Nâng cao năng lực hội nhập để chinh phục thị trường Bắc Mỹ

Bắc Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu chiến lược của Việt Nam

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực hội nhập kinh tế quốc tế và mở rộng xuất khẩu vào thị trường Bắc Mỹ, ngày 11/6, tại TP. Hồ Chí Minh, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC), Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) cùng Amazon Global Selling Việt Nam tổ chức Hội nghị tập huấn với chủ đề “Nâng cao năng lực hội nhập kinh tế quốc tế thị trường khu vực Bắc Mỹ và ngành hàng nội - ngoại thất”.

Chương trình được tổ chức nhằm cập nhật thông tin thị trường, xu hướng tiêu dùng mới tại Bắc Mỹ và các thị trường xuất khẩu trọng điểm. Đồng thời, doanh nghiệp được trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để chủ động ứng phó hiệu quả với các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, Bắc Mỹ tiếp tục là khu vực có sức mua lớn và đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Trong nhiều năm qua, khu vực này chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Riêng trong năm 2025, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 37,85 tỷ USD. Đối với ngành gỗ, năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lần đầu tiên vượt mốc 17 tỷ USD. Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nhà cung cấp đồ nội thất bằng gỗ lớn nhất cho thị trường Hoa Kỳ với giá trị xuất khẩu đạt 9,46 tỷ USD.

Chia sẻ tại hội nghị, bà Hồ Thị Quyên - Phó Giám đốc ITPC nhấn mạnh, việc duy trì và mở rộng thị phần tại khu vực Bắc Mỹ đòi hỏi các doanh nghiệp ngành hàng nội, ngoại thất phải nâng cao năng lực quản trị. Đồng thời cập nhật kịp thời xu hướng tiêu dùng xanh, sản phẩm bền vững, giải quyết bài toán dòng vốn lưu động và chủ động tiếp cận các kênh phân phối hiện đại.

Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững vị thế tại thị trường này, các chuyên gia tại hội nghị đã tập trung phân tích xu hướng tiêu dùng và những rào cản kỹ thuật mới tại thị trường Bắc Mỹ; chia sẻ định hướng sản xuất xanh, phát triển bền vững và chuẩn hóa hồ sơ theo tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời, doanh nghiệp được cập nhật các giải pháp tiếp cận thương mại điện tử xuyên biên giới, tài chính và logistics nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị phần xuất khẩu.

Gia tăng năng lực ứng phó các biện pháp phòng vệ thương mại

Một trong những nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm tại hội nghị là xu hướng gia tăng các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

Bà Nguyễn Yến Ngọc - Trưởng phòng Xử lý phòng vệ thương mại nước ngoài, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), đã thông tin tổng quan về thực tiễn các vụ việc phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Bắc Mỹ.

Theo bà Nguyễn Yến Ngọc, tính đến hết tháng 5/2026, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã đối mặt với tổng cộng 321 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Trong đó, Hoa Kỳ là thị trường khởi xướng điều tra nhiều nhất với 82 vụ việc, chiếm khoảng 26% tổng số vụ việc toàn cầu liên quan đến hàng hóa Việt Nam.

Bên cạnh Hoa Kỳ, Canada cũng đã tiến hành 23 vụ điều tra đối với Việt Nam, bao gồm 13 vụ chống bán phá giá, 5 vụ chống trợ cấp, 4 vụ tự vệ và 1 vụ chống lẩn tránh thuế. Tại Mexico, đã ghi nhận 6 vụ điều tra chống bán phá giá liên quan đến nhiều mặt hàng như thép mạ, thép cuộn cán nguội, dây hàn, thép cán nóng, dây cáp thép và nhựa PET.

Đáng chú ý, số liệu thống kê cho thấy tần suất điều tra từ phía Hoa Kỳ có xu hướng gia tăng mạnh qua từng giai đoạn. Nếu giai đoạn trước năm 2001 chưa ghi nhận vụ việc nào thì từ năm 2002 đến năm 2016 đã có 19 vụ việc được khởi xướng. Giai đoạn 2017 - 2024 tăng lên 51 vụ việc và chỉ trong khoảng thời gian từ năm 2025 đến hết tháng 5/2026 đã ghi nhận thêm 12 vụ việc mới.

Theo đại diện Cục Phòng vệ thương mại, trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng trên phạm vi toàn cầu, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu pháp luật của nước nhập khẩu, theo dõi hệ thống cảnh báo sớm, xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch và hoàn thiện hệ thống kế toán theo chuẩn quốc tế.

Các doanh nghiệp cũng được khuyến nghị không tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ, đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro khi xảy ra các vụ việc điều tra.

Khi phát sinh vụ việc phòng vệ thương mại, doanh nghiệp cần chủ động bố trí nguồn lực, hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra nước ngoài, cân nhắc thuê đơn vị tư vấn pháp lý chuyên nghiệp và phối hợp chặt chẽ với Cục Phòng vệ thương mại để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Mặc dù bối cảnh bảo hộ thương mại gia tăng, công tác phối hợp giữa Cục Phòng vệ thương mại, các hiệp hội và doanh nghiệp đã mang lại nhiều kết quả thực chất nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho hàng hóa xuất khẩu.

“Đến nay, Cục Phòng vệ thương mại đã hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu ứng phó và bảo vệ thành công, dẫn đến quyết định chấm dứt gần 50% tổng số vụ việc điều tra từ nước ngoài. Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực như cá tra, tôm, lốp xe duy trì được mức thuế thấp hoặc thuế suất bằng 0, qua đó duy trì vị thế và tăng trưởng ổn định tại các thị trường mục tiêu”, bà Nguyễn Yến Ngọc nhấn mạnh.

Thương mại điện tử mở rộng cơ hội cho ngành nội - ngoại thất

Bên cạnh việc nâng cao năng lực tuân thủ và ứng phó với các rào cản thương mại, việc phát triển các kênh phân phối hiện đại cũng được xác định là giải pháp quan trọng để doanh nghiệp gia tăng hiện diện tại Bắc Mỹ.

Ông Huỳnh Lê Đại Thắng - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh (HAWA), Giám đốc Công ty TNHH Đồ gỗ Nghĩa Sơn - chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong việc khai thác thương mại điện tử xuyên biên giới. Theo ông Huỳnh Lê Đại Thắng, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ bán những gì mình có sang bán những gì khách hàng thực sự cần.

Để thành công trên các nền tảng thương mại điện tử quốc tế, doanh nghiệp cần đầu tư bài bản cho công tác nghiên cứu thị trường, bảo hộ thương hiệu, chuẩn bị nguồn vốn dài hạn, xây dựng hệ thống kho bãi phù hợp và phát triển đội ngũ nhân sự có khả năng quản trị dữ liệu chuyên sâu.

Ở góc độ nền tảng thương mại điện tử, bà Huyền Vũ - Quản lý Tài khoản Khách hàng Cấp cao Amazon Global Selling Việt Nam - cho biết, thị trường nội ngoại thất Hoa Kỳ được dự báo đạt doanh số khoảng 265 tỷ USD trong năm 2026. Trong đó, thương mại điện tử dự kiến chiếm 34,61% tổng doanh số toàn ngành.

Việt Nam hiện sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh nhờ nguồn nguyên liệu phong phú, năng lực sản xuất tốt và khả năng đáp ứng linh hoạt các đơn hàng phù hợp với môi trường kinh doanh trực tuyến. Amazon Global Selling đang triển khai nhiều chương trình đào tạo chuyên sâu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam xây dựng thương hiệu toàn cầu, từ khâu nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm đến vận hành gian hàng và tối ưu doanh số.

Cùng với thương mại điện tử, logistics tiếp tục là yếu tố quyết định hiệu quả xuất khẩu. Theo bà Nguyễn Thị Thùy Linh - Giám đốc Kinh doanh Thương mại điện tử Công ty CP Logistics Vinalink, Bắc Mỹ đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho nhóm hàng nội - ngoại thất và trang trí nhà cửa thông qua các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới.

Để tối ưu chi phí và đảm bảo tiến độ giao hàng, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch vận chuyển từ sớm, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng từ và nắm vững các quy định kiểm tra chuyên ngành của nước nhập khẩu. Đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ gỗ, việc thực hiện khai báo theo quy định của Luật Lacey Act là yêu cầu quan trọng cần được tuân thủ nghiêm túc.

Thông qua hội nghị tập huấn, các chuyên gia kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp ngành nội, ngoại thất, sẽ nâng cao năng lực hội nhập quốc tế, chủ động thích ứng với các rào cản thương mại mới. Đồng thời tận dụng hiệu quả các cơ hội từ thương mại điện tử và logistics hiện đại để mở rộng thị phần tại thị trường Bắc Mỹ, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bền vững trong giai đoạn tới.