PGS.TS. Trần Đình Thiên: Thể chế chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư công làm khó cho người thực thi

Theo PGS.TS. Trần Đình Thiên, thể chế chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư công có khả năng làm khó cho bộ máy, người thực thi, vì vẫn còn có cách hiểu khác nhau.
Hoàn thiện thể chế, chính sách để khơi thông dòng vốn đầu tư công Thanh Hóa: Quyết liệt các giải pháp nhằm bứt phá giải ngân vốn đầu tư công Thực hiện mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công: Cần sự quyết liệt đồng bộ

Nguồn lực đầu tư công có vai trò như thế nào đối với quá trình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế đối mặt với nguy cơ suy giảm? Vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư công tác động ra sao đến nền kinh tế? PGS.TS. Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Báo Công Thương về những vấn đề này.

Xin ông cho biết một số đánh giá về vai trò của vốn đầu tư công và việc giải ngân đối với nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn hiện nay?

Đầu tư công là một tuyến rất quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Đầu tư công thường liên quan đến những công trình lớn, công trình trọng điểm quốc gia. Nếu đầu tư công cho những công trình này được giải quyết tốt sẽ tạo ra sức đẩy rất mạnh cho quá trình phát triển kinh tế, ngược lại, nếu đầu tư công bị ách tắc sẽ dẫn đến quá trình này cũng bị chậm trễ.

PGS.TS. Trần Đình Thiên: Thể chế chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư công làm khó cho người thực thi
PGS.TS. Trần Đình Thiên - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam

Hiện nay nền kinh tế đang trong giai đoạn khó khăn, một trong những thách thức lớn nhất là khát nguồn vốn thị trường. Nguồn tín dụng ngân hàng tắc đầu ra, các kênh khác như thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán đều có sự lên xuống… Lúc này sự trông đợi đặt vào đầu tư công.

Đầu tư công là một điểm mà Chính phủ có thể tác động trên quy mô lớn để khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế. Điều này đang theo đúng nguyên lý cơ bản của kinh tế học về đầu tư nghịch chu kỳ: Khi nền kinh tế gặp khó, khu vực thị trường khó khăn thì cần tận dụng tuyến đầu tư công, tuyến vốn các dự án nhà nước để “bơm máu” cho nền kinh tế, tạo ra cú hích giúp nền kinh tế thoát khỏi điểm tắc nghẽn và tình trạng trì trệ.

Có thể nói, đầu tư công có tác dụng ngắn hạn nhưng cũng mang tính quyết định. Đó là lý do vì sao Chính phủ, Quốc hội nỗ lực thúc đẩy mạnh mẽ đầu tư công trong những năm vừa qua.

Giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên với nhiều lĩnh vực và ở nhiều địa phương, mức độ giải ngân vốn đầu tư công chậm, thậm chí có những địa phương xin hoàn trả lại vốn. Những điều này sẽ ảnh hưởng ra sao đối với nhiệm vụ hồi phục và phát triển kinh tế, thưa ông?

Mặc dù Chính phủ đốc thúc ráo riết nhưng không phải bộ, ngành, địa phương nào tiến độ giải ngân cũng như nhau. Đối với những bộ, ngành, địa phương giải ngân chậm không phải do yếu kém mà có nhiều yếu tố ràng buộc, có thể liên quan đến tiêu chuẩn, tiêu chí, hệ thống định mức triển khai chưa rõ ràng,… do đó khi phân tích phải căn cứ vào điều kiện cụ thể của từng nơi, từng đơn vị.

Nói về hệ quả chung, một dự án chậm trước hết gây lãng phí và ảnh hưởng đến hiệu quả của chính dự án đó; đồng thời cũng tác động mạnh đến nền kinh tế, không chỉ là tác động ngắn hạn mà tác động đến mặt chiến lược dài hạn.

Chẳng hạn một dự án về hạ tầng triển khai chậm sẽ kéo theo hàng loạt ý đồ chiến lược khác bị chậm, thậm chí có thể kéo lùi nhịp của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bởi sự chậm trễ không chỉ 1 - 2 ngày, 1 - 2 tháng mà có dự án chậm trễ rất nhiều năm. Việc này có thể gây ra hậu quả trực diện là nền kinh tế bỏ lỡ mất nhiều yếu tố thuộc về thời cơ để phục hồi và bứt phá. Đó là điều chúng ta phải đặc biệt chú ý.

0513-ynh-1
Chính phủ đã và đang thực hiện quyết liệt công tác thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

Hiện nay vẫn còn có những vấn đề chưa thống nhất giữa Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách cũng như các luật chuyên ngành, ảnh hưởng lớn tới hiệu quả, hiệu lực đầu tư công. Ở góc độ chuyên gia kinh tế, quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Khi các yếu tố cơ chế quyết định để tổ chức điều hành có xung đột với nhau thì hiệu quả thực thi bị giảm đi. Tuy nhiên, điều tôi muốn nhấn mạnh là không chỉ dự án bị ảnh hưởng mà sự “vênh” trong thể chế, chính sách có khả năng gây ra rủi ro cho bộ máy, cho những người thực thi, vì không biết cái đúng nằm ở đâu. Hệ quả của việc này rất lớn, bao trùm lên tâm lý hành động của bộ máy, không ai muốn làm, không ai dám làm vì sợ sai. Đây mới thực sự là điều đáng lo ngại.

Phải nhận thức rằng, nền kinh tế của chúng ta hiện nay là nền kinh tế chuyển đổi, đang thoát khỏi cái cũ và tạo lập cái mới, có sự chuyển dịch thường xuyên, do đó các quy định, chính sách có độ vênh là điều không tránh khỏi. Tuy nhiên, chúng ta sửa luật phải đảm bảo theo đúng định hướng đã đặt ra, đó là phù hợp với kinh tế thị trường và hội nhập.

Cần lưu ý là các tiêu chuẩn, tiêu chí, quy định chuẩn hóa phải rõ ràng. Nếu tiêu chuẩn, tiêu chí không rõ ràng thì luật lệ rất khó thực thi được. Vì vậy, khi làm luật, đôi khi các điều khoản, quy định có thể chưa đủ tường minh nhưng các tiêu chuẩn, tiêu chí phải mạch lạc, như thế sẽ giảm được rủi ro để bảo đảm được tính nhất quán trong hệ thống luật pháp.

Thủ tướng đã ra hàng loạt văn bản chỉ đạo, Chính phủ đã thành lập 6 tổ công tác để thúc đẩy việc giải ngân vốn đầu tư công; tại các địa phương trên cả nước cũng đang đốc thúc mạnh mẽ công tác này. Theo ông, những giải pháp quyết liệt này của Chính phủ và các địa phương sẽ có tác động như thế nào đến kết quả?

Chính phủ đã và đang thực hiện rất quyết liệt công tác thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Sự quyết liệt này đã mang lại kết quả thực tế trong thời gian qua. Mỗi quý tốc độ giải ngân vốn đầu tư công đều tăng lên, năm nay giải ngân tăng hơn năm trước với khối lượng, quy mô rất lớn. Như vậy, có thể thấy, vẫn cơ chế đó, vẫn chính sách đó nhưng những giải pháp thúc đẩy, biện pháp tổ chức thực hiện của Chính phủ đã có hiệu quả. Đúng như Thủ tướng nói, không có vấn đề gì mà không có lối thoát, không có giải pháp. Cách hành động như vậy tôi cho là rất tích cực.

Tuy nhiên, ở đây cũng phải nhấn mạnh, chúng ta triển khai phải mang lại hiệu quả thực chất chứ không dốc sức theo kiểu thi đua lập thành tích. Thành tích ảo vừa gây tốn chi phí vừa gây hậu quả về rủi ro bộ máy, sai lầm về lâu dài.

Do đó, khi không quan tâm đến thành tích ảo thì chúng ta nên sẵn sàng chấp nhận việc năm nay có thể giải ngân chậm, tuy nhiên có sự chuẩn bị để sang năm giải ngân mạnh hơn. Tôi nghĩ rằng Chính phủ và Quốc hội nên có tiêu chuẩn đánh giá theo hướng này, không chỉ đánh giá kết quả giải ngân mà cần xem xét sự chuẩn bị những điều kiện để thúc đẩy quá trình giải ngân một cách có chất lượng, trong đó bao gồm cả khối lượng, quy mô, cơ cấu giải ngân, như thế chúng ta mới đạt được thành tích thực chất. Đặc biệt, công tác giám sát, phân quyền, phân cấp chịu trách nhiệm phải được chú trọng, đi liền với khâu thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Xin cảm ơn ông!

Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được giao năm 2023 (Thủ tướng giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng, kế hoạch các năm trước chuyển sang) là hơn 831.092 tỷ đồng. Uớc thanh toán từ đầu năm đến 30/11 là 460.980 tỷ đồng, đạt 59,39% kế hoạch (đạt 65,1% kế hoạch Thủ tướng giao). Cùng kỳ năm 2022 đạt 52,43% kế hoạch và đạt 58,33% kế hoạch Thủ tướng giao.

Lê Na (thực hiện)
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: đầu tư công

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thu hút FDI và câu chuyện “đất lành, chim đậu”

Thu hút FDI và câu chuyện “đất lành, chim đậu”

Tại Đông Nam Á, Việt Nam là nơi đầu tư an toàn. Đây là lý do mà các doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn Việt Nam làm điểm đến để hợp tác đầu tư.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: 4 cơ hội của Việt Nam khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: 4 cơ hội của Việt Nam khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu

Nhân dịp đầu xuân mới, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã có chia sẻ về việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ dầu năm 2024.
Chuyên gia Nguyễn Minh Phong: Cần "cú huých" mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế

Chuyên gia Nguyễn Minh Phong: Cần "cú huých" mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế

Mặc dù nền kinh tế Việt Nam từ đầu năm đã có những tín hiệu khởi sắc, song, dự báo còn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức và cần cú huých mạnh mẽ hơn.
Chuyên gia kinh tế - PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh: Chủ động thích ứng, tăng tốc xuất khẩu

Chuyên gia kinh tế - PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh: Chủ động thích ứng, tăng tốc xuất khẩu

Xuất nhập khẩu tháng 1/2024 tăng gần 40%, kết quả của sự nỗ lực từ các doanh nghiệp trong việc tìm kiếm đơn hàng ở cả thị trường truyền thống và thị trường mới.
Bài 4: Tăng trưởng xuất khẩu nông lâm thủy sản liệu có ăn may?

Bài 4: Tăng trưởng xuất khẩu nông lâm thủy sản liệu có ăn may?

Nếu nói là “ăn may” tôi e rằng, đã làm mờ đi sự vận động của sản xuất, xuất khẩu, chỉ đạo của các bộ ngành, sự nỗ lực, bền bỉ của nông dân, doanh nghiệp…

Tin cùng chuyên mục

Căng thẳng ở Biển Đỏ: Bám sát tình hình, có kịch bản điều hành phù hợp

Căng thẳng ở Biển Đỏ: Bám sát tình hình, có kịch bản điều hành phù hợp

TS. Võ Trí Thành khuyến nghị điều hành vĩ mô theo hướng bám sát tình hình để có kịch bản phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp trong tình hình căng thẳng ở Biển Đỏ.
Ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam còn nhiều cơ hội để vươn xa

Ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam còn nhiều cơ hội để vươn xa

Năm 2024, dự báo nền kinh tế thế giới sẽ từng bước phục hồi. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp logistics tìm lại đơn hàng.
TS. Võ Trí Thành: Bất động sản sẽ phục hồi rõ nét

TS. Võ Trí Thành: Bất động sản sẽ phục hồi rõ nét

TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh chia sẻ về quan điểm thị trường bất động sản trong thời gian tới.
Cảnh giác với thủ đoạn dùng công nghệ video Deepfake để lừa đảo

Cảnh giác với thủ đoạn dùng công nghệ video Deepfake để lừa đảo

Deepfake trở thành cơn ác mộng đối với toàn xã hội, tội phạm mạng hiện đang khai thác trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi đánh cắp thông tin, lừa đảo.
Dự báo các hãng vận tải biển sẽ gặp khó khăn hơn trong năm 2024

Dự báo các hãng vận tải biển sẽ gặp khó khăn hơn trong năm 2024

Cuộc khủng hoảng, căng thẳng ở Biển Đỏ không phải là khó khăn duy nhất mà các hãng vận tải lớn phải đối mặt trong năm 2024.
Tăng trưởng GDP có thể đạt 7% trong năm 2024: Lãng mạn nhưng có cơ sở!

Tăng trưởng GDP có thể đạt 7% trong năm 2024: Lãng mạn nhưng có cơ sở!

Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, kịch bản tăng trưởng GDP 7% trong năm 2024 có chút lãng mạn, nhưng không phải là không thể.
Sau năm 5, dư địa thị trường Hiệp định CPTPP đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam còn rất lớn

Sau năm 5, dư địa thị trường Hiệp định CPTPP đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam còn rất lớn

Với nhiều cơ hội theo các cam kết mang lại, song sau 5 năm dư địa thị trường từ Hiệp định CPTPP đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam còn rất lớn.
Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ gửi thông điệp "đoàn kết, lòng tin" tới WEF Davos 2024

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ gửi thông điệp "đoàn kết, lòng tin" tới WEF Davos 2024

Tại WEF Davos 2024, Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường đoàn kết quốc tế, tái thiết lòng tin, thúc đẩy hợp tác giữa các nước.
Bài 3: Khắc phục khó khăn trong chuyển đổi xanh để ngành gỗ bứt tốc

Bài 3: Khắc phục khó khăn trong chuyển đổi xanh để ngành gỗ bứt tốc

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu đang thay đổi, việc tập trung xây dựng hình ảnh ngành gỗ Việt Nam phát triển bền vững là nhiệm vụ trọng tâm của ngành.
6 nhóm giải pháp giúp hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2024

6 nhóm giải pháp giúp hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2024

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng năm 2024 từ 6%- 6,5%, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương cần kiên trì thực hiện 6 nhóm giải pháp.
Chuyên giá kinh tế Đinh Trọng Thịnh: Năm 2024 và 2 kịch bản cho tăng trưởng kinh tế

Chuyên giá kinh tế Đinh Trọng Thịnh: Năm 2024 và 2 kịch bản cho tăng trưởng kinh tế

Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát tương đối thấp sẽ tạo vị thế cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2024 này.
Ngành lúa gạo Việt năm 2023: Khi thiên thời, địa lợi, nhân hòa

Ngành lúa gạo Việt năm 2023: Khi thiên thời, địa lợi, nhân hòa

Hội tụ đủ cả 3 yếu tố thiên thời, địa lợi, nhân hòa, năm 2023, ngành lúa gạo Việt Nam ghi nhận một năm bứt phá khi được mùa, được giá.
Thị trường, giá cả hàng hóa năm 2023 và những dự báo cho năm tới

Thị trường, giá cả hàng hóa năm 2023 và những dự báo cho năm tới

Năm 2023 sắp đi qua, nhìn chung thị trường hàng hóa đa dạng, dồi dào và phong phú, giá cả có những thời kì biến động do tác động của giá xăng dầu bán lẻ.
Xuất siêu liên tiếp giúp ổn định tỷ giá và các chỉ số kinh tế vĩ mô!

Xuất siêu liên tiếp giúp ổn định tỷ giá và các chỉ số kinh tế vĩ mô!

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh đã khẳng định như vậy về thành tích xuất siêu năm 2023 trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.
Phó Chủ tịch VUCC Trần Trung Tuấn: Còn nhiều cơ hội cho hàng hoá Việt tại thị trường Hoa Kỳ

Phó Chủ tịch VUCC Trần Trung Tuấn: Còn nhiều cơ hội cho hàng hoá Việt tại thị trường Hoa Kỳ

Theo Phó Chủ tịch VUCC Trần Trung Tuấn, Việt Nam có rất nhiều sản phẩm, sản vật tiềm năng hoàn toàn có thể xuất khẩu thị trường Hoa Kỳ và ngược lại…
Giữ vững chất lượng sản phẩm là yêu cầu trước nhất của các sàn thương mại điện tử

Giữ vững chất lượng sản phẩm là yêu cầu trước nhất của các sàn thương mại điện tử

Đối với các sàn thương mại điện tử, việc giữ vững chất lượng sản phẩm từ trên sàn cho đến khi tới tay người tiêu dùng luôn là yêu cầu đầu tiên, trước nhất.
Hải Phòng: Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng cơ hội từ Hiệp định EVFTA

Hải Phòng: Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng cơ hội từ Hiệp định EVFTA

Hiệp định EVFTA đã và đang mang lại những tác động tích cực đối với hoạt động xuất khẩu hàng hóa và phát triển kinh tế của TP.Hải Phòng.
Hiệp định UKVFTA sẽ tạo thêm những động lực mới để các nhà đầu tư Anh đến Việt Nam

Hiệp định UKVFTA sẽ tạo thêm những động lực mới để các nhà đầu tư Anh đến Việt Nam

Ngoài tác động tích cực đến hoạt động thương mại, Hiệp định UKVFTA sẽ tạo thêm những động lực mới để các nhà đầu tư Anh đến Việt Nam.
Thực hiện mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công: Cần sự quyết liệt đồng bộ

Thực hiện mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công: Cần sự quyết liệt đồng bộ

Thực hiện mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công, các bộ, ngành, địa phương phải quyết tâm, quyết liệt xông lên theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
CEO Accesstrade Đỗ Hữu Hưng: Chuyển đổi số là câu chuyện về chiến lược, tư duy mới

CEO Accesstrade Đỗ Hữu Hưng: Chuyển đổi số là câu chuyện về chiến lược, tư duy mới

Trong cuộc đua số hoá, việc thích ứng chuyển đổi số sẽ giúp doanh nghiệp nhập cuộc nhanh với xu hướng phát triển chung toàn cầu.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động