã bằng điện thoại, người dân có thể gửi tin báo mà không lo lộ danh tính”, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh thông tin.

Sau khi triển khai, “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm ẩn danh” đã tiếp nhận nhiều thông tin giá trị, hỗ trợ đơn vị khởi tố 1 vụ án, bắt giữ 1 đối tượng tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép và phối hợp với Công an xã Vàng Ma Chải bắt quả tang 1 đối tượng tàng trữ ma túy... Từ hiệu quả thực tế, mô hình đã được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chỉ đạo nhân rộng ra toàn lực lượng.

Cùng với mô hình “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm ẩn danh” hay “Hòm thư điện tử thực hiện dân chủ ở cơ sở” giúp cán bộ, chiến sĩ phản ánh tâm tư bảo mật, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh còn số hóa Bộ “Quy tắc ứng xử văn hóa” qua mã QR và trực tiếp thiết kế “Thư viện pháp luật số” phục vụ bộ đội, nhân dân khu vực biên giới.

Song song với chuyển đổi số, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh còn bền bỉ với công tác dân vận, trực tiếp tuyên truyền tại 10 điểm bản với hơn 3.500 lượt người tham gia và phối hợp tổ chức hơn 100 buổi truyền thông, tập huấn cho hơn 4.000 lượt người dân.

Tại bản Ngài Thầu, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh đã tổ chức 63 buổi tuyên truyền, vận động 54 hộ với 267 nhân khẩu tham gia mô hình trồng sâm Lai Châu dưới tán rừng, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ chủ quyền biên giới. 

Trong phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh đã trực tiếp tham gia hỗ trợ 14 hộ đặc biệt khó khăn; cùng đồng đội góp hơn 18 triệu đồng và 410 ngày công, đồng thời vận động doanh nghiệp hỗ trợ vật liệu, vật dụng trị giá khoảng 75 triệu đồng.

Với những nỗ lực ấy, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh đã được nhận bằng khen của UBND tỉnh Lai Châu, danh hiệu Tài năng trẻ tiêu biểu tỉnh Lai Châu năm 2025 và Bằng khen của Bộ đội Biên phòng năm 2026 vì thành tích xuất sắc trong chuyển đổi số và phong trào “Bình dân học vụ số”.

Niềm tự hào nơi phên giậu Tổ quốc

Ngày 10/10 vừa qua, tại Hà Nội, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh vinh dự là một trong 15 cá nhân tiêu biểu có nhiều cống hiến xuất sắc cho xã hội được Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao giải thưởng “Thanh niên sống đẹp năm 2026”.

Chia sẻ niềm vui, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh bày tỏ: “Giải thưởng ‘Thanh niên sống đẹp năm 2026' là niềm vinh dự, đồng thời là động lực để tôi tiếp tục phấn đấu, rèn luyện, cống hiến, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, xứng đáng với sự tin tưởng, kỳ vọng của các thủ trưởng, đồng chí, đồng đội và nhân dân khu vực biên giới”. 

Ghi nhận thành tích của cán bộ trẻ, Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu nhận định, đồng chí Nguyễn Duy Khánh là một trong những điển hình, trong hàng trăm cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Lai Châu đang ngày đêm nỗ lực, tích cực đổi mới sáng tạo giúp Nhân dân biên giới thay đổi tư duy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.

Giữa đại ngàn nơi phên dậu Tổ quốc, phong trào “Bình dân học vụ số” cùng các mô hình chuyển đổi số của Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu đã và đang lặng lẽ đổi mới nếp nghĩ, cách làm của đồng bào vùng cao. Đằng sau bước chuyển ấy là biết bao tâm huyết của những người lính quân hàm xanh - họ chọn công nghệ làm cầu nối giữa ý Đảng - lòng dân, tô thắm thêm hình ảnh cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới - "đi dân nhớ, ở dân thương".