Hai năm thực thi Hiệp định EVFTA: Thị trường EU đang chuyển dịch rất mạnh mẽ

Hai năm thực thi Hiệp định EVFTA cho thấy doanh nghiệp Việt Nam rất cần bắt kịp với những thay đổi đang diễn ra trên thị trường EU.
Thấy gì sau 2 năm thực hiện Hiệp định EVFTA?

Tại Hội thảo khoa học “Hai năm thực hiện Hiệp định EVFTA: Tác động kinh tế-xã hội và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam” tổ chức ngày 4/8/2022 tại Hà Nội, ông Nguyễn Chiến Thắng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Âu, cơ quan đồng tổ chức hội thảo - nhấn mạnh: điểm quan trọng trong kết quả của thực thi Hiệp định EVFTA không phải chỉ là số lượng mà còn là chất lượng với sự chuyển dịch ban đầu về cơ cấu sản phẩm và thể chế chính sách đi kèm theo hướng xanh, sạch, và phát triển bền vững là những ưu tiên chính sách của EU.

Trong khi đó chuyên gia Hoàng Xuân Trung – Viện nghiên cứu Châu Âu - cho biết Hiệp định EVFTA được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam trở thành điểm đến thu hút đầu tư từ EU, tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp EU tiếp cận với thị trường của Việt Nam, tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, thúc đẩy các lĩnh vực công nghiệp sử dụng công nghệ cao của Việt Nam như điện tử, ôtô, công nghiệp chế biến và chế tạo, công nghệ thông tin và các lĩnh vực khác như nông sản thực phẩm chế chiến, dịch vụ, tài chính.

Nhiều tín hiệu vui sau hai năm thực thi Hiệp định EVFTA được các chuyên gia chia sẻ tại Hội thảo. Theo đó năm 2021, thương mại hai chiều Việt Nam – EU đạt 57 tỷ USD (không tính 6,6 tỷ USD thương mại với Anh) tăng 14,5% so với năm 2020. Trong đó, xuất khẩu đạt 40,1 tỷ USD, tăng 14,2% và nhập khẩu đạt 16,9 tỷ USD, tăng 15,3%. Thặng dư thương mại năm 2021 là 23,2 tỷ USD, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế đất nước.

Các thị trường thương mại chủ chốt của Việt Nam được kể đến bao gồm là Đức (chiếm khoảng gần 20% tổng thương mại của Việt Nam với EU), tiếp theo là Hà Lan (khoảng 15%), Italia (gần10%), rồi đến Pháp, Ireland và Bỉ.

Trong khi đó 6 tháng đầu năm 2022, kim ngạch hai chiều đạt 31,7 tỷ USD, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2021, trong đó xuất khẩu sang EU đạt 23,83 tỷ USD, tăng 22,8% và nhập khẩu đạt 7,88 tỷ USD, giảm 4,6%. Thị trường này tiếp tục có thặng dư thương mại khoảng 16 tỷ USD (thặng dự thương mại của Việt Nam với thế giới là 743 triệu USD).

Điểm rất đáng chú ý là nếu xét theo ngành hàng, trong năm đầu tiên thực thi, mặc dù tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU tăng nhưng hầu hết các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang EU lại giảm, ví dụ như mặt hàng điện thoại các loại và linh kiện (giảm 27,9% so với năm 2020), hàng dệt may (giảm 15,2% so với năm 2020) và giày dép các loại (giảm 11,3%). Tuy nhiên, sang năm thực thi thứ hai, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chủ lực của Việt Nam đã phục hồi và gia tăng đáng kể, với hàng dệt may tăng 16,7% so với cùng kỳ năm trước, gạo tăng 42,9%, hạt tiêu tăng 81,3%, thuỷ sản tăng 22,7%, máy móc thiết bị phụ tùng tăng 20,9%...

Hai năm thực thi Hiệp định EVFTA: Thị trường EU đang chuyển dịch rất mạnh mẽ
Hiệp định EVFTA được kỳ vọng tạo xung lực cho quan hệ Việt Nam và EU (ảnh minh hoạ)

Tuy nhiên bức tranh sau hai năm thực thi Hiệp định FTA cũng không chỉ phải toàn màu hồng. Theo bà Nguyễn Khánh Ngọc, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ (Bộ Công Thương), đó cũng là khoảng thời gian mà thị trường này gia tăng lừa đảo thương mại, đặc biệt là việc tận dụng môi trường điện tử, môi trường số.

Gần đây, mặc dù các cơ quan trong nước, các Cơ quan đại diện và Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài liên tục cảnh báo, hiện tượng doanh nghiệp ta bị lừa đảo hoặc vướng vào tranh chấp có chiều hướng gia tăng. Điều này không chỉ gây tổn thất trực tiếp cho doanh nghiệp ta mà còn ảnh hưởng đến lòng tin kinh doanh và quan hệ kinh tế giữa Việt Nam với các đối tác.

Bà Ngọc lấy ví dụ, sau vụ việc 100 container hạt điều, doanh nghiệp ta có tâm lý e ngại làm ăn với đối tác Italia hoặc khi đàm phán các hợp đồng lớn. Đáng chú ý, tình trạng lừa đảo gần đây diễn ra phổ biến hơn tại các thị trường lớn, có uy tín và mức độ rủi ro thấp như ở Mỹ, Hà Lan, Italia, Na Uy... thay vì tập trung ở các thị trường châu Phi trước đây.

Bà Ngọc cũng lưu ý, nhiều doanh nghiệp cũng chưa chủ động tìm hiểu, thông tin cho các cơ quan chức năng, các cơ quan đại diện, thương vụ ta ở nước ngoài mà chỉ liên hệ khi vụ việc xảy ra, gây khó khăn trong quá trình hỗ trợ giải quyết. Mặt khác, cũng có trường hợp doanh nghiệp Việt Nam gian lận, chưa thực hiện đúng hợp đồng, chuyển hàng chưa đúng yêu cầu, tiêu chuẩn hàng hóa của sở tại và bị đối tác khởi kiện, ảnh hưởng tới hình ảnh, thương hiệu quốc gia, uy tín của doanh nghiệp chân chính).

Một thực tế nữa rất đáng lưu ý là thị trường EU đang có xu hướng dịch chuyển rất mạnh mẽ sang tiêu dùng xanh, sạch, đòi hỏi đáp ứng tiêu chuẩn về lao động, về môi trường...

Người tiêu dùng ở châu Âu hiện nay không chỉ đơn thuần yêu cầu về giá cả và chất lượng nữa mà người ta quan tâm đến quy trình sản xuất hàng hóa đó như thế nào (ví dụ có thải nhiều các-bon ra khí quyển hay không, hay là có trả lương tốt cho người lao động làm việc trực tiếp hay không và điều kiện lao động của người làm việc trong quá trình sản xuất ra những sản phẩm đó như thế nào...).

Đây là xu hướng diễn ra ngày càng mạnh mẽ hơn và rõ ràng chúng ta cần phải đón đầu xu hướng này”- bà Ngọc nói.

EU là thị trường rất khó tính, duy trì các biện pháp kiểm tra hàng thực phẩm rất ngặt nghèo. Đặc biệt theo bà Ngọc, xung đột Nga - Ucraina khiến EU sẽ thiên về chính sách tăng cường tình tự chủ, tiếp tục thắt chặt các yêu cầu về kỹ thuật, kiểm dịch động vật; và thậm chí là ngoài những tiêu chuẩn do nhà nước đặt ra thì họ còn có những tiêu chuẩn mà doanh nghiệp của họ tự đặt ra và yêu cầu khi hàng hóa - ví dụ hàng hóa vào chuỗi bán lẻ thì phải đáp ứng điều kiện nhất định.

Trong bối cảnh đó điều cần được đặc biệt quan là tiếp tục rà soát, hoàn thiện công tác xây dựng pháp luật, thể chế để bảo đảm tương thích với các nghĩa vụ và cam kết trong EVFTA, đồng thời hướng dẫn thực thi và triển khai các cam kết đã có, cũng như đẩy mạnh công tác rà soát tổng thể hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật nhằm tháo gỡ những vướng mắc, tạo thuận lợi cho thực thi Hiệp định EVFTA, đặc biệt là những văn bản pháp luật được EU quan tâm

Cùng đó hoàn thiện cơ chế phối hợp trong nước để phòng ngừa và giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế. Chuẩn bị và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ pháp lý tham gia vào quá trình phòng ngừa, giải quyết khiếu nại và tranh chấp thương mại.

Việc xây dựng cơ chế chính sách của Việt Nam cũng cần bắt kịp với xu hướng quốc tế, đặc biệt là xu hướng phát triển xanh, giảm phát thải nhà kính, chuyển đổi năng lương...

Tiếp tục tăng cường tuyên truyền và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước về thị trường EU và về Hiệp định. Đổi mới hình thức và nội dung tuyên truyền theo hướng trực tiếp phối hợp với trực tuyến, tập trung hơn nữa vào các nội dung cụ thể như theo ngành hàng, lĩnh vực...

Đặc biệt theo bà Nguyễn Khánh Ngọc, cần vận hành hiệu quả, cung cấp nội dung phong phú cho các trang mạng đã có, bảo thông tin được đầy đủ, dễ tra cứu, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm đối tượng sử dụng.

Quang Lộc
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU: Lưu ý cơ chế CBAM

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU: Lưu ý cơ chế CBAM

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU mở ra những cơ hội rất lớn cho DN trong nước chinh phục thị trường châu Âu.
Hiệp định EVFTA và Hiệp định UKVFTA: Điểm “ngọt” tương đồng

Hiệp định EVFTA và Hiệp định UKVFTA: Điểm “ngọt” tương đồng

Với nhiều điểm tương đồng, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam- Vương quốc Anh có thể được gọi là bản sao trực tiếp của Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU.
Toạ đàm: Tận dụng EVFTA để xây dựng thương hiệu ngành hàng

Toạ đàm: Tận dụng EVFTA để xây dựng thương hiệu ngành hàng

Ngày 8/8, Báo Công Thương tổ chức tọa đàm "Tận dụng EVFTA để xây dựng thương hiệu ngành hàng" nhằm có cái nhìn toàn cảnh sau hai năm EVFTA có hiệu lực.
9h, ngày 8/8, Báo Công Thương tổ chức tọa đàm Tận dụng EVFTA để xây dựng thương hiệu ngành hàng

9h, ngày 8/8, Báo Công Thương tổ chức tọa đàm Tận dụng EVFTA để xây dựng thương hiệu ngành hàng

9h sáng ngày 8/8, Báo Công Thương tổ chức tọa đàm "Tận dụng EVFTA để xây dựng thương hiệu ngành hàng" nhằm có cái nhìn toàn cảnh sau hai năm EVFTA có hiệu lực.

Tin cùng chuyên mục

Hiệu quả sau 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA

Hiệu quả sau 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA

Sau hai năm thực thi Hiệp định EVFTA nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đã bước đầu nắm bắt được cơ hội và tận dụng hiệu quả những ưu đãi mà Hiệp định này mang lại.
Thực thi Hiệp định EVFTA: Các lợi ích đang thể hiện rõ nét

Thực thi Hiệp định EVFTA: Các lợi ích đang thể hiện rõ nét

2 năm thực thi kể từ 1/8/2020, lợi ích mà Hiệp định EVFTA đang thể hiện rõ hơn, nhiều nhóm hàng tận dụng tốt ưu đãi từ hiệp định này.
Hiệp định EVFTA mở rộng xuất khẩu hàng Việt vào thị trường Đan Mạch

Hiệp định EVFTA mở rộng xuất khẩu hàng Việt vào thị trường Đan Mạch

Đan Mạch không những là quốc gia duy nhất ở Bắc Âu thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện với Việt Nam mà còn là một trong những đối tác thương mại tiềm năng của Việt Nam.
Thỏa thuận Xanh châu Âu - Bài 1: Rào cản cho doanh nghiệp xuất khẩu tận dụng EVFTA?

Thỏa thuận Xanh châu Âu - Bài 1: Rào cản cho doanh nghiệp xuất khẩu tận dụng EVFTA?

Nhiều nước đang e ngại về các chính sách EU xây dựng trong khuôn khổ Thỏa thuận Xanh châu Âu. Việt Nam có bị ảnh hưởng bởi các chính sách này trong tương lai?
Xuất khẩu hạt điều sang Pháp: Tận dụng lợi thế sẵn có

Xuất khẩu hạt điều sang Pháp: Tận dụng lợi thế sẵn có

Pháp là thị trường nhập khẩu hạt điều lớn trong khối EU. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt muốn nhận được sự hỗ trợ hơn nữa nhằm khai thác hiệu quả Hiệp định EVFTA.
Nắm bắt cơ hội từ hiệp định EVFTA, xuất khẩu gốm sứ vào EU tăng mạnh

Nắm bắt cơ hội từ hiệp định EVFTA, xuất khẩu gốm sứ vào EU tăng mạnh

Nửa đầu năm 2022, xuất khẩu gốm sứ vào thị trường EU tăng mạnh mẽ, Hiệp định EVFTA đang mở ra những cơ hội lớn cho các danh nghiệp xuất khẩu vào thị trường này.
Kết nối doanh nghiệp nông sản Việt Nam - EU

Kết nối doanh nghiệp nông sản Việt Nam - EU

Hiệp định EVFTA đã trao cơ hội cho doanh nghiệp nông sản Việt Nam – EU trong việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao thị hiếu của người tiêu dùng.
Nâng chất để gia tăng xuất khẩu nông sản tại thị trường EU

Nâng chất để gia tăng xuất khẩu nông sản tại thị trường EU

EU là một trong 4 thị trường xuất khẩu nông sản lớn của Việt Nam. Khai thác hiệu quả lợi thế từ Hiệp định EVFTA đòi hòi nông sản Việt ‘nâng chất’, tăng giá trị.
Doanh nghiệp làm gì để tận dụng lợi thế từ hiệp định UKVFTA

Doanh nghiệp làm gì để tận dụng lợi thế từ hiệp định UKVFTA

Để tận dụng lợi thế từ hiệp định UKVFTA, doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng vùng trồng, phải nâng cao chất lượng, đáp ứng các tiêu chí mà thị trường yêu cầu.
Hiệp định EVFTA: Cơ hội cho thuỷ sản Việt Nam "bám rễ" tại thị trường Bắc Âu

Hiệp định EVFTA: Cơ hội cho thuỷ sản Việt Nam "bám rễ" tại thị trường Bắc Âu

Hiệp định EVFTA đưa nhiều loại thuế đối với thuỷ sản Việt Nam tại thị trường Bắc Âu về 0%, từ đó, tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể so với các nước khác.
Hiệp định EVFTA: “Chìa khóa” để hàng Việt vào Liên minh châu Âu

Hiệp định EVFTA: “Chìa khóa” để hàng Việt vào Liên minh châu Âu

Thị trường các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục là điểm đến tiềm năng của hàng hóa Việt Nam bởi nhu cầu nhập khẩu số lượng lớn, nhất là nông sản.
Xuất khẩu nông sản, thực phẩm sang thị trường EU: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Xuất khẩu nông sản, thực phẩm sang thị trường EU: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Bên cạnh việc giám sát chặt chẽ mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật thì điều khoản về tính bền vững đang dần được đưa vào các hệ thống quản lý tại thị trường EU.
Việt Nam - Hy Lạp cần tận dụng các tiềm năng và sức mạnh của EVFTA

Việt Nam - Hy Lạp cần tận dụng các tiềm năng và sức mạnh của EVFTA

Việt Nam - Hy Lạp cần tận dụng các tiềm năng và sức mạnh của EVFTA nhằm thúc đẩy hơn nữa hợp tác thương mại song phương.
Việt Nam - Italy: Khai thác hiệu quả EVFTA

Việt Nam - Italy: Khai thác hiệu quả EVFTA

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã có hiệu lực được gần 2 năm, mang lại những kết quả tích cực đối với Việt Nam và một số đối tác châu Âu.
Cơ hội tiếp cận thị trường Bỉ

Cơ hội tiếp cận thị trường Bỉ

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đang là động lực thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Bỉ mở ra triển vọng lớn cho doanh nghiệp.
Tham gia các FTA: Cần tuân thủ “luật chơi” theo tiêu chuẩn cao

Tham gia các FTA: Cần tuân thủ “luật chơi” theo tiêu chuẩn cao

Tham gia vào các hiệp định thương mại tự do (FTA), nhất là FTA thế hệ mới như FTA Việt Nam - EU (EVFTA), doanh nghiệp (DN) đang được hưởng lợi từ việc cắt giảm thuế quan. Song, việc thực thi các FTA cũng đặt ra những thách thức, đòi hỏi DN phải tuân thủ “luật chơi” theo tiêu chuẩn cao.
Đơn hàng xuất khẩu gỗ sang EU "kín lịch" hết quý III

Đơn hàng xuất khẩu gỗ sang EU "kín lịch" hết quý III

Hiện tại, nhiều công ty trong ngành gỗ đã nhận đơn hàng xuất khẩu sang EU tới hết quý III/2022 và vẫn đang tiếp tục nhận đơn hàng trong quý IV/2022. Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ, đặc biệt là nhóm hàng đồ nội thất bằng gỗ tới thị trường EU được nhận định có nhiều thuận lợi trong thời gian tới.
Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu sắn

Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu sắn

Việt Nam là nước xuất khẩu sắn và sản phẩm từ sắn đứng thứ 3 thế giới về sản lượng chỉ sau Thái Lan, Campuchia và đứng thứ 2 thế giới về kim ngạch xuất khẩu chỉ sau Thái Lan.
Bổ sung thêm thành viên Nhóm tư vấn trong nước Việt Nam trong EVFTA

Bổ sung thêm thành viên Nhóm tư vấn trong nước Việt Nam trong EVFTA

Tính đến thời điểm hiện tại, Nhóm tư vấn trong nước (DAG) Việt Nam trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có tổng cộng 7 tổ chức thành viên
EVFTA mở cơ hội xuất khẩu gạo chất lượng cao sang EU

EVFTA mở cơ hội xuất khẩu gạo chất lượng cao sang EU

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) mang lại cho gạo Việt Nam nhiều cơ hội lớn, đặc biệt là các loại gạo chất lượng cao. Để tận dụng tốt hơn cơ hội này, mới đây, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đề xuất với Bộ Công Thương bổ sung vào danh mục gạo thơm được hưởng hạn ngạch thuế quan 6 giống lúa thơm mới, đồng thời đưa ra khỏi danh mục 2 giống lúa thơm.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động