Phía sau “thủ phủ” khoáng sản lớn nhất Bắc Trung bộ- Bài 2: Nhiều chính sách bất cập từ khai thác khoáng sản

“Thủ phủ” khoáng sản Quỳ Hợp đang chịu quá nhiều hệ lụy từ khai thác khoáng sản. Trong khi đó, các nguồn thu từ hoạt động này lại không được điều tiết đúng mức

Bất cập điều tiết nguồn thu

Mỗi năm hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn huyện Quỳ Hợp nộp vào ngân sách nhà nước khoảng 300 - 350 tỷ đồng, ngoài ra tỉnh Nghệ An giao cho địa phương thu thêm từ hoạt động này. Trong đó riêng số tiền thu được mỗi năm từ việc cấp quyền khai thác khoáng sản trên địa bàn Quỳ Hợp lên đến trên dưới hàng chục tỷ đồng. Tuy nhiên, toàn bộ số tiền này, Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã đưa vào cân đối ngân sách tại Quyết định số 77/2016/QĐ-UBND ngày 10/12/2016 và Quyết định số 50/2018/QĐ-UBND ngày 17/12/2018.

Bài 2: Nhiều chính sách bất cập từ khai thác khoáng sản
Nước sông Nậm Tôn ở xã Liên Hợp, huyện Quỳ Hợp (Nghệ An) có màu đỏ đậm, bùn lỏng tích tụ rất dày

Theo quy định tại Điều 12, Nghị định số 203/2013/NĐ-CP ngày 28/11/2013 của Chính phủ cũng nêu rõ: “Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản thực hiện nộp 70% cho ngân sách trung ương, 30% cho ngân sách địa phương, đối với Giấy phép do Trung ương cấp; 100% cho ngân sách địa phương, đối với Giấy phép do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp”. Theo đó, đối với các giấy phép khai thác khoáng sản do Trung ương cấp: Ngân sách Trung ương 70%; Ngân sách tỉnh 30%. Đối với giấy phép khai thác khoáng sản do tỉnh cấp: ngân sách tỉnh 50%; ngân sách huyện 40%; ngân sách xã 10%.

Nghị đinh 203/2013/NĐ-CP và Luật Khoáng sản cũng quy định rõ về tiền cấp quyền và tiền trúng đấu giá phải phân bổ lại cho địa phương nơi có khoáng sản (xã, huyện) để phát triển kinh tế và Nghị định 164/2016/NĐ-CP quy định tiền phí bảo vệ môi trường được phân bổ cho địa phương khắc phục hậu quả môi trường do hoạt động khai khoáng gây ra, nhưng địa phương hiện nay hòa chung các khoản trên vào ngân sách địa phương và chi theo Luật Ngân sách gây mâu thuẫn với Luật Khoáng sản quy định.

Tuy nhiên theo ghi nhân của phóng viên, trên thực tế ở những nơi đang có hoạt động khai thác khoáng sản thì cấp xã chưa thực sự nhận được phân bổ từ nguồn thu này. Bên cạnh đó, tiền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động khai thác khoáng sản và bảo vệ môi trường phải nộp 100% vào ngân sách Nhà nước theo các quyết định của UBND tỉnh Nghệ An. Vì vậy, huyện và xã không được sử dụng khoản này vào công tác quản lý nhà nước và bảo vệ môi trường.

Đơn cử tại xã Châu Hồng có hoạt động khoáng sản nhiều nhất nhì huyện Quỳ Hợp với 13 doanh nghiệp với 12 mỏ đang hoạt động. Trao đổi với phóng viên báo Công Thương ông Trương Văn Hoá - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Châu hồng cho biết, “ở đây người dân địa phương trực tiếp hứng chịu ảnh hưởng từ các hoạt động khai thác khoáng sản nhưng trên thực tế không được hưởng gì từ phí bảo vệ môi trường và nguồn thu nào từ hoạt động khai thác này” - ông Trương Văn Hóa thông tin.

Về vấn đề này ông Nguyễn Đình Tùng - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện Quỳ Hợp cho hay, điều này đồng nghĩa với việc huyện và xã không được hưởng nguồn thu từ tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Số tiền nêu trên đã nằm trong mục chi thường xuyên, huyện và xã không thể sử dụng để chi hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của pháp luật về ngân sách Nhà nước và Luật Khoáng sản năm 2010. “Đây là vấn đề bất cập, gây khó khăn, thiếu thốn cho huyện và xã, nơi có hoạt động khai thác khoáng sản. Việc điều tiết ngân sách trên chưa đúng với quy định của Luật và Nghị định”, ông Tùng nói.

Đừng để “quýt làm, cam chịu”

Quỳ Hợp là một huyện miền núi của tỉnh Nghệ An, người dân ở đây phần lớn là dân tộc thiểu số. Dù là huyện rất giàu tài nguyên khoáng sản nhưng Quỳ Hợp đang chịu quá nhiều hệ lụy từ hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản gây ra. Khiến cho đời sống của người dân ở đây vẫn còn nhiều khó khăn. Đến nay, vẫn có hơn 15,41% hộ gia đình ở huyện Quỳ Hợp là hộ nghèo và 16,11% là hộ cận nghèo.

Bài 2: Nhiều chính sách bất cập từ khai thác khoáng sản
Mỏ quặng Thung Lùn ở xã Châu Hồng đang bị tạm ngừng khai thác

Thực trạng, Bộ cấp phép, tỉnh cấp phép, doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn được hưởng lợi, nhưng chính quyền cấp huyện, xã là một trong những đơn vị chịu trách nhiệm đầu tiên trong quản lý khai thác khoáng sản trên địa bàn.

Việc chính quyền huyện Quỳ Hợp nhiều lần khẳng định tình trạng ô nhiễm sông Nậm Tôn có nguyên nhân từ hoạt động khai thác khoáng sản. Tuy nhiên công tác kiểm tra, phát hiện gặp nhiều khó khăn, do năng lực cũng như phương tiện không đầy đủ. Việc sông Nậm Tôn bị bức tử làm đảo lộn cuộc sống của hàng nghìn hộ dân đang đặt ra câu hỏi về trách nhiệm trong công tác quản lý?.

Theo lãnh đạo Uỷ ban nhân dân huyện Quỳ Hợp, để làm rõ nguyên nhân và xử lý tình trạng gây nước đổi màu ở sông Nậm Tôn, Uỷ ban nhân dân huyện đã nhiều lần làm việc với các xã Châu Hồng, Châu Tiến, Châu Thành, Liên Hợp.

Tuy nhiên qua kiểm tra các tổ chức, cá nhân khai thác quặng thiếc theo hình thức lộ thiên không phát hiện tình trạng xả nước thải đục ra sông. Riêng đối với các đơn vị khai thác quặng thiếc theo hình thức hầm lò, báo cáo đánh giá tác động môi trường có nhiều nội dung phức tạp, Uỷ ban nhân dân huyện không có đủ phương tiện kỹ thuật và chuyên môn để kiểm tra các tổ chức khai thác quặng thiếc hầm lò. Mặt khác, các vị trí khai thác thiếc hầm lò có các hang cát tơ chảy xuyên qua nhiều dãy núi đá sau đó mới chảy ra sông Nậm Tôn nên rất khó khăn trong việc xác định nguồn thải gây ô nhiễm.

Ông Trần Đức Lợi, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân huyện Quỳ Hợp cũng cho biết, hiện nay trên địa bàn xã Châu Tiến, Châu Hồng, một số doanh nghiệp được cấp phép khai thác quặng thiếc có tình trạng xả nước thải gây đục sông Nậm Tôn. Uỷ ban nhân dân huyện đã nhiều lần kiểm tra nhưng chưa xác định được tổ chức, cá nhân gây ra.

Từ những con số biết nói được các lực lượng chức năng tỉnh Nghệ An tiến hành kiểm tra, xử lý đã cho thấy phần nào thực trạng khai thác khoáng sản. Cụ thể trong năm 2021 đã khởi tố, xử lý hình sự 22 vụ, 29 đối tượng phạm tội trong lĩnh này. Trong đó, Cảnh sát môi trường - Công an tỉnh Nghệ An đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 1.466 vụ với 1.530 đối tượng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Mới đây nhất, ngày 20/5, Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An ra quyết định xử phạt với tổng số tiền hơn 276 triệu đồng đối với Công ty cổ phần Tân Hoàng Khang ở thị trấn Quỳ Hợp. Cụ thể, công ty này bị xử phạt vì đã lấn chiếm đất nông nghiệp và không thực hiện đúng một trong các nội dung của quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường... tại xã Châu Hồng.

Qua đó có thể thấy, đối với hoạt động khai thác, chế biến quặng thiếc, việc xả nước thải trực tiếp vào môi trường, ảnh hưởng đến các sông, suối gây bức xúc cho người dân. Thế nhưng các cơ quan chức năng dường như đang quá xem nhẹ vấn đề này. Trước hàng loạt những hệ lụy, nhất là về vấn đề liên quan đến môi trường thì người dân địa phương đang hàng giờ, hàng ngày hứng chịu. Khiến dư luận luôn đặt ra câu hỏi không biết đến khi nào người dân mới thoát khỏi cảnh “quýt làm, cam chịu”?

Hoàng Trinh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Hải Phòng: Kỷ luật cảnh cáo ông Đào Phú Thùy Dương, Bí thư Đảng ủy Khu Kinh tế

Hải Phòng: Kỷ luật cảnh cáo ông Đào Phú Thùy Dương, Bí thư Đảng ủy Khu Kinh tế

Ông Đào Phú Thùy Dương đã vi phạm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao quản lý thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang Cung Văn hóa thiếu nhi.
Đắk Lắk: Khởi tố vụ án tham ô tài sản tại Hội Nông dân TP. Buôn Ma Thuột

Đắk Lắk: Khởi tố vụ án tham ô tài sản tại Hội Nông dân TP. Buôn Ma Thuột

Bà Niê Thanh Phương, Phó Chủ tịch Hội Nông dân TP. Buôn Ma Thuột bị kỷ luật vì có nhiều vi phạm trong sử dụng các nguồn tài chính của Hội.
Vì sao cựu Chủ tịch, cựu Phó Chủ tịch Khánh Hòa tiếp tục bị truy tố?

Vì sao cựu Chủ tịch, cựu Phó Chủ tịch Khánh Hòa tiếp tục bị truy tố?

Ông Nguyễn Chiến Thắng - cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cùng 2 cấp dưới bị đề nghị truy tố về tội "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai".
Công an Hà Nội đang xác minh đơn tố giác Chủ tịch NXB Giáo dục Nguyễn Đức Thái

Công an Hà Nội đang xác minh đơn tố giác Chủ tịch NXB Giáo dục Nguyễn Đức Thái

Công an TP Hà Nội đang giải quyết đơn tố giác của công dân về việc ông Nguyễn Đức Thái sai phạm trong đấu thầu và mua sắm vật tư.
Vụ VN Pharma: Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường kháng cáo

Vụ VN Pharma: Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường kháng cáo

Ông Trương Quốc Cường, cựu Thứ trưởng Bộ Y tế cùng một số bị cáo đã có đơn kháng cáo xin giảm án trong vụ VN Pharma.

Tin cùng chuyên mục

Kỷ luật Chủ tịch Nhà xuất bản Giáo dục do sai phạm trong phát hành sách giáo khoa

Kỷ luật Chủ tịch Nhà xuất bản Giáo dục do sai phạm trong phát hành sách giáo khoa

Ông Nguyễn Đức Thái - Chủ tịch HĐTV Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam bị kỷ luật cảnh cáo do vi phạm tổ chức thực hiện sản xuất, kinh doanh sách giáo khoa mới.
Vụ mua kit xét nghiệm Việt Á ở CDC Bắc Ninh: Chuyển hồ sơ cho công an điều tra

Vụ mua kit xét nghiệm Việt Á ở CDC Bắc Ninh: Chuyển hồ sơ cho công an điều tra

Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã đề nghị chuyển hồ sơ vụ mua sắm kit xét nghiệm Việt Á ở CDC Bắc Ninh sang cơ quan công an.
Quảng Ninh: Cảnh báo tình trạng giả cán bộ y tế để bán thực phẩm chức năng điều trị Covid-19

Quảng Ninh: Cảnh báo tình trạng giả cán bộ y tế để bán thực phẩm chức năng điều trị Covid-19

Nhiều người dân ở tỉnh Quảng Ninh phản ánh về việc lừa đảo bán thực phẩm chức năng điều trị Covid-19 và mạo danh cán bộ Sở Y tế Quảng Ninh.
Vụ biệt thự tai tiếng: UBND TP Hà Nội tiếp tục yêu cầu quận Cầu Giấy khẩn trương xử lý dứt điểm

Vụ biệt thự tai tiếng: UBND TP Hà Nội tiếp tục yêu cầu quận Cầu Giấy khẩn trương xử lý dứt điểm

UBND TP. Hà Nội vừa tiếp tục có văn bản yêu cầu UBND quận Cầu Giấy khẩn trương xử lý dứt điểm sai phạm tại công trình biệt thự tai tiếng tại phường Yên Hòa.
Cựu Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung tiếp tục hầu toà ngày 11/7

Cựu Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung tiếp tục hầu toà ngày 11/7

Tòa án nhân dân Cấp cao Hà Nội lại sắp xét đơn kháng cáo của cựu Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Đức Chung trong vụ can thiệp để Công ty Nhật Cường trúng thầu.
Công an Nghệ An: Tạm giữ 5 nghi phạm chặt phá ruộng dưa hấu của lão nông

Công an Nghệ An: Tạm giữ 5 nghi phạm chặt phá ruộng dưa hấu của lão nông

Do muốn "trả thù" vì bị người dân nhắc nhở sau khi hái trộm dưa hấu, nhóm thanh niên quay lại chặt phá ruộng dưa của lão nông ở xã Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An.
Đà Nẵng: Bị khiếu kiện hành chính, người đứng đầu phải... hầu tòa

Đà Nẵng: Bị khiếu kiện hành chính, người đứng đầu phải... hầu tòa

UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Chỉ thị, nếu cơ quan, đơn vị nào tham mưu hoặc có văn bản hành chính bị khiếu kiện thì người đứng đầu phải hầu tòa.
Vụ viết thư xin “ngủ cùng”: Nạn nhân đề nghị không xử lý cụ ông do tuổi cao?

Vụ viết thư xin “ngủ cùng”: Nạn nhân đề nghị không xử lý cụ ông do tuổi cao?

Nạn nhân vụ viết thư xin “ngủ cùng” có đơn đề nghị không xử lý cụ ông, tuy nhiên, yêu cầu người này phải xin lỗi trực tiếp.
Thanh Hóa: Bắt quả tang 23 đối tượng tổ chức sử dụng trái phép ma túy

Thanh Hóa: Bắt quả tang 23 đối tượng tổ chức sử dụng trái phép ma túy

Công an tỉnh Thanh Hóa vừa bắt quả tang 23 đối tượng tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại quán karaoke Tâm Bình Đức Monaco do Trịnh Thị Lan làm chủ.
Thanh Hóa: Xác minh clip người đàn ông có hành vi ôm, hôn nữ sinh lớp 10

Thanh Hóa: Xác minh clip người đàn ông có hành vi ôm, hôn nữ sinh lớp 10

Cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đang xác minh đoạn clip được lan truyền trên mạng xã hội có nội dung người đàn ông có hành vi thân mật, ôm hôn nữ sinh lớp 10.
Khởi tố bị can Nguyễn Văn Khiết mua bán trái phép 15 triệu thông tin cá nhân

Khởi tố bị can Nguyễn Văn Khiết mua bán trái phép 15 triệu thông tin cá nhân

Nguyễn Văn Khiết đã thực hiện việc thu thập, bán khoảng hơn 4.000 file, trong đó chứa gần 15 triệu thông tin cá nhân, thu lợi bất chính hơn 500 triệu đồng.
Khởi tố nhóm đối tượng làm giả giấy phép lái xe thu lợi 20 tỷ đồng

Khởi tố nhóm đối tượng làm giả giấy phép lái xe thu lợi 20 tỷ đồng

Công an Hà Nội đã khởi tố 32 đối tượng thuộc 5 ổ nhóm làm giả giấy phép lái xe thực hiện trong gần 2 năm qua, thu lợi bất chính 20 tỷ đồng.
Thanh Hóa: Thành lập Lực lượng 282 phòng ngừa tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn giao thông

Thanh Hóa: Thành lập Lực lượng 282 phòng ngừa tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn giao thông

Công an tỉnh Thanh Hoá vừa ra mắt lực lượng 282, tuần tra vũ trang kết hợp tuần tra nghiệp vụ, phòng ngừa tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn giao thông.
Bắt giữ 7 đối tượng trong đường dây đưa 200 người qua Campuchia trái phép

Bắt giữ 7 đối tượng trong đường dây đưa 200 người qua Campuchia trái phép

7 đối tượng trong đường dây đưa gần 200 người qua Campuchia trái phép vừa bị Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai bắt giữ.
Thừa Thiên Huế: Khởi tố hình sự vụ xe ô tô chở 6.500 gói thuốc lá nhập lậu

Thừa Thiên Huế: Khởi tố hình sự vụ xe ô tô chở 6.500 gói thuốc lá nhập lậu

Cơ quan Công an TP. Huế, Thừa Thiên Huế ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối tài xế xe ô tô chở 6.500 gói thuốc lá Jet nhập lậu.
Ông Trương Quang Việt, Giám đốc CDC Hà Nội nhận hối lộ 1,1 tỉ từ Việt Á

Ông Trương Quang Việt, Giám đốc CDC Hà Nội nhận hối lộ 1,1 tỉ từ Việt Á

Ông Trương Quang Việt, Giám đốc CDC Hà Nội đã nhận hối lộ 1,1 tỉ đồng từ Công ty Việt Á, gây thiệt hại hơn 9 tỉ đồng cho nhà nước.
Bộ Ngoại giao thông tin về việc 2 nghệ sĩ Việt Nam bị cáo buộc "xâm hại tình dục" ở Tây Ban Nha

Bộ Ngoại giao thông tin về việc 2 nghệ sĩ Việt Nam bị cáo buộc "xâm hại tình dục" ở Tây Ban Nha

Thông cáo của Bộ Ngoại giao chiều 1/7 cho biết, hai công dân bị bắt tại Tây Ban Nha đang trong quá trình chờ cơ quan chức năng sở tại xử lý.
Quảng Trị: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 6.000 viên ma tuý tổng hợp

Quảng Trị: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 6.000 viên ma tuý tổng hợp

Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Trị đang khẩn trương mở rộng đấu tranh đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy từ Lào về Việt Nam với số lượng lớn.
Xử lý 7.183 vụ việc vi phạm pháp luật hải quan

Xử lý 7.183 vụ việc vi phạm pháp luật hải quan

Ngành Hải quan đã trực tiếp và phối hợp phát hiện, bắt giữ, xử lý 7.183 vụ việc vi phạm pháp luật hải quan, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính hơn 3.771 tỷ đồng.
Vụ cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi: Giảm án cho 5 bị cáo

Vụ cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi: Giảm án cho 5 bị cáo

5 bị cáo đã nộp tiền khắc phục vụ cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi được hội đồng xét xử phúc thẩm Tòa án nhân Cấp cao tại Hà Nội tuyên giảm án.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động