Phát triển kinh tế vùng biên giới vững mạnh từ thế trận lòng dân

Theo Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Chính ủy Bộ đội Biên phòng, trên cơ sở chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước; sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng xác định rõ, muốn bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, trước hết phải xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Muốn dân tin Đảng, bám bản, giữ biên giới, phải lo cho dân có cơm ăn, áo mặc, con em được học hành. Quan điểm này trở thành sợi chỉ xuyên suốt trong 10 năm qua.

Đồng hành cùng dân làm kinh tế

Bộ đội Biên phòng đã triển khai hàng loạt mô hình, chương trình, phong trào giúp đồng bào phát triển kinh tế, ổn định đời sống. Trong đó, từ năm 1995, mô hình “cán bộ tăng cường xã” đã được triển khai, duy trì trung bình khoảng 300 lượt cán bộ mỗi năm giữ cương vị khác nhau tại các xã biên giới đặc biệt khó khăn, nhiều người được nhân dân tín nhiệm bầu giữ chức danh chủ chốt trong cấp ủy, chính quyền cơ sở.

Cùng với “cán bộ tăng cường xã”, hàng chục nghìn lượt đảng viên đồn biên phòng được phân công phụ trách gần 40 nghìn hộ gia đình ở khu vực biên giới, trực tiếp hướng dẫn nhân dân lao động, sản xuất, phát triển kinh tế hộ. Nhiều mô hình phù hợp với từng địa bàn đã hình thành và được nhân rộng.

Trong 10 năm, Bộ đội Biên phòng đã trao tặng hơn 44.500 con bò giống và trên 6,5 triệu con giống gia súc, gia cầm cho hộ nghèo biên giới, trị giá hơn 386 tỷ đồng, giúp nhiều hộ có tư liệu sản xuất để thoát nghèo bền vững. Xây dựng, trao tặng gần 11.800 công trình dân sinh, trị giá hơn 1.768 tỷ đồng, xây mới, sửa chữa gần 19.700 căn nhà cho người nghèo, trị giá hơn 731 tỷ đồng, tạo nền tảng để đồng bào ổn định chỗ ở, yên tâm sản xuất.

Gần 40 nghìn hộ gia đình được đảng viên đồn biên phòng trực tiếp giúp đỡ, cùng 1.872 mô hình sinh kế tập trung, trị giá 145 tỷ đồng đã được xây dựng. Tổng nguồn lực huy động trong 10 năm, gồm kinh phí xã hội hóa, ngân sách hỗ trợ, đóng góp của cán bộ, chiến sĩ và giá trị hiện vật giúp dân đạt hơn 3.385 tỷ đồng, cùng hơn 1,2 triệu ngày công lao động, làm thay đổi căn bản diện mạo kinh tế, xã hội vùng biên cương, giảm nhanh tỷ lệ hộ nghèo, đẩy lùi hủ tục lạc hậu.

Bên cạnh đó, chương trình Đồng hành cùng phụ nữ biên cương, do Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khởi xướng từ năm 2018, đã xây dựng, củng cố hơn 1.340 mô hình sinh kế bền vững, hỗ trợ 6,5 triệu cây, con giống, huy động hơn 444 tỷ đồng, góp phần đưa 37 xã biên giới về đích nông thôn mới, khơi dậy ý chí tự lực vươn lên của phụ nữ dân tộc thiểu số.

Đồng chí Y Thông, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo đánh giá, Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt đưa chính sách dân tộc đến với cơ sở, nhất là tại các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới. Thông qua hệ thống cán bộ bám địa bàn, Bộ đội Biên phòng đã kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đồng bào, giúp các cơ quan chức năng có thêm căn cứ thực tiễn để hoàn thiện và cải cách chính sách phù hợp hơn.

Chuyển đổi số mở đường cho nông sản vùng biên

Xuất phát từ vị trí, ý nghĩa chiến lược về quốc phòng, an ninh và đối ngoại của khu vực biên giới, đồng thời quán triệt, triển khai chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo, chuyển đổi số trong Quân đội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã triển khai Chương trình “Bộ đội Biên phòng - Đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, giúp đồng bào các dân tộc ứng dụng, áp dụng chuyển đổi số trong phát triển kinh tế và tham gia bảo vệ biên giới.

Đến nay, chương trình đã được triển khai với 744 tổ chuyển đổi số, 3.504 cán bộ, chiến sĩ tham gia, trực tiếp hướng dẫn hơn 132.700 lượt người dân tiếp cận kiến thức, kỹ năng số; mô hình nhận được sự quan tâm và đánh giá cao của cấp ủy, chính quyền địa phương và quần chúng nhân dân.

Theo Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phối hợp doanh nghiệp viễn thông khảo sát, hỗ trợ hơn 2.000 hộ dân chưa có điện thoại thông minh, thành lập 31 tổ tuyên truyền, phát triển từ mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh xóa mù chữ” thành “Thầy giáo quân hàm xanh xóa mù công nghệ số”.

Nhiều hộ dân đã tạo lập tài khoản bán hàng trực tuyến, đưa các sản phẩm như sâm Lai Châu, trà cổ thụ, thảo quả, thịt trâu sấy tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông sản vùng cao.

Ở tuyến biên giới biển, thế trận lòng dân gắn chặt với phát triển kinh tế biển và bảo vệ chủ quyền. Đơn cử, tại Cà Mau, tỉnh duy nhất cả nước có ba mặt giáp biển, các mô hình của Bộ đội Biên phòng nơi đây đã cụ thể hóa chủ trương xây dựng nền quốc phòng toàn dân, phát huy vai trò thế trận lòng dân trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới.

Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết, 10 năm qua, đời sống nhân dân khu vực biên giới biển của tỉnh từng bước được nâng lên, quốc phòng an ninh được giữ vững, thế trận lòng dân ngày càng vững chắc, trong đó có đóng góp quan trọng của lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh.

Đồn là nhà, biên giới là quê hương

Tại Hội nghị tổng kết, tôn vinh các mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015 - 2025 diễn ra tháng 8/2026 tại Hà Nội, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng khẳng định, khu vực biên giới là không gian sinh tồn, là chủ quyền thiêng liêng, là bất khả xâm phạm.

Sự nghiệp quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của các cấp, ngành, cả hệ thống chính trị, toàn dân và toàn quân; trong đó Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách.

Trong 10 năm qua, Bộ đội Biên phòng đã tập trung xây dựng lực lượng tinh, gọn, mạnh, chủ động phối hợp chặt chẽ với cấp ủy đảng, chính quyền địa phương và đồng bào các dân tộc ở khu vực biên giới; đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, để hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng phải luôn đồng hành, gắn bó mật thiết với nhân dân; coi “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc anh em là ruột thịt”. Triển khai hiệu quả các phong trào, hoạt động xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, thực sự là điểm tựa của bản làng, của ngư dân; thắt chặt tình đoàn kết quân dân, củng cố thế trận lòng dân vững chắc.

Đại tướng Phan Văn Giang: Cần thực hiện tốt quan điểm: “Mỗi người dân là một cột mốc sống bảo vệ biên cương”, “Mỗi tàu cá là một cột mốc chủ quyền trên biển”; xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh, dựng nên lũy thép biên phòng nhân dân, bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới trong mọi tình huống.