Nghệ An: Chế biến sâu để tăng giá trị xuất khẩu cho khoáng sản

Do hạn chế khi chưa được chế biến sâu để tăng giá trị, nên nguồn lợi thu lại được từ khai thác khoáng sản lâu nay không tương xứng với giá trị thực.
Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 1: "Thủ phủ khoáng sản" Quỳ Hợp đừng để thêm hệ luỵ Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 2: Nhiều chính sách bất cập từ khai thác khoáng sản

“Nút thắt” công nghệ

Chế biến sâu, một mặt tăng giá trị xuất khẩu cho khoáng sản, mặt khác giải quyết được tình trạng “bán non” tài nguyên. Do chưa được chế biến sâu nên nguồn lợi thu lại được từ loại tài nguyên này không tương xứng với giá trị thực.

Theo Sở Tài nguyên môi trường tỉnh Nghệ An, hiện địa phương này có 272 giấy phép khai thác khoáng sản, từ quặng thiếc, chì, kẽm, đá vôi xi măng, khoáng sản làm vật liệu xây dựng cho đến các loại đá quý, vàng…, tuy nhiên, tập trung chủ yếu ở 2 loại khoáng sản chủ lực quặng thiếc và đá trắng.

Nghệ An: Chế biến sâu để tăng giá trị xuất khẩu cho khoáng sản
Đá trắng tập kết tại Cảng Cửa Lò chuẩn bị xuất khẩu

Qua số liệu từ Sở Công Thương Nghệ An cho thấy, từ năm 2020, Nghệ An xuất khẩu đá hộc trắng thô là trên 1,2 triệu tấn, thu được hơn 24 triệu USD, đá trắng xay thành bột siêu mịn xuất khẩu là 383 nghìn tấn, thu được 40,5 triệu USD... Đến năm 2021, đá hộc trắng thô xuất khoảng 1,2 triệu tấn, bột đá siêu mịn xuất khẩu tăng gần gấp đôi, đạt trên 600.000 tấn. Từ số liệu trên cho thấy, dù được cải thiện nhưng tỷ lệ đá thô xuất khẩu vẫn nhiều gấp đôi đá đã qua chế biến thành bột.

Bắt buộc phải xuất khẩu thô vì có những chủng loại Việt Nam không thể chế biến được. Đây là nguyên nhân chính được hầu hết các doanh nghiệp nêu. Tuy nhiên, còn những lý do khác cũng quan trọng không kém như câu chuyện thị trường, hay chất lượng khoáng sản của từng mỏ mà doanh nghiệp được khai thác cũng được nêu ra.

Tại Công ty TNHH Khoáng sản Long Anh (huyện Quỳ Hợp), có sản phẩm xuất khẩu từ năm 2006. Từ năm 2020, công ty đã có sản phẩm được thị trường Mỹ chấp nhận. Vậy nhưng cho đến thời điểm này, số lượng đá xuất khẩu của Long Anh vẫn chưa thể là sản phẩm tinh hoàn toàn.

Ông Đặng Văn Nga - Phó Giám đốc công ty, cho hay: “Trong ngành sản xuất đá này có 2 dòng, một là đá ốp lát, hai là dòng xay bột siêu mịn để làm phụ gia cho các sản phẩm. Cả 2 loại này đều phải xuất cả 2 thứ như xuất thô và chế biến sâu. Nguyên nhân là do, có nhiều mặt hàng do công nghệ của mình không chế biến được. Nếu doanh nghiệp không xuất thô thì sẽ tồn đọng một lượng sản phẩm lớn, nên nhiều mặt hàng xuất thô là không thể tránh khỏi…”.

Ông Hoàng Ngọc Khánh - Giám đốc Công ty CP Thương mại khoáng sản Thành Công cũng chia sẻ: “Ngày trước, công ty khai thác đá bằng công nghệ nổ mìn, nhưng qua một thời gian tiếp xúc với thị trường nước ngoài, công ty nhận ra phải cải tiến công nghệ, vừa tận dụng hết các loại đá khai thác được, vừa nâng cao được chất lượng sản phẩm. Ví như phương pháp trước cắt bằng dây nổ mìn, sau này cắt bằng dây kim cương, như vậy công ty tận dụng được tối đa sản phẩm khai thác ra tại mỏ…”.

Với thực trạng chung của các doanh nghiệp tại Nghệ An, “nút thắt” hiện tại vẫn là công nghệ. Nhiều doanh nghiệp khoáng sản đã thừa nhận, công nghệ quyết định tới 70% thành công của doanh nghiệp. Tuy nhiên, 1 dàn máy để phục vụ chế biến khoáng sản sâu lên tới cả triệu đô, một số tiền không nhỏ đối với các doanh nghiệp khoáng sản ở Nghệ An.

Tuy nhiên, với yêu cầu ngày càng cao của thị trường, nhiều doanh nghiệp phải tự chuyển mình. Điều này không những phù hợp với xu thế của tương lai mà còn đúng với quan điểm “Lấy chất lượng tăng trưởng xuất khẩu làm nền tảng, hướng đến các sản phẩm xuất khẩu có giá trị gia tăng cao”, mà tỉnh Nghệ An đã đề ra trong “Đề án Phát triển xuất khẩu tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021-2025”.

Những giải pháp cần thực hiện

Huyện Quỳ Hợp được xem là “thủ phủ khoáng sản” ở Nghệ An. Vài năm trở lại đây, huyện Quỳ Hợp đã có rất nhiều cơ chế mở để khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi mô hình chế biến từ thô sang chế biến sâu như: tạo điều kiện về vốn vay, các hành lang pháp lý đi cùng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vướng mắc mà cả doanh nghiệp và địa phương chưa thể tháo gỡ.

Nghệ An: Chế biến sâu để tăng giá trị xuất khẩu cho khoáng sản

Một lượng đá thải lớn ở một mỏ đá tại huyện Quỳ Hợp

Thêm vào đó, nhiều doanh nghiệp khoáng sản chia sẻ, không chỉ vướng trong thủ tục thuê đất, một lần nữa, câu chuyện thị trường, thủ tục pháp lý, hay những quy định mới… lại được nhắc tới như một rào cản trong quá trình doanh nghiệp chuyển đổi mô hình.

Tuy nhiên, theo lộ trình thì đến năm 2026, việc xuất khẩu đá thô sẽ hoàn toàn phải chấm dứt. Điều này đã được nêu rõ trong Thông tư 23/2026 của Bộ Công Thương. Thông tư 23 ra đời nhằm thay thế Thông tư 08 và Thông tư 12 trước đây, quy định về danh mục chủng loại, tiêu chuẩn chất lượng khoáng sản xuất khẩu do Bộ Công Thương quản lý. Trong đó, đá hoa trắng có độ trắng từ 92-95%, chỉ được xuất khẩu đến năm 2026.

Về vấn đề này, ông Lê Đức Ánh - Phó Giám đốc Sở Công Thương Nghệ An chia sẻ: “Hiện đá khai thác có 3 loại và đá loại 1 trên 95%. Hiện nay, theo giấy phép, ở Nghệ An khai thác khoảng 11 triệu tấn/năm, trong số này đá trên 95% nằm vào khoảng 2,5-3 triệu tấn, như vậy lượng đá trên 95% thừa đủ để doanh nghiệp sản xuất...”.

Theo lý giải của ông Lê Đức Ánh, “Bài toán ở đây tại sao doanh nghiệp chỉ chế biến chừng đó thôi, vì họ phải cân đối hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đơn cử, nếu doanh nghiệp khai thác một lúc ra 3 loại đá cùng một lúc doanh nghiệp không thể đưa ra nghiền hết được mà buộc loại đá B và C dưới 95% doanh nghiệp phải xuất khẩu thô. Bởi không có công nghệ nghiền cũng như không đổ trực tiếp ra bãi thải nên buộc doanh nghiệp phải xuất thô…”.

Cũng theo ông Lê Đức Ánh, Bộ Công Thương đã nghiên cứu kỹ khi ban hành thông tư này. Và rõ ràng còn một khoảng thời gian rất dài nữa để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình, chuyển dần sang chế biến sâu và đây cũng phù hợp lượng khoáng sản ngày càng thu hẹp.

Rõ ràng qua thông tư về xuất khẩu khoáng sản cũng như những nghị định về thuế quan, hiện xuất khẩu đá thô thuế là 20%, đến năm 2025 sẽ là 30%. Cho nên, ngay cả hàng rào thuế quan, hay thông tư xuất khẩu khoáng sản thì cả 2 công cụ pháp lý này buộc các doanh nghiệp thực hiện chế biến sâu để gia tăng giá trị khoáng sản đá trắng. Và một điều chắc chắn, từ nay đến năm 2026 được sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước, các quy định về các văn bản quy phạm pháp luật, rõ ràng số lượng các doanh nghiệp chế biến sâu ngày càng tăng lên…”, ông Lê Đức Ánh nhận định.

Hoàng Trinh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Nghệ An

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Lai Châu: Tập trung các giải pháp đảm bảo đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2024

Lai Châu: Tập trung các giải pháp đảm bảo đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2024

Sáng nay (19/4), Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu khoá XIV tổ chức Hội nghị lần thứ 19 thảo luận và quyết định một số nội dung quan trọng của địa phương
Bà Rịa – Vũng Tàu tạo động lực cho các dự án trọng điểm

Bà Rịa – Vũng Tàu tạo động lực cho các dự án trọng điểm

HĐND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã thông qua 4 nghị quyết, trong đó có 1 nghị quyết thuộc lĩnh vực đầu tư công và 3 nghị quyết thuộc lĩnh vực đất đai.
Cần Thơ: Doanh thu trong các khu công nghiệp đạt trên 687 triệu USD

Cần Thơ: Doanh thu trong các khu công nghiệp đạt trên 687 triệu USD

Tổng doanh thu của các doanh nghiệp đang hoạt động trong các khu công nghiệp trên địa bàn TP. Cần Thơ là 687,7 triệu USD, tăng 25% với cùng kỳ năm 2023.
Thừa Thiên Huế: Đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Thừa Thiên Huế: Đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Tốc độ tăng trưởng quý I/2024 không đạt như kế hoạch, tỉnh Thừa Thiên Huế tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn.
Hà Giang: Hiệu quả từ các mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ

Hà Giang: Hiệu quả từ các mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ

Nhờ nâng cao quyền năng kinh tế, phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Quang Bình (Hà Giang) đã tự tin vươn lên làm chủ kinh tế, từng bước xóa đói, giảm nghèo

Tin cùng chuyên mục

Tuyên Quang: Tín hiệu vui trong công tác đào tạo nghề

Tuyên Quang: Tín hiệu vui trong công tác đào tạo nghề

Năm 2024, tỉnh Tuyên Quang đặt ra mục tiêu giải quyết việc làm cho 22.550 lao động với tỷ lệ qua đào tạo đạt 69,5%, trong đó tỷ lệ có bằng, chứng chỉ là 28%.
Lâm Đồng: Triển khai các giải pháp tăng thu ngân sách Nhà nước

Lâm Đồng: Triển khai các giải pháp tăng thu ngân sách Nhà nước

Thu ngân sách quý I/2024 của tỉnh Lâm Đồng tuy đảm bảo dự toán Trung ương giao, nhưng không đạt chỉ tiêu. Tỉnh này đang triển khai các giải pháp nhằm tăng thu.
Hà Giang: Sẵn sàng đảm bảo cấp điện an toàn, ổn định mùa mưa bão

Hà Giang: Sẵn sàng đảm bảo cấp điện an toàn, ổn định mùa mưa bão

Nhằm đảm bảo cấp điện an toàn, ổn định trong mùa mưa bão năm 2024, hiện công tác bảo dưỡng, sửa chữa, phương án ứng phó sự cố đã được PC Hà Giang hoàn tất.
Xây dựng Mang Yang - Gia Lai thành thiên đường bò sữa

Xây dựng Mang Yang - Gia Lai thành thiên đường bò sữa

Nhìn từ các xứ sở bò sữa trên thế giới hiện nay, Mang Yang - Gia Lai hội tụ nhiều yếu tố để có thể xây dựng thành "thiên đường chăn nuôi bò sữa”.
Bình Dương: Phát triển logistics gia tăng lợi thế trong thu hút đầu tư

Bình Dương: Phát triển logistics gia tăng lợi thế trong thu hút đầu tư

Sự phát triển nhanh của ngành công nghiệp, thương mại dịch vụ đã và đang tạo ra động lực mạnh mẽ thúc đẩy ngành dịch vụ logistics của Bình Dương.
Thái Nguyên bứt phá mạnh mẽ trong thu hút đầu tư

Thái Nguyên bứt phá mạnh mẽ trong thu hút đầu tư

Trên đà phát triển, tỉnh Thái Nguyên đang tiếp tục tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, tăng sức cạnh tranh để thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp.
Lãnh đạo Tập đoàn TKV làm việc với tỉnh ủy Lâm Đồng

Lãnh đạo Tập đoàn TKV làm việc với tỉnh ủy Lâm Đồng

Tập đoàn TKV luôn xác định tỉnh Lâm Đồng là địa bàn chiến lược để tiếp tục đầu tư thăm dò phát triển tài nguyên và đầu tư các dự án bô xít - alumin mới.
Hơn 700 nhà lãnh đạo và CEO dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Trung Quốc 2024 tại Bình Dương

Hơn 700 nhà lãnh đạo và CEO dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Trung Quốc 2024 tại Bình Dương

Từ ngày 14 - 16/4/2024, sẽ diễn ra Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Trung Quốc 2024, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm tỉnh Bình Dương.
Bà Rịa - Vũng Tàu: Nhiều điểm sáng trong bức tranh kinh tế quý I/2024

Bà Rịa - Vũng Tàu: Nhiều điểm sáng trong bức tranh kinh tế quý I/2024

Trong quý I/2024, Việt Nam thu hút được 6,17 tỷ USD vốn FDI, trong đó tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thu hút vốn FDI hơn 1,5 tỷ USD, bằng một phần tư của cả nước.
Phú Thọ: Kiểm tra, giám sát chặt chẽ kinh doanh hàng hóa dịp Giỗ Tổ

Phú Thọ: Kiểm tra, giám sát chặt chẽ kinh doanh hàng hóa dịp Giỗ Tổ

Các lực lượng chức năng tỉnh Phú Thọ tăng cường quản lý, giám sát, để kịp thời phát hiện, ngăn chặn những hành vi vi phạm trong kinh doanh hàng hóa dịp Giỗ Tổ.
Bình Dương: Huyện Phú Giáo bàn giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp sản xuất công - nông nghiệp

Bình Dương: Huyện Phú Giáo bàn giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp sản xuất công - nông nghiệp

Ngành chức năng huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương khẳng định sẽ tăng cường nhiều giải pháp để gỡ khó cho doanh nghiệp sản xuất trong lĩnh vực công - nông nghiệp.
Tổ công tác đặc biệt Hà Nội họp tháo gỡ khó khăn tại 6 dự án

Tổ công tác đặc biệt Hà Nội họp tháo gỡ khó khăn tại 6 dự án

Phiên họp thứ 4 của Tổ công tác đặc biệt Hà Nội đã tập trung tháo gỡ vướng mắc tại 6 dự án trên địa bàn thành phố.
Ninh Thuận: Công nghiệp tăng cao, xuất khẩu gặp khó trong quý I/2024

Ninh Thuận: Công nghiệp tăng cao, xuất khẩu gặp khó trong quý I/2024

Trong quý I/2024, các lĩnh vực thương mại, du lịch, năng lượng, công nghiệp của tỉnh Ninh Thuận tăng trưởng khá, hoạt động xuất khẩu găp nhiều khó khăn.
Tuyên Quang: Thu nội địa quý I/2024 tăng hơn 22% so với cùng kỳ

Tuyên Quang: Thu nội địa quý I/2024 tăng hơn 22% so với cùng kỳ

Lũy kế tổng thu nội địa quý I/2024 của tỉnh Tuyên Quang là 655,1 tỷ đồng, đạt 19,5% dự toán, tăng 22,2% so với cùng kỳ của năm 2023.
Lào Cai: Quyết liệt thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2024

Lào Cai: Quyết liệt thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2024

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành văn bản yêu cầu các đơn vị, địa phương đẩy mạnh triển khai các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2024.
Quảng Ninh: Tập trung hoàn thiện hạ tầng, thu hút đầu tư các khu công nghiệp

Quảng Ninh: Tập trung hoàn thiện hạ tầng, thu hút đầu tư các khu công nghiệp

Với những lợi thế đặc biệt về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông kết nối, TX. Quảng Yên được xác định là trọng điểm thu hút đầu tư của Quảng Ninh năm 2024.
Bộ trưởng Lê Minh Hoan kiểm tra công tác phòng, chống IUU tại Bà Rịa - Vũng Tàu

Bộ trưởng Lê Minh Hoan kiểm tra công tác phòng, chống IUU tại Bà Rịa - Vũng Tàu

Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm việc với UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu về phòng, chống IUU.
Bắc Kạn: Nhiều tiềm năng xuất khẩu viên nén gỗ

Bắc Kạn: Nhiều tiềm năng xuất khẩu viên nén gỗ

Viên nén gỗ đang được thị trường ưa chuộng, do đó dù còn khá mới mẻ tại tỉnh Bắc Kạn, song mặt hàng này vẫn được dự báo có giá trị xuất khẩu rất tiềm năng.
Bình Dương: Khởi công xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp An Lập

Bình Dương: Khởi công xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp An Lập

Cụm công nghiệp An Lập là cụm công nghiệp thứ 8 tại tỉnh Bình Dương được đưa vào hoạt động, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp của huyện Dầu Tiếng.
Tuyên Quang: Sản xuất công nghiệp tăng trưởng ấn tượng trong quý I/2024

Tuyên Quang: Sản xuất công nghiệp tăng trưởng ấn tượng trong quý I/2024

Theo Sở Công Thương Tuyên Quang, quý I năm 2024, giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh đạt 5.447,3 tỷ đồng, bằng 23% kế hoạch năm, tăng 19,8% so với năm 2023.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động