Ngành Công Thương: Ứng dụng khoa học và công nghệ, tạo đà phát triển bền vững

Các kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ đã được ứng dụng trong nhiều ngành, lĩnh vực của Bộ Công Thương, mang lại hiệu quả tích cực cho các doanh nghiệp.
Bộ Công Thương đẩy mạnh công tác phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô: Cải tiến công nghệ sản xuất giấy tissue Nghiên cứu chọn tạo thành công giống dừa cho các tỉnh phía Nam

Đây là chia sẻ của ông Trần Minh - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công Thương) trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.

Là Bộ kinh tế đa ngành, quản lý nhiều lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, công tác nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) vào sản xuất luôn được Bộ Công Thương coi trọng. Ông có thể khái quát về những đóng góp của KH&CN cho sự phát triển của ngành Công Thương thời gian qua?

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN&ĐMST) được xác định là đột phát chiến lược trong thực hiện các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới. Các kết quả nghiên cứu KH&CN đã được ứng dụng trong nhiều ngành, lĩnh vực của Bộ Công Thương, mang lại hiệu quả tích cực cho các doanh nghiệp.

ông Trần Minh - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công Thương)
Ông Trần Minh - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công Thương)

Ví dụ, trong lĩnh vực thăm dò, khai thác và chế biến dầu khí, nhiều công nghệ mới, tiên tiến nhất trong lĩnh vực dầu khí của thế giới đã được áp dụng, đem lại sự phát triển mạnh mẽ cho ngành. Không những ứng dụng và làm chủ được công nghệ hiện đại trên thế giới, cùng với các đơn vị nghiên cứu, tư vấn có năng lực trong nước, nhiều doanh nghiệp dầu khí Việt Nam đã nghiên cứu, chế tạo và triển khai thành công những công trình mang lại hiệu quả kinh tế và ý nghĩa mang tầm khu vực và thế giới.

Trong lĩnh vực năng lượng điện, các doanh nghiệp đã đặc biệt chú trọng đổi mới công nghệ, thiết bị thông qua nhập khẩu, làm chủ công nghệ mới, tiên tiến của nước ngoài để phục vụ phát triển nguồn điện, lưới điện, hệ thống điều khiển - điều độ - thông tin - viễn thông điện lực trong nước. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã hoàn thành việc triển khai nhiều chương trình/dự án đầu tư, ứng dụng đổi mới công nghệ hiện đại, giúp việc vận hành hệ thống điện của Việt Nam tiếp cận trình độ các nước tiên tiến trên thế giới…

Hay trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản, việc nghiên cứu, đầu tư đổi mới công nghệ đã góp phần tăng sản lượng than toàn ngành bình quân 9,4%/năm; đặc biệt, tỷ lệ khai thác bằng cơ giới tăng vượt bậc, từ 3,3% năm 2010 lên 13,1% năm 2018. Trong khai thác hầm lò, mức độ cơ giới hóa và hiện đại hóa được nâng cao thông qua việc ứng dụng các công nghệ mới: Sử dụng vì chống tiên tiến giá khung, giá xích, giàn chống tự hành; khấu than bằng máy khấu, máy bào; đào lò bằng máy khoan tự hành kết hợp với xúc bốc, máy đào lò liên hợp, các loại vì neo bê tông cốt thép, bê tông phun, neo chất dẻo, neo cáp trong đào và chống giữ đường lò.

Trong lĩnh vực hóa dược, việc nghiên cứu và ứng dụng KH&CN trong lĩnh vực công nghiệp hóa dược đã mang lại những giá trị thiết thực với nhiều kết quả nghiên cứu được thương mại hóa, cho sản phẩm có chất lượng tương đương hàng nhập khẩu và giá cả cạnh tranh. Một số sản phẩm điển hình được thương mại hóa từ kết quả nghiên cứu khoa học như: Viên nang mềm Cebraton có tác dụng hoạt huyết dưỡng não (được sản xuất và thương mại hóa bởi Công ty Traphaco); sản phẩm thuốc an thần ASAKOYA điều trị mất ngủ (Công ty Dược phẩm Mediplantex); chế phẩm phòng chống khối u từ cây hoàn ngọc; sản phẩm dầu gấc (Công ty Vimedimex)…

Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, Bộ Công Thương đã đạt được nhiều thành công trong việc triển khai các nhiệm vụ, dự án KH&CN nhằm thúc đẩy việc ứng dụng các công nghệ vi sinh, công nghệ enzyme, protein để phát triển ngành công nghiệp chế biến. Nhiều sản phẩm mới có chất lượng tốt, giá cả cạnh tranh (giảm khoảng 60 - 70%) so với giá sản phẩm nhập ngoại cùng loại, dần chiếm lĩnh được thị trường tiêu dùng Việt Nam. Thành công từ các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng KH&CN trong giai đoạn vừa qua là tiền đề quan trọng để Đảng và Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh và phát triển ngành công nghiệp sinh học…

Hoạt động nghiên cứu khoa học đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ quá trình hoàn thiện các định hướng, chính sách phát triển ngành Công Thương. Xin ông chia sẻ cụ thể hơn về vấn đề này?

Trong 73 năm phát triển của ngành, đặc biệt từ giai đoạn thống nhất đất nước tới nay, chính sách phát triển kinh tế nói chung và của ngành Công Thương nói riêng đã có nhiều thay đổi nhằm phù hợp với tình hình kinh tế, chính trị của đất nước cũng như yêu cầu tất yếu trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với mục tiêu xây dựng nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trong đó, nghiên cứu khoa học với vai trò cung cấp luận cứ khoa học, thực tiễn đã góp phần quan trọng trong quá trình định hướng phát triển và ban hành các chính sách, tạo ra các bước phát triển có tính đột phá trong cả tất cả ngành, lĩnh vực sản xuất công nghiệp, thương mại nội địa, xuất nhập khẩu và hội nhập kinh tế quốc tế.

Hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ của Viện Công nghiệp Thực phẩm (Bộ Công Thương)
Hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ của Viện Công nghiệp Thực phẩm (Bộ Công Thương)

Nhiều vấn đề mới, có tác động sâu, rộng tới phát triển ngành đều nhanh chóng được đưa vào nội dung nghiên cứu khoa học, luận cứ rõ ràng cho những chủ trương, chính sách mà Bộ và Chính phủ đưa ra, trở thành các quyết sách lớn, góp phần tạo cú hích cho mục tiêu tăng trưởng bền vững của ngành.

Chẳng hạn như, chính sách về nội địa hóa của các sản phẩm công nghiệp khởi điểm từ những năm 2000, đã trở thành tiền đề cho việc hoàn thiện hệ thống chính sách, khung khổ pháp lý tương đối đầy đủ và toàn diện phục vụ việc phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ hiện nay; nghiên cứu chính sách về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong bối cảnh và thách thức về bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong các ngành công nghiệp.

Đây cũng là căn cứ quan trọng hình thành nên các chính sách, pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả, góp phần quan trọng cho quá trình chuyển đổi từ mục tiêu tăng trưởng sang phát triển bền vững; nghiên cứu chính sách nhằm hỗ trợ quá trình đàm phán, tham gia các Hiệp định thương mại tự do đa phương và song phương, hỗ trợ chính sách mở cửa và tham gia vào thị trường toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam…

Trong 10 năm trở lại đây, với vai trò và đóng góp ngày một nhiều hơn của KH&CN, đặc biệt trong bối cảnh của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, Bộ Công Thương cũng đã chủ động tiến hành nghiên cứu, điều tra, khảo sát và tích cực phối hợp với các cơ quan của Đảng và Chính phủ như Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Kinh tế Trung ương cung cấp những cơ sở thực tiễn phong phú và sinh động, một số luận điểm lý luận phục vụ công tác xây dựng các chính sách và chủ trương lớn của Đảng về chiến lược phát triển của ngành cũng như định hướng phát triển khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế đất nước.

Để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng KHCN&ĐMST, đặc biệt là hoạt động KH&CN của khu vực doanh nghiệp, ông có kiến nghị gì về mặt cơ chế chính sách cần tháo gỡ?

Chính sách phát triển KH&CN mặc dù đã có những tác động tích cực tới hoạt động KH&CN trong giai đoạn vừa qua, nhưng thực tiễn triển khai đã phát sinh nhiều điểm chưa phù hợp, cần lựa chọn tiếp cận mới một cách phù hợp, xây dựng các chính sách có tính khả thi, đột phá, giải quyết những khâu theo chốt có ý nghĩa quyết định. Hiện nay, Luật KH&CN năm 2013 đang được xem xét sửa đổi. Tôi cho rằng có một số vấn đề quan trọng cần được đưa vào xem xét và sớm có điều chỉnh phù hợp.

Cụ thể, Luật KH&CN cần chuyển mạnh từ tập trung vào quản lý sang tạo ra hành lang để phát triển, khuyến khích, huy động sự tham gia, đóng góp của tất cả các cá nhân, tổ chức, thành phần trong xã hội, đưa nước ta trở thành một quốc gia phát triển dựa trên KHCN&ĐMST; hạn chế các quy định chỉ phục vụ mục tiêu quản lý, gây cản trở cho việc triển khai các hoạt động KHCN&ĐMST; về bản chất, đây vốn là nhu cầu và yêu cầu nội tại của tất cả các tổ chức, nền sản xuất và toàn xã hội.

Thay đổi cơ bản quan điểm và tư duy tiếp cận đối với các sản phẩm KH&CN nói riêng, hoạt động KH&CN nói chung; nhận diện và lồng ghép trong các quy định pháp luật hiện hành những đặc trưng, đặc thù của sản phẩm, hoạt động, lao động trong lĩnh vực KH&CN là vấn đề có tính mấu chốt để giải quyết nhiều vướng mắc hiện tại liên quan tới triển khai Luật KH&CN.

Nhiều quy định hiện tại như: Khoán chi tới sản phẩm cuối cùng, xử lý tài sản hình thành từ các nhiệm vụ KH&CN, dự toán ngân sách đối với nhiệm vụ KH&CN... đang vướng mắc, thậm chí không thể triển khai do quan niệm cho rằng các sản phẩm và hoạt động KH&CN cũng tương tự như các sản phẩm, hoạt động kinh tế - xã hội khác.

Mở rộng phạm vi của hoạt động KH&CN, phù hợp với trình độ công nghệ và khả năng hấp thụ công nghệ của nền sản xuất trong nước: Hoạt động KH&CN hiện nay bị giới hạn bởi một số định nghĩa trong Luật KH&CN, chưa phản ánh đầy đủ và đa dạng hoạt động KH&CN trên thực tế; một số nội hàm có tính chất quyết định tới hiệu quả của hoạt động KH&CN bị bỏ qua hoặc chưa được làm rõ khiến các cơ chế, chính sách thực thi thiếu hoặc không có hiệu quả.

Chính sách KH&CN trong thời gian tới cần ưu tiên tập trung vào đối tượng là doanh nghiệp, từ đó đẩy mạnh triển khai các hoạt động KHCN&ĐMST gắn với doanh nghiệp. Cụ thể, cần đổi mới cơ chế tài chính và đầu tư cho KHCN&ĐMST của doanh nghiệp, hình thành nhóm chính sách cho đối tượng là doanh nghiệp; ưu tiên nguồn đầu tư của nhà nước để triển khai các chương trình KH&CN nghiên cứu ứng dụng, các chương trình hỗ trợ về ĐMST của doanh nghiệp; ưu tiên phát triển hệ thống các tổ chức KH&CN công lập ứng dụng cho các ngành, lĩnh vực…

Xin cảm ơn ông!

Quỳnh Nga (thực hiện)
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Khoa học và công nghệ

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Từ vụ tra tấn người như thời Trung cổ tại Bình Thuận: Cần nhận diện rõ và cảnh giác với cuồng tín tà giáo

Từ vụ tra tấn người như thời Trung cổ tại Bình Thuận: Cần nhận diện rõ và cảnh giác với cuồng tín tà giáo

Những năm qua, đã có nhiều sự việc đau lòng liên quan đến sự cuồng tín về tà giáo, gần đây nhất là vụ việc tra tấn người như thời Trung cổ ở Bình Thuận.
Giáo sư Hoàng Chí Bảo kể chuyện Bác Hồ với ngành Công Thương và báo chí cách mạng Việt Nam

Giáo sư Hoàng Chí Bảo kể chuyện Bác Hồ với ngành Công Thương và báo chí cách mạng Việt Nam

Ngày 11/6/2024, Báo Công Thương tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh với ngành Công Thương.
9h sáng nay 11/6, đón xem TRỰC TIẾP: GS,TS Hoàng Chí Bảo kể chuyện Bác Hồ với báo chí và ngành Công Thương

9h sáng nay 11/6, đón xem TRỰC TIẾP: GS,TS Hoàng Chí Bảo kể chuyện Bác Hồ với báo chí và ngành Công Thương

Ngày 11/6/2024, Báo Công Thương sẽ tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh với ngành Công Thương.
Công điện của Bộ Công Thương về ứng phó với mưa, lũ, sạt lở đất và ngập úng

Công điện của Bộ Công Thương về ứng phó với mưa, lũ, sạt lở đất và ngập úng

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn Bộ Công Thương vừa có Công điện về việc ứng phó với mưa, lũ, sạt lở đất và ngập úng.
Giáo sư Hoàng Chí Bảo đ​ồng tình với những bình luận của Báo Công Thương về hiện tượng Thích Minh Tuệ

Giáo sư Hoàng Chí Bảo đ​ồng tình với những bình luận của Báo Công Thương về hiện tượng Thích Minh Tuệ

Giáo sư Hoàng Chí Bảo đồng tình với những bình luận của Báo Công Thương khi bác bỏ những luận điệu xuyên tạc của Việt Tân xung quanh hiện tượng “Thích Minh Tuệ”

Tin cùng chuyên mục

Kết nối, chia sẻ dữ liệu thương mại điện tử, Bộ Công Thương dự kiến vượt tiến độ 1,5 năm

Kết nối, chia sẻ dữ liệu thương mại điện tử, Bộ Công Thương dự kiến vượt tiến độ 1,5 năm

Có gần 50 nghìn dữ liệu thương mại điện tử sẽ được Bộ Công Thương kết nối, chia sẻ với Tổng cục Thuế, dự kiến công tác này vượt tiến độ 1,5 năm.
Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu nhìn từ Quy định số 148-QĐ/TW

Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu nhìn từ Quy định số 148-QĐ/TW

Quy định số 148-QĐ/TW của Bộ Chính trị được đánh giá sẽ tạo lực đẩy cho cán bộ thực thi công vụ, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức.
Kiểm toán thành công không phải năm sau phát hiện nhiều sai sót hơn năm trước

Kiểm toán thành công không phải năm sau phát hiện nhiều sai sót hơn năm trước

Ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, kiểm toán thành công là phải mang tính phòng ngừa và ngăn chặn.
Ông Thích Minh Tuệ đã thực hiện đúng trách nhiệm công dân với xã hội

Ông Thích Minh Tuệ đã thực hiện đúng trách nhiệm công dân với xã hội

Tự nguyện dừng khất thực, ông Thích Minh Tuệ đã thực hiện đúng trách nhiệm và nghĩa vụ công dân với xã hội, “giải thoát” cho nhiều người khổ hạnh theo ông.
Thu hút FDI chất lượng cao: Hướng đi nào cho Việt Nam?

Thu hút FDI chất lượng cao: Hướng đi nào cho Việt Nam?

Đây là thời điểm “chín muồi” để Việt Nam quan tâm nhiều hơn đến chất lượng dòng vốn ngoại, nhằm thực hiện tinh thần Nghị quyết 50/NQ-TW của Bộ Chính trị.
Khơi thông dòng chảy hàng hóa xuất khẩu, điểm tên 9 giải pháp trọng tâm

Khơi thông dòng chảy hàng hóa xuất khẩu, điểm tên 9 giải pháp trọng tâm

Các FTA đã mở lối cho hoạt động xuất khẩu và đưa kim ngạch xuất khẩu sang các nước đối tác tham gia FTA chiếm khoảng 65% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.
Người tu tập Thích Minh Tuệ nên tạm ẩn tu để an toàn cho người khác

Người tu tập Thích Minh Tuệ nên tạm ẩn tu để an toàn cho người khác

Đó là chia sẻ của nhà báo Nguyễn Đức Hiển, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp Luật TP.HCM về câu chuyện Thích Minh Tuệ, nhất là sau khi đã có người chết vì theo ông này
Bộ Công Thương đạt tỷ lệ 44,52% trong tinh giản biên chế

Bộ Công Thương đạt tỷ lệ 44,52% trong tinh giản biên chế

Hiện, số lượng người làm việc tại các đơn vị sự nghiệp của Bộ Công Thương giảm tối thiểu 10% so với biên chế sự nghiệp năm 2015.
Lâm Đồng: Lãnh đạo Sở, ngành nghỉ phép phải gửi đơn trước 5 ngày, liệu có cứng nhắc?

Lâm Đồng: Lãnh đạo Sở, ngành nghỉ phép phải gửi đơn trước 5 ngày, liệu có cứng nhắc?

Mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng có Văn bản số 4387 về việc chấn chỉnh thực hiện Quy chế làm việc của UBND tỉnh trong đó quy định giải quyết cho nghỉ phép mới.
Đắk Nông: Trả lại tài sản hàng trăm triệu đồng cho người đánh rơi

Đắk Nông: Trả lại tài sản hàng trăm triệu đồng cho người đánh rơi

Anh Nguyễn Sỹ Thái trú tại huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông đã nhặt được tài sản trên 200 triệu đồng và đã cùng lực lượng Công an trao trả cho người đánh rơi.
Cần ưu tiên xúc tiến thương mại đối với thị trường nội địa và lân cận

Cần ưu tiên xúc tiến thương mại đối với thị trường nội địa và lân cận

Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân cho rằng, cần phải ưu tiên xúc tiến thương mại đối với thị trường nội địa, thị trường lân cận, thị trường khu vực ASEAN...
Kiên quyết thu hồi giấy phép kinh doanh xuất khẩu gạo của các doanh nghiệp vi phạm

Kiên quyết thu hồi giấy phép kinh doanh xuất khẩu gạo của các doanh nghiệp vi phạm

Cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát xử lý vi phạm, kiên quyết thu hồi giấy phép xuất khẩu gạo, rau quả nếu vi phạm các quy định của pháp luật.
Bộ Công Thương họp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gỡ khó cho xuất khẩu nông sản

Bộ Công Thương họp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gỡ khó cho xuất khẩu nông sản

Chiều 28/5, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên họp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tình hình sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu mặt hàng nông sản.
Dự thảo Luật Thủ đô: Cần cân chỉnh lại việc xây dựng các công trình ven sông

Dự thảo Luật Thủ đô: Cần cân chỉnh lại việc xây dựng các công trình ven sông

Chiều 28/5, Quốc hội sẽ thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật Thủ đô, theo đại biểu Hoàng Văn Cường, luật cần chỉnh lại việc xây dựng các công trình ven sông.
Làm gì để ngân sách không phải “bù” các dự án BOT cao tốc?

Làm gì để ngân sách không phải “bù” các dự án BOT cao tốc?

Đây là nội dung được Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang lo ngại khi thảo luận tại Tổ về dự án đường cao tốc Bắc Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa– Chơn Thành.
Bộ Công Thương nỗ lực cụ thể hoá cam kết tại COP26

Bộ Công Thương nỗ lực cụ thể hoá cam kết tại COP26

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, thời gian qua, Bộ Công Thương đã xây dựng và triển khai nhiều chương trình kế hoạch để hiện thực hoá cam kết tại COP26
Đại biểu Hoàng Văn Cường: Quy định không phù hợp, địa phương chờ cơ chế đặc thù

Đại biểu Hoàng Văn Cường: Quy định không phù hợp, địa phương chờ cơ chế đặc thù

Nói về nguyên nhân thực hiện Nghị quyết số 43 còn hạn chế, đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, quy định không phù hợp dẫn đến địa phương chờ xin cơ chế đặc thù.
Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp từ hình ảnh “Người hùng không mặc áo choàng”

Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp từ hình ảnh “Người hùng không mặc áo choàng”

Giữa lằn ranh sinh tử, hình ảnh nam thanh niên phá tường cứu người ở Trung Kính, Hà Nội đang gieo lên niềm tin về lòng trắc ẩn, sẵn sàng quên mình vì đồng bào.
Sẽ trình ban hành cơ chế mua bán điện trực tiếp DPPA trong tháng 5

Sẽ trình ban hành cơ chế mua bán điện trực tiếp DPPA trong tháng 5

Tại buổi thảo luận ở Tổ ngày 23/5, một số đại biểu Quốc hội đề nghị sớm ban hành Nghị định quy định về mua bán điện trực tiếp giữa các khách hàng lớn (DPPA).
Từ vụ cháy nhà ở Trung Kính, cần cấm mô hình nhà trọ kết hợp kinh doanh trong khu dân cư

Từ vụ cháy nhà ở Trung Kính, cần cấm mô hình nhà trọ kết hợp kinh doanh trong khu dân cư

Liên quan đến vụ cháy nhà ở Trung Kính vào rạng sáng 24/5, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng cần cấm loại hình nhà trọ kết hợp kinh doanh ở trong khu dân cư.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động