Tại sao tên lửa thời Liên Xô không thể bị bắn hạ tại Ukraine?

Tại sao tên lửa thời Liên Xô không thể bị bắn hạ tại Ukraine

Các tên lửa Kh-22 (Burya-Bão tố) thời Liên Xô, được Lực lượng vũ trang Nga sử dụng gần đây trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, hầu như không thể bị bắn hạ. Tạp chí Military Watch Magazine (MWM) của phương Tây đã ca ngợi tính độc đáo của dòng tên lửa độc đáo này.

Tạp chí MWM đánh giá, tên lửa Kh-22 đã có tuổi đời hơn nửa thế kỷ và lần đầu tiên được sử dụng để tấn công các mục tiêu năng lượng ở Kiev vào ngày 24/1. ‘Ít nhất 12 cuộc tấn công thành công vào thành phố đã được báo cáo. Loại máy bay duy nhất còn lại mang loại vũ khí này là máy bay ném bom chiến lược kiêm tên lửa Tu-22M3’, ấn phẩm MWM đăng tải.

MWM dẫn lời Yuriy Ignat, thư ký báo chí của Bộ tư lệnh Không quân Ukraine , người trước đó đã thừa nhận rằng việc bắn hạ tên lửa Kh-22 bằng các hệ thống phòng thủ hiện có của Ukraine là gần như bất khả thi. ‘Tên lửa Kh-22 lần đầu tiên được đưa vào sử dụng trong quân đội Liên Xô năm 1962, nhưng đặc tính bay của nó vẫn không có đối thủ trên thế giới’, MWM viết.

Theo MWM, điểm tạo ra sự đặc biệt của tên lửa Kh-22/Kh-32 chính là việc nó không sử dụng nguyên tắc khí động tương tự như tên lửa đạn đạo hay tên lửa hành trình, mà kết hợp cả 2 yếu tố này trong một. Có thể hình dung, tên lửa ngay sau khi rời khỏi máy bay mang phóng sẽ được khởi động động cơ bay lên độ cao lớn khoảng 40km. Tuy nhiên, nếu như các tên lửa đạn đạo sẽ sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp vệ tinh để hiệu chỉnh quỹ đạo, thì tên lửa Nga lại vẫn duy trì kết nối với máy bay mẹ để hiệu chỉnh đường bay.

Khi tích tụ đủ thế năng, đạn tên lửa lao xuống từ độ cao lớn để đạt vận tốc Mach 3,5 - 4,6 (4.000 – 5.400km/giờ hay 1.100 - 1.500m/giây) với quỹ đạo gần như thẳng đứng. Đến pha tiếp cận mục tiêu, đạn tên lửa lại kích hoạt radar tự thân để sục sạo, khóa và tấn công chính xác mục tiêu như các loại tên lửa diệt hạm siêu thanh truyền thống. Như vậy, Kh-22/Kh-32 thực tế là các mục tiêu khí động thay vì thuộc phân loại tên lửa đạn đạo hay hành trình truyền thống.

Có điểm đáng lưu ý khác là vào giai đoạn giữa thập niên 2010, hãng tin Izvestia dẫn thông tin từ Tổ hợp thiết kế Raduga đăng tải thông tin về biến thể nâng cấp mới của tên lửa Kh-22 với nhiều cải tiến ở hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp radar chủ động với tầm bắn lên tới 1.000km. Tên lửa cơ bản loại bỏ việc dẫn đường vệ tinh để giảm khả năng bị gây nhiễu. Cùng với đó, tốc độ cơ động của tên lửa mới đạt tới 5km/giây, nên khả năng đánh chặn nó gần như không thể.

Ấn Độ giới thiệu tên lửa siêu vượt âm nội địa

Ấn Độ đã công khai trưng bày tên lửa chống hạm tầm xa LR-AShM, một loại ‘tên lửa chống hạm tầm xa’ gắn trên khung gầm xe vận tải đa dụng BEML-Tatra T815 8x8, trong cuộc duyệt binh kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 77, đánh dấu lần đầu tiên New Delhi công khai trưng bày loại tên lửa chống hạm mới siêu vượt âm mới này.

Tên lửa LR-AShM với tầm bắn lên đến 1.500 km, được thiết kế để tấn công các mục tiêu trên mặt đất ở tầm bắn vượt quá tầm hoạt động của các tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo chống hạm hiện có.

Đây là một tên lửa nhiên liệu rắn hai tầng thông thường với đầu đạn lượn siêu thanh. Tầng khởi tốc giúp tên lửa lấy độ cao, còn tầng đẩy thứ 2 giúp tên lửa tăng tốc lên lên tốc độ siêu vượt âm Mach 10. Đầu đạn lượn siêu vượt âm tiếp tục sử dụng động năng của tên lửa đẩy cung cấp để tiếp cận và tấn công mục tiêu.

Thiết bị lượn của Ấn Độ sử dụng lực nâng khí động học để duy trì tốc độ và điều khiển hướng đi cũng như độ cao, thay vì chỉ đơn giản là hạ độ cao theo quỹ đạo đạn đạo, điều này khiến việc đánh chặn trở nên rất khó. Đầu đạn vẫn đảm bảo tốc độ tới Mach 5 khi tấn công mục tiêu và được hiệu chỉnh quỹ đạo bay nhờ cảm biến tự thân.

Việc phát triển và thử nghiệm LR-AShM vẫn đang tiếp diễn, vì vậy còn quá sớm để nói về việc sản xuất hàng loạt loại vũ khí siêu vượt âm này.