Tin Khu Vực 
Haj Qasem (Qassem Bassir) là tên lửa đạn đạo tầm trung thế hệ mới do Iran tự nghiên cứu, phát triển và đưa vào biên chế đầu những năm 2020. Tên lửa được đặt theo Tướng Qasem Soleimani, cựu Tư lệnh Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Việc đặt tên không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, mà còn là tuyên bố chính trị, quân sự rõ ràng, khẳng định năng lực răn đe của Iran trong bối cảnh bị bao vây, cấm vận.
Theo truyền thông Iran, Haj Qasem là phiên bản nâng cấp sâu của tên lửa đạn đạo Martyr Haj Qassem, phản ánh rõ định hướng ưu tiên nâng cao khả năng xuyên thủng phòng thủ tên lửa của Tehran trong giai đoạn hiện nay.
Không chạy đua tầm bắn, Iran ưu tiên khả năng xuyên thủ và đánh chính xác, biến Haj Qasem thành mảnh ghép quan trọng trong cấu trúc răn đe chiến lược
Về tính năng kỹ thuật, Haj Qasem được cho là có tầm bắn khoảng 1.200 km, khối lượng xấp xỉ 7 tấn, mang theo đầu đạn nặng khoảng 500 kg. Với chiều dài 11 m, tên lửa này đạt tốc độ tái nhập khí quyển lên tới Mach 11 (khoảng 13.475 km/giờ), trước khi giảm xuống Mach 5 (khoảng 6.125 km/giờ) ở pha va chạm cuối.
Điểm then chốt của Haj Qasem nằm ở đầu đạn cơ động khi tái nhập khí quyển (MaRV). Thiết kế này cho phép đầu đạn thay đổi quỹ đạo trong pha cuối, làm suy giảm đáng kể hiệu quả đánh chặn của các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại.
Cùng với đó, tên lửa được tích hợp hệ thống điều hướng tiên tiến, kết hợp dẫn đường quán tính với đầu dò quang học/hồng ngoại, qua đó nâng cao độ chính xác và khả năng tự hiệu chỉnh trong môi trường tác chiến bị gây nhiễu mạnh.
Theo giới phân tích, việc Iran tập trung nâng cấp đầu đạn cơ động thay vì chỉ gia tăng tầm bắn cho thấy sự dịch chuyển trọng tâm từ vươn xa sang xuyên thủng, tức ưu tiên khả năng vượt qua các lá chắn phòng thủ tên lửa nhiều tầng, vốn đang được Mỹ và các đồng minh triển khai rộng rãi tại Trung Đông.
Haj Qasem đánh dấu bước tiến mới của Iran khi tập trung vượt qua lá chắn phòng không hiện đại, thay vì chỉ mở rộng tầm với của tên lửa đạn đạo
Với tầm bắn trung bình và độ chính xác cao, tên lửa Haj Qasem được Iran thiết kế chủ yếu để tấn công các căn cứ quân sự, trung tâm chỉ huy và hạ tầng chiến lược có giá trị cao, đặc biệt là những mục tiêu được bảo vệ bởi hệ thống phòng không nhiều tầng.
Haj Qasem không chỉ là một bước tiến về mặt kỹ thuật trong chương trình tên lửa của Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh quan trọng trong tư duy răn đe của Tehran trước môi trường an ninh ngày càng phức tạp.
Thay vì chạy đua đơn thuần về tầm bắn, Iran lựa chọn hướng đi thực dụng hơn, tập trung vào khả năng xuyên thủ, độ chính xác và hiệu quả tác chiến trước các hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều tầng.
Trong bối cảnh các đối thủ tăng cường triển khai lá chắn phòng không tại Trung Đông, Haj Qasem được xem là một mắt xích then chốt trong cấu trúc răn đe chiến lược của Iran, vừa đủ để tạo sức ép quân sự, vừa mang thông điệp chính trị rõ ràng về năng lực tự chủ và quyết tâm bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia.
Mời bạn đọc vào chuyên mục Công nghiệp quốc phòng để xem các tin, bài liên quan.