Tin Khu Vực
Nhiều quốc gia trên thế giới đang đẩy mạnh sử dụng xăng trộn cồn sinh học (ethanol) như một giải pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, hỗ trợ nông nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi xanh. Không chỉ dừng ở mức phối trộn E5 hay E10, nhiều nước đã áp dụng các chuẩn nhiên liệu có tỉ lệ ethanol rất cao như E20, E27, E85, thậm chí E100.
Tại Việt Nam, từ ngày 1/6/2026, xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên phạm vi toàn quốc, đánh dấu bước chuyển mới trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học.
Việc đưa xăng E10 vào sử dụng được kỳ vọng góp phần thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh và hình thành thói quen tiêu dùng nhiên liệu thân thiện với môi trường. Ảnh: Nam Nguyễn
Xu hướng phát triển mạnh mẽ trên thế giới
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), hiện đã có hơn 60 quốc gia áp dụng chính sách pha trộn ethanol bắt buộc trong nhiên liệu, trong đó E10 là mức phổ biến nhất.
Tại Mỹ, lộ trình sử dụng xăng sinh học được thúc đẩy từ khá sớm. Năm 2005, Đạo luật Chính sách Năng lượng yêu cầu tăng tỷ trọng nhiên liệu sinh học trong tổng tiêu thụ xăng dầu quốc gia. Đến năm 2011, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho phép sử dụng xăng E15 đối với xe con và xe tải nhẹ sản xuất từ năm 2001 trở về sau. Một năm sau, các trạm xăng đầu tiên bắt đầu phân phối đại trà loại nhiên liệu này.
Song song với đó, Mỹ phát triển dòng nhiên liệu E85 dành cho xe FFV (Flex-Fuel Vehicle) - các phương tiện có khả năng tự nhận diện tỷ lệ ethanol trong nhiên liệu để điều chỉnh chế độ vận hành động cơ.
Brazil được xem là quốc gia đi đầu về nhiên liệu sinh học với mô hình phát triển dựa trên nguồn nguyên liệu mía đường. Theo Đạo luật “Nhiên liệu cho tương lai” được ban hành năm 2024, tỷ lệ ethanol trong xăng tại nước này được quy định từ tối thiểu 27% và có thể nâng lên tối đa 35% tùy điều kiện thị trường.
Thực tế, Brazil đã duy trì xăng E27 từ nhiều năm trước và tiếp tục hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật để hướng tới E30. Đáng chú ý, nước này cũng là một trong số ít quốc gia triển khai nhiên liệu E100. Theo thông tin từ Cơ quan Quản lý Dầu khí, Khí thiên nhiên và Nhiên liệu sinh học Quốc gia Brazil (ANP), loại nhiên liệu E100 là ethanol ngậm nước, chứa khoảng 95 - 96% cồn nguyên chất và 4 - 5% nước.
Nhà máy lọc dầu ở Amazonas, Brazil. Ảnh: THX/TTXVN
Từ năm 1975, Brazil đã đưa E100 trở thành lựa chọn thương mại nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu nội địa. Tuy nhiên, loại nhiên liệu này hiện chủ yếu phục vụ xe FFV chuyên dụng do mức tiêu hao nhiên liệu cao hơn khoảng 30% so với xăng khoáng.
Tại châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) xây dựng khung pháp lý thúc đẩy giảm phát thải và tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong giao thông thông qua Chỉ thị Năng lượng tái tạo (RED I) từ năm 2009. Trên nền tảng đó, nhiều quốc gia như Đức, Pháp, Phần Lan và Anh đã phổ cập E10 như loại xăng tiêu chuẩn.
Ở Đông Nam Á, Thái Lan được xem là hình mẫu phát triển xăng sinh học. Quốc gia này bắt đầu đưa E10 ra thị trường từ năm 2001, sau đó mở rộng sang E20 và E85 thông qua các chính sách trợ giá và ưu đãi thuế.
Đến nay, E20 đã trở thành loại nhiên liệu phổ biến tại nhiều trạm xăng ở Thái Lan nhờ giá bán thấp hơn xăng khoáng và E10. Nước này đồng thời phát triển song song các dòng diesel sinh học như B7, B10 và B20.
E20 đã trở thành loại nhiên liệu phổ biến tại nhiều trạm xăng ở Thái Lan. Ảnh: Bangkok Post
Tại Ấn Độ, nhiên liệu sinh học được xem là công cụ giảm nhập khẩu dầu thô và xử lý tình trạng dư thừa sản lượng đường. Quốc gia này đang thúc đẩy mạnh lộ trình E20 và đã đưa nhiên liệu này trở thành quy chuẩn phổ biến, đồng thời yêu cầu các mẫu ô tô, xe máy mới tương thích với tỷ lệ phối trộn cao hơn.
Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy xăng ethanol nhằm giảm phụ thuộc dầu nhập khẩu và hỗ trợ nông nghiệp. Năm 2025, nước này ban hành tiêu chuẩn E10 mới, có hiệu lực từ tháng 7/2026.
Philippines đã áp dụng quy định bắt buộc phối trộn 10% ethanol vào xăng từ năm 2012. Đến năm 2024, nước này tiếp tục cho phép các doanh nghiệp dầu khí triển khai E20 trên cơ sở tự nguyện, nhưng chưa đưa ra thời hạn bắt buộc nhằm bảo đảm nguồn cung ethanol và khả năng tương thích phương tiện.
Thấy gì từ một số quốc gia?
Các nghiên cứu về nhiên liệu cho thấy, ethanol và xăng khoáng có khả năng hòa tan hoàn toàn nếu được phối trộn đúng quy chuẩn kỹ thuật, tạo thành hỗn hợp đồng nhất và không tự tách pha trong điều kiện sử dụng thông thường.
Hiện tượng tách pha chỉ có thể xảy ra khi nhiên liệu bị nhiễm nước ở mức nghiêm trọng, thường do bình nhiên liệu tiếp xúc kéo dài với môi trường ẩm khiến ethanol hấp thụ hơi nước vượt ngưỡng cho phép. Khi đó, phần ethanol và nước sẽ lắng xuống đáy bình.
Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy, việc sử dụng xăng sinh học không đòi hỏi thay đổi động cơ đối với phần lớn phương tiện đời mới. Tuy nhiên, với các dòng xe cũ, người sử dụng được khuyến nghị kiểm tra định kỳ hệ thống ống dẫn, ron cao su, bơm nhiên liệu và thay thế nếu có dấu hiệu lão hóa hoặc không tương thích với ethanol.
Tại Brazil - quốc gia sử dụng nhiên liệu sinh học ở tỷ lệ rất cao khuyến nghị, với các dòng xe đời cũ chưa tương thích, nên kiểm tra và nâng cấp hệ thống ống dẫn, bơm nhiên liệu trước khi sử dụng.
Ở Ấn Độ, Philippines, các dòng xe sản xuất sau năm 2005 được đánh giá có thể sử dụng E10 mà không cần cải tiến kỹ thuật đáng kể. Tuy nhiên, chủ xe đời cũ vẫn được khuyến nghị kiểm tra định kỳ các chi tiết bằng cao su và hệ thống nhiên liệu.
Ngoài yếu tố phương tiện, nhiều quốc gia cũng lưu ý vấn đề bảo quản nhiên liệu. Theo khuyến nghị tại Mỹ, xăng sinh học không nên lưu trữ quá lâu trong bình nhiên liệu để hạn chế nguy cơ hấp thụ hơi nước và ảnh hưởng đến chất lượng nhiên liệu.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, xăng sinh học không phải là loại nhiên liệu “khó”, nhưng để chuyển đổi hiệu quả, cần lộ trình kỹ thuật đồng bộ, tiêu chuẩn rõ ràng và truyền thông đầy đủ tới người dân về cách sử dụng, bảo quản và bảo dưỡng phương tiện phù hợp với loại nhiên liệu mới.