Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 1: "Thủ phủ khoáng sản" Quỳ Hợp đừng để thêm hệ luỵ

Việc cấp phép tràn lan, cộng với sự buông lỏng quản lý đã khiến cho môi trường ở “thủ phủ” khoáng sản huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An bị tàn phá đến mức báo động.

Khổ vì giàu khoáng sản

Xã Châu Hồng được xem là thủ phủ khoáng sản với 11 doanh nghiệp đang khai thác, bao gồm 5 doanh nghiệp khai thác quặng, 7 doanh nghiệp khai thác đá. Trong quá trình khai thác, nhiều doanh nghiệp lắp đặt hệ thống bơm hút nước trong hang cát tơ dưới lòng đất sâu hàng trăm mét để công nhân tiếp xúc với vỉa quặng khai thác. Vị trí mỏ gần nhất cách khu dân cư khoảng 500m. Tuy nhiên, chỉ có Công ty Cổ phần Tân Hoàng Khang khai thác khoáng sản hầm lò, bơm hút nước ngầm dưới lòng đất, sâu hàng trăm mét để công nhân tiếp xúc với vỉa quặng khai thác.

Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 1:
Địa bàn xã Châu Hồng là một thung lũng, được bao quanh bởi những dãy núi, dưới núi là hệ thống hang cát tơ và suối ngầm

Tại những vùng khai thác, người dân khi được hỏi đều bày tỏ bức xúc do nhiều năm chịu đựng ô nhiễm do bụi, đất đá rơi vãi gây nguy hiểm cho người qua lại, đường sá xuống cấp. Từ nhiều năm nay, những nơi có mỏ khai thác đá, đất thuộc huyện Quỳ Hợp đều trở thành “điểm nóng” về môi trường.

Phải đến tận nơi, chứng kiến cảnh người dân sống lo âu thấp thỏm, bên cạnh những “hố tử thần”… mới thấy hết được nỗi thống khổ của người dân ở đó.

Ông Điền Viết Tứ, một người dân ở bản Na Hiêng, xã Châu Hồng cho hay, "Vợ chồng con cái đang ngủ, nghe tiếng rào rào và tiếng nổ, nên nghi bị sụt lún. Tôi liền chạy ra kiểm tra thì phát hiện phía dưới móng nhà xuất hiện một hố lớn, sụt lún không ngừng. Tôi cùng vợ gọi anh em họ hàng tới giúp vận chuyển đồ đạc, vật dụng ra ngoài. Vì hiện tượng sụt lún này thời gian gần đây xẩy ra nhiều ngoài đồng ruộng nhưng không nghĩ nó xảy ra ở đây sớm như vậy", ông Tứ kể.

Từ cuối năm 2020 - 2021, trên địa bàn xã Châu Hồng xuất hiện tình trạng sụt lún, nứt nẻ đất, nhà cửa của người dân. Đầu năm 2022 đến nay, hiện tượng này lan rộng đến nhà ở của các hộ dân, cơ quan, trường học của xã Châu Hồng và tình trạng này vẫn tiếp tục tái diễn. Đến nay, đã có 232 hộ dân ở xã Châu Hồng xuất hiện tình trạng sụt lún, nứt nẻ đất, nhà ở. Bên cạnh đó, 299 giếng nước của người dân, trạm y tế, trường học bị khô cạn.

Đối với đất nông nghiệp, các điểm sụt lún có diện tích khoảng 25-30m2, chiều sâu 1,5-2,5m. Tại nhà dân, các vết nứt đất kéo dài, xuyên qua sân, vườn, nhà ở của nhiều hộ. Các vết nứt còn xuất hiện tại Trường trung học cơ sở Hồng Tiến, điểm Bưu điện văn hoá xã và trụ sở Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xã Châu Hồng.

Không chỉ ở Châu Hồng mà dọc tuyến đường 532 từ thị trấn Quỳ Hợp, qua các xã Châu Lộc, Châu Tiến rất nhiều mỏ đá đang được khai thác, nhà máy chế biến cũng vận hành hết công suất. "Người dân xung quanh mỏ đá chưa thấy được hưởng gì ngoài bụi đá và tiếng ồn", ông Nguyễn Văn H. ở xóm Lộc Tiến, xã Châu Tiến nói.

Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 1:
Sáng 27/5 vừa qua, hố tử thần xuất hiện tại gia đình vợ chồng ông Điền Viết Tứ, trú tại bản Na Hiêng, xã Châu Hồng, huyện Quỳ Hợp

Hay nhiều năm nay, dòng sông Nậm Tôn với chiều dài hàng chục km chảy qua xã Liên Hợp, Châu Quang, thị trấn Quỳ Hợp bị đổi màu đục ngầu, đỏ quạch. Sông Nậm Tôn từng là nguồn sống cho hàng nghìn người dân quanh vùng. Thế nhưng giờ đây đang bị “bức tử” khiến người dân không dám lội xuống sông.

Người dân ở xã Châu Quang cho hay, sông Nậm Tôn bắt nguồn từ các xã Châu Tiến, Châu Hồng chảy về nhưng đã bị ô nhiễm từ những năm 80 của thế kỷ trước do hoạt động khai thác khoáng sản ở thượng nguồn. Nguồn nước bị ô nhiễm nên người dân không thể dùng sản xuất hay sinh hoạt. Vào mùa mưa, nước đỡ đục hơn chút ít. Để có nguồn nước sinh hoạt, hầu như gia đình nào cũng phải đào giếng, rất tốn kém. Nguồn nước từ sông Nậm Tôn bị ô nhiễm hàng chục năm nay, người dân không còn dùng vào sản xuất hay sinh hoạt.

Thông tin từ Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Nghệ An, từ năm 2017-2021, mẫu nước lấy từ điểm quan trắc trên sông Nậm Tôn có độ đục khá cao, chỉ số TSS nhiều lần vượt Quy chuẩn Việt Nam. Cụ thể năm 2017 chỉ số TSS vượt quy chuẩn từ 2,4-3,3 lần, năm 2018 vượt từ 1,63-4,73 lần, năm 2019 vượt từ 1,43-10,86 lần. Đặc biệt năm 2020, chỉ số TSS xuất hiện trong đợt 3 đạt 808mg/l, trong khi theo Quy chuẩn Việt Nam là 30mg/l (vượt 26,93 lần). Năm 2022, do chưa hoàn thành các thủ tục nên đơn vị chưa thực hiện việc lấy mẫu quan trắc.

Những con số biết nói cho thấy thực trạng đáng báo động về ô nhiễm môi trường trên sông Nậm Tôn. Thế nhưng người dân địa phương vẫn đang thiếu thông tin ô nhiễm của dòng sông từ các cơ quan chức năng.

Hàng loạt hệ luỵ…

Huyện Quỳ Hợp, là huyện trọng điểm về khai thác, chế biến khoáng sản. Nhiều năm qua, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước và khắc phục hậu quả do khai thác, chế biến khoáng sản và ô nhiễm môi trường gây ra còn nhiều bất cập, gây khó khăn, thiếu thốn đối với huyện, xã và đặc biệt là người dân.

Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 1:

Người dân bật khóc sau khi chứng kiến nhà cửa của con gái bị sụt lún, nứt nẻ vào sáng 27/5 vừa qua ở Châu Hồng

Số liệu từ Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Nghệ An, tính đến tháng 2/2022, huyện Quỳ Hợp có 44 giấy phép khai thác khoáng sản đang còn hiệu lực, chủ yếu khai thác đá hoa trắng, đá trắng và thiếc trong đó có 25 giấy phép do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp và 19 giấy phép do UBND tỉnh Nghệ An cấp (ngoài ra còn hàng trăm mỏ đá xây dựng được cấp phép). Hầu hết các mỏ khoáng sản đều được cấp phép khai thác trong vòng 15-30 năm, như vậy người dân nơi đó cũng phải sống chung với ô nhiễm với khoảng thời gian tương ứng.

Không thể phủ nhận rằng, khai thác khoáng sản đã đóng góp tích cực vào nguồn thu ngân sách. Các khoản thu ngân sách bao gồm thuế các loại của các doanh nghiệp đóng trên địa bàn phân cấp cho huyện thu; các doanh nghiệp phân cấp cho tỉnh thu; các doanh nghiệp ngoài địa bàn đăng ký nộp ngân sách cho các địa phương khác; thu thuế xuất nhập khẩu từ các cửa khẩu.

Tuy nhiên, kéo theo đó là hàng loạt hệ luỵ từ hoạt động khoáng sản đã gây hậu quả nặng nề như nguồn nước dùng cho sinh hoạt và sản xuất dần bị cạn kiệt, nguồn nước bị ô nhiễm ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống của người dân địa phương. Mà tình trạng sụt lún ở xã Châu Hồng gần đây là minh chứng điển hình.

Quỹ đất dành cấp cho hoạt động khoáng sản dẫn đến thiếu đất sản xuất, ảnh hưởng đến lao động, việc làm và thu nhập của nhân dân. Thêm vào đó hạ tầng giao thông xuống cấp nhanh chóng, ô nhiễm bụi, tiếng ồn… Bên cạnh đó còn tiềm ẩn và phát sinh nhiều tệ nạn xã hội như buôn bán, vận chuyển ma túy, nghiện ma túy, tai nạn lao động,…

Đó là chưa kể có nhiều doanh nghiệp sau khi khai thác hết hạn giấy phép hoặc không còn khoáng sản đã bỏ đi nơi khác mà không hoàn thổ đúng như cam kết. Dù các doanh nghiệp có ký quỹ bảo vệ môi trường nhưng cũng chưa hoàn thiện hết nghĩa vụ của mình, hoặc tiền ký quỹ thấp hơn cả tiền thực hiện hoàn thổ nên doanh nghiệp thà bỏ tiền ký quỹ hơn là thực hiện nghĩa vụ hoàn thổ phục hồi môi trường, điều này để lại hậu quả lớn cho địa phương.

Chưa bao giờ câu chuyện về quản lý, khai thác, thu ngân sách liên quan đến khai thác khoáng sản ở Nghệ An lại "nóng" như hiện nay. Sau hàng loạt vấn đề xẩy ra sụt lún ở xã Châu Hồng vừa qua, gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng buông lỏng khai thác khoáng sản của các doanh nghiệp. Về vấn đề này, lãnh đạo huyện Quỳ Hợp cũng bày tỏ, nhiều vấn đề lực bất tòng tâm. Huyện rất cần ở đây là hình thành khu công nghiệp và thành lập bộ máy quản lý khoáng sản để tăng hiệu quả quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường.

“Tài nguyên khoáng sản là của quốc gia chứ không phải của riêng Quỳ Hợp, vì nằm trên địa bàn Qùy Hợp nên Qùy Hợp quản lý. Tuy nhiên không có bộ máy quản lý riêng về khoáng sản, nguồn lực hạn chế và quản lý tài nguyên nhưng huyện không được gì bởi các loại thuế, phí về tài nguyên môi trường nộp vào ngân sách. Phòng tài nguyên chỉ có 5 người, phải đảm nhiệm một khối lượng công rất việc lớn", Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện Quỳ Hợp - ông Nguyễn Đình Tùng cho biết.

Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 2: Nhiều chính sách bất cập từ khai thác khoáng sản

Hoàng Trinh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Hộp thư ngày 5/7: Sữa hạt ngũ cốc 25 Beta Glucare quảng cáo như “thần dược"

Hộp thư ngày 5/7: Sữa hạt ngũ cốc 25 Beta Glucare quảng cáo như “thần dược"

Ngày 5/7, hộp thư Báo Công Thương nhận được phản ánh: Rầm rộ rao bán dự án khi chưa được cấp phép; Sữa hạt ngũ cốc 25 Beta Glucare quảng cáo như “thần dược".
Tỉnh Hà Tĩnh: Rừng ngập mặn chắn sóng chết khô bất thường

Tỉnh Hà Tĩnh: Rừng ngập mặn chắn sóng chết khô bất thường

Khoảng gần 26 ha rừng ngập mặn chắn sóng trồng mắm, đước, sú vẹt… ở xã Kỳ Hà, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà tĩnh, chết khô bất thường.
Hộp thư ngày 30/6: Cảnh báo đa cấp bất động sản với chiêu thức huy động vốn lãi “khủng”

Hộp thư ngày 30/6: Cảnh báo đa cấp bất động sản với chiêu thức huy động vốn lãi “khủng”

Ngày 30/6, hộp thư Báo điện tử Công Thương nhận được phản ánh về việc xuất hiện tình trạng đa cấp bất động sản với chiêu thức huy động vốn lãi “khủng”.
Hộp thư ngày 29/6: Hàng loạt sản phẩm của Công ty TNHH Thảo Dược Việt có dấu hiệu quảng cáo trái phép

Hộp thư ngày 29/6: Hàng loạt sản phẩm của Công ty TNHH Thảo Dược Việt có dấu hiệu quảng cáo trái phép

Ngày 29/6, hộp thư Báo điện tử Công Thương nhận được phản ánh về việc: Sản phẩm của Công ty TNHH Thảo Dược Việt có dấu hiệu quảng cáo trái phép...
Hộp thư ngày 28/6: Sữa hạt xương khớp OviSure Gold quảng cáo thổi phồng công dụng

Hộp thư ngày 28/6: Sữa hạt xương khớp OviSure Gold quảng cáo thổi phồng công dụng

Hộp thư ngày 28/6, Báo điện tử Công Thương nhận được phản ánh của bạn đọc về sản phẩm sữa hạt xương khớp OviSure Gold quảng cáo thổi phồng công dụng.

Tin cùng chuyên mục

Công an Thanh Hóa: Quyết liệt đấu tranh, ngăn chặn hiểm hoạ từ ma tuý

Công an Thanh Hóa: Quyết liệt đấu tranh, ngăn chặn hiểm hoạ từ ma tuý

Công an tỉnh Thanh Hóa đã điều tra, làm rõ 389 vụ, 706 đối tượng mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma tuý, thu giữ nhiều tang vật về ma túy.
Hộp thư ngày 27/6: Sản phẩm Cao Vị Nhân quảng cáo như thuốc

Hộp thư ngày 27/6: Sản phẩm Cao Vị Nhân quảng cáo như thuốc

Sản phẩm Cao Vị Nhân quảng cáo như thuốc,được cho là điều trị khỏi các loại bệnh u xơ, u nang, u cổ tử cung và thậm chí cả ung thư….
Hộp thư ngày 26/6: Coffee Cappuccino Detox “nổ” công dụng

Hộp thư ngày 26/6: Coffee Cappuccino Detox “nổ” công dụng

Hộp thư ngày 26/6, Báo điện tử Công Thương nhận được thông tin phản ánh về sản phẩm Coffee Cappuccino Detox “nổ” công dụng.
Vụ kiện bất đắc dĩ và nước mắt các doanh nghiệp du lịch, thương mại rơi xuống công trình tiền tỷ

Vụ kiện bất đắc dĩ và nước mắt các doanh nghiệp du lịch, thương mại rơi xuống công trình tiền tỷ

Vụ kiện bất đắc dĩ của các doanh nghiệp du lịch thương mại với Chánh thanh tra Sở Xây dựng Hải Phòng phía sau là nước mắt nhà đầu tư rơi xuống công trình
Hộp thư ngày 25/6: Bất thường trong việc bán đất tại Cụm công nghiệp làng nghề Minh Phương

Hộp thư ngày 25/6: Bất thường trong việc bán đất tại Cụm công nghiệp làng nghề Minh Phương

Hộp thư ngày 25/6 Báo điện tử Công Thương nhận được thông tin phản ánh về vấn đề bất thường trong việc bán đất tại Cụm công nghiệp làng nghề Minh Phương.
Thanh Hóa: Cách chức Chủ tịch hội phụ nữ xã vì quan hệ bất chính tại công sở

Thanh Hóa: Cách chức Chủ tịch hội phụ nữ xã vì quan hệ bất chính tại công sở

Bà Trương Thị Hà - Chủ tịch hội phụ nữ xã Thành Mỹ, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa bị cách chức vì quan hệ bất chính tại công sở.
Chuyện lạ về doanh nghiệp xin làm Dự án Khu nhà ở NSQ Thuỵ Phương

Chuyện lạ về doanh nghiệp xin làm Dự án Khu nhà ở NSQ Thuỵ Phương

Công ty NSQ Hà Nội đang đề xuất làm Dự án Khu nhà ở NSQ Thuỵ Phương tại quận Bắc Từ Liêm, TP. Hà Nội song về tài chính tiềm ẩn “chuyện lạ”.
Hộp thư ngày 24/6: Thẩm mỹ Vedette đổi tên, nghi vấn “xóa vết” nhằm tiếp tục sai phạm?

Hộp thư ngày 24/6: Thẩm mỹ Vedette đổi tên, nghi vấn “xóa vết” nhằm tiếp tục sai phạm?

Hộp thư ngày 24/6 Báo Công Thương nhận được thông tin phản ánh về việc thẩm mỹ Vedette bất ngờ đổi tên sau nhiều nghi vấn sai phạm.
Hộp thư ngày 23/6: Lừa sang nước ngoài làm việc lương cao rồi đòi tiền chuộc

Hộp thư ngày 23/6: Lừa sang nước ngoài làm việc lương cao rồi đòi tiền chuộc

Hộp thư ngày 23/6, Báo Công Thương nhận được thông tin phản ánh việc lừa sang Campuchia làm việc lương cao rồi đòi tiền chuộc.
Hộp thư ngày 22/6: Dự án Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng giao dịch không thông qua hợp đồng mua bán?

Hộp thư ngày 22/6: Dự án Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng giao dịch không thông qua hợp đồng mua bán?

Hộp thư ngày 22/6 Báo Công Thương nhận được thông tin phản ánh việc: Nghi vấn dự án Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng giao dịch không thông qua hợp đồng mua bán.
Hộp thư ngày 21/6: Sản phẩm Zawa Plus “thổi” phồng công dụng

Hộp thư ngày 21/6: Sản phẩm Zawa Plus “thổi” phồng công dụng

Hộp thư ngày 21/6, báo điện tử Công Thương nhận được thông tin phản ánh về việc sản phẩm Zawa Plus quảng cáo thổi công dụng.
Hộp thư ngày 20/6: Sản phẩm Phúc An House đang quảng cáo lừa dối người tiêu dùng?

Hộp thư ngày 20/6: Sản phẩm Phúc An House đang quảng cáo lừa dối người tiêu dùng?

Hộp thư ngày 20/6 Báo Công Thương nhận được phản ánh về thương hiệu Phúc An House quảng cáo sản phẩn 100% hữu cơ có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng.
Thanh Hóa: Khai trừ ra khỏi đảng Chủ tịch xã và Chủ tịch Hội Phụ nữ xã quan hệ bất chính

Thanh Hóa: Khai trừ ra khỏi đảng Chủ tịch xã và Chủ tịch Hội Phụ nữ xã quan hệ bất chính

Cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đã quyết định khai trừ ra khỏi đảng ông Trương Văn Gương và bà Trương Thị Hà, vì có hành vi quan hệ bất chính tại công sở
Hộp thư ngày 18/6: Sản phẩm Kim Ngân Xoang lừa dối người tiêu dùng bằng quảng cáo sai sự thật  trên nền tảng Mạng xã hội

Hộp thư ngày 18/6: Sản phẩm Kim Ngân Xoang lừa dối người tiêu dùng bằng quảng cáo sai sự thật trên nền tảng Mạng xã hội

Báo Công Thương nhận được thông tin phản ánh về sản phẩm Kim Ngân Xoang lừa dối người tiêu dùng bằng quảng cáo trên các nên tảng Mạng xã hội
Hộp thư ngày 17/6: Thực phẩm chức năng Viên sủi nghệ Cali Usa “nổ” như thuốc chữa bệnh?

Hộp thư ngày 17/6: Thực phẩm chức năng Viên sủi nghệ Cali Usa “nổ” như thuốc chữa bệnh?

Báo điện tử Công Thương nhận được phản ánh: Thực phẩm chức năng Viên sủi nghệ Cali Usa quảng cáo như “thần dược”; dự án Thanh Hà chưa đủ điều kiện xây dựng tiếp
Hộp thư ngày 16/6: Nhà máy xử lý nước thải gần 80 tỷ đồng “đắp chiếu” sau 3 năm hoàn thành

Hộp thư ngày 16/6: Nhà máy xử lý nước thải gần 80 tỷ đồng “đắp chiếu” sau 3 năm hoàn thành

Báo điện tử Công Thương nhận được phản ánh: Nhà máy xử lý nước thải gần 80 tỷ đồng đắp chiếu sau 3 năm hoàn thành; Đổ trộm phế thải ở trục đường thuộc Cầu Giấy.
Hộp thư ngày 15/6: Sản phẩm Estinfo quảng cáo trái phép, công ty 40 ngày tuổi trúng đấu giá bất thường

Hộp thư ngày 15/6: Sản phẩm Estinfo quảng cáo trái phép, công ty 40 ngày tuổi trúng đấu giá bất thường

Báo điện tử Công Thương nhận được thông tin phản ánh: Sản phẩm Estinfo có nhiều dấu hiệu quảng cáo trái phép; cơ sở kinh doanh xây dựng trên đất nông nghiệp...
Tại sao nước sinh hoạt ở thành phố Vinh có màu vàng, lắng cặn?

Tại sao nước sinh hoạt ở thành phố Vinh có màu vàng, lắng cặn?

Nguyên nhân ban đầu được Công ty Cấp nước đưa ra do quá trình thi công đường phạm vào đường ống dẫn nước sinh hoạt hoặc có thể do đường ống lâu năm, bị hoen rỉ.
Nghệ An: Nước sinh hoạt màu vàng và lắng cặn, dân “tố” nhà máy nước sạch cung cấp nước bẩn

Nghệ An: Nước sinh hoạt màu vàng và lắng cặn, dân “tố” nhà máy nước sạch cung cấp nước bẩn

Mấy ngày nay người dân thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An liên tục “tố” nhà máy nước sạch cung cấp nước có nhiều cặn bẩn.
Hộp thư ngày 13/6: Dạ dày Mộc Thảo quảng cáo như “thần dược”

Hộp thư ngày 13/6: Dạ dày Mộc Thảo quảng cáo như “thần dược”

Báo Công Thương nhận được thông tin bạn đọc phản ánh Dạ dày Mộc Thảo quảng cáo như “thần dược”; Khu đô thị Hà Phong bỏ hoang nhưng vẫn thế chấp ngân hàng...
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động