Sức mua giảm, thương lái dè dặt thu mua
Thời gian gần đây, thị trường mít tại Đồng Tháp ghi nhận mức giảm giá mạnh. Nhiều loại mít chỉ còn vài nghìn đồng mỗi kg, khiến hoạt động thu mua trở nên thận trọng hơn khi thương lái và doanh nghiệp lo ngại rủi ro đầu ra.
Theo ghi nhận tại các nhà vườn, giá mít Thái loại 1 hiện chỉ được thu mua ở mức khoảng 6.000 - 8.000 đồng/kg, trong khi các loại 2 và 3 dao động khoảng 4.000 - 5.000 đồng/kg. So với khoảng 1 tuần trước, mít Thái giảm gần 20.000 đồng/kg, đây được xem là đợt giảm sâu của loại trái cây này.

Chỉ sau một tuần, giá mít Thái tại các nhà vườn Đồng Tháp đã giảm gần 20.000 đồng/kg, buộc thương lái phải thu mua cầm chừng. Ảnh: NVCC
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, anh Nguyễn Việt Thắng, thương lái chuyên thu mua mít tại Đồng Tháp cho biết, sức mua trên thị trường năm nay giảm rõ rệt so với cùng kỳ.
"Thời điểm này năm ngoái tôi mua mít rất nhiều để giao cho doanh nghiệp và các chợ đầu mối, nhưng năm nay lượng đặt hàng giảm mạnh nên giá cũng đi xuống. Khi vào mùa, giá mít giảm sâu chỉ còn vài nghìn đồng/kg. Nhiều nhà vườn gọi cắt mít nhưng tôi cũng không dám lấy nhiều, chủ yếu mua theo đơn đặt hàng trước", anh Thắng chia sẻ.
Tương tự, chị Nguyễn Thu Thảo, chủ một vựa thu mua mít tại xã Thanh Bình (Đồng Tháp) chia sẻ, giá mít tại vườn hiện giảm mạnh trong khi đầu ra chưa thật sự ổn định.
"Hiện thương lái thu mua mít Thái tại vườn chỉ khoảng 7.000 đồng/kg đối với hàng đẹp. Những trái không đạt chuẩn hoặc hàng dạt giá còn thấp hơn nhiều, có khi chỉ khoảng 1.000 đồng/kg. Giá giảm sâu nên nhiều vựa cũng thu mua cầm chừng, chỉ dám lấy số lượng vừa phải vì lo đầu ra chưa ổn định", chị Thảo cho biết.

Mít Thái tại Đồng Tháp rớt giá mạnh, loại 1 chỉ còn khoảng 6.000 - 8.000 đồng/kg khiến nhiều nhà vườn lo lắng. Ảnh: NVCC
Lý giải nguyên nhân khiến giá mít lao dốc, các thương lái cho biết giá mít giảm mạnh chủ yếu do đầu ra xuất khẩu chậm lại trong khi nguồn cung trong nước đang bước vào giai đoạn thu hoạch rộ. Lượng hàng từ các nhà vườn tăng nhanh nhưng thị trường tiêu thụ chưa mở rộng tương ứng, khiến giá giảm sâu chỉ trong thời gian ngắn.
Siết kiểm định xuất khẩu, doanh nghiệp thận trọng thu mua
Hiện nay, thị trường tiêu thụ chính của mít Việt Nam vẫn là Trung Quốc. Để xuất khẩu sang thị trường này, trái mít phải đáp ứng nhiều yêu cầu kiểm định chất lượng, trong đó có xét nghiệm các chỉ tiêu như Vàng O và Cadimi tương tự một số loại trái cây khác.
Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, nhiều phòng xét nghiệm trong nước tạm dừng hoạt động hoặc quá tải, khiến việc kiểm định kéo dài và ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu. Điều này khiến doanh nghiệp và thương lái phải thận trọng hơn trong khâu thu mua.
Chia sẻ với phóng viên, đại diện Công ty TNHH MTV Nam Huy Đồng Tháp cho biết, việc kéo dài thời gian kiểm định buộc doanh nghiệp phải giảm lượng thu mua để hạn chế rủi ro.
"Khi việc xét nghiệm và thông quan chưa thật sự thông suốt, doanh nghiệp buộc phải giảm lượng thu mua để tránh rủi ro tồn hàng. Nếu các phòng xét nghiệm sớm hoạt động trở lại và quy trình kiểm định được khơi thông, thị trường mít có thể dần ổn định hơn trong thời gian tới", đại diện doanh nghiệp nói.
Ngoài ra, thị trường cũng đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp để thực hiện đầy đủ các quy định mới về truy xuất nguồn gốc và mã số vùng trồng theo Nghị định thư xuất khẩu mít tươi dự kiến áp dụng từ tháng 6/2026. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp và vựa thu mua có tâm lý thận trọng, chỉ mua cầm chừng nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình xuất khẩu.

Ông Đặng Phúc Nguyên cho rằng, chất lượng và truy xuất nguồn gốc là yếu tố sống còn giúp giá mít ổn định bền vững. Ảnh: NVCC
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng, sản xuất mít hiện nay không còn là bán cái mình có, mà phải bán cái thị trường cần. Chất lượng và tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc sẽ là yếu tố sống còn để ngành hàng duy trì mức giá ổn định và phát triển bền vững.
"Để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu hiện nay, trước hết nhà vườn cần quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng vì đây được xem như ‘hộ chiếu’ để trái cây có thể đi chính ngạch ra thị trường nước ngoài. Bà con cần phối hợp với hợp tác xã và doanh nghiệp để cập nhật đầy đủ thông tin sản xuất, tránh tình trạng sử dụng mã vùng trồng không đúng quy định", ông Nguyên chia sẻ.
Bên cạnh đó, hiệp hội khuyến cáo người trồng cần kiểm soát chặt các chỉ tiêu kim loại nặng như Cadimi cũng như dư lượng hóa chất trong quá trình sản xuất. Nông dân nên hạn chế sử dụng phân bón không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các loại phân lân giá rẻ có nguy cơ chứa hàm lượng kim loại nặng cao, đồng thời ưu tiên phân bón hữu cơ đã qua xử lý để cải tạo đất.
Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng cần tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”, tuyệt đối không sử dụng các chất bị cấm hoặc các chất tạo màu như Vàng O nhằm đảm bảo sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định, những biến động hiện nay cho thấy ngành mít Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp khi các quy định mới về truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và kiểm định chất lượng ngày càng được siết chặt.
Trong ngắn hạn, giá mít có thể tiếp tục dao động do nguồn cung đang vào vụ, trong khi hoạt động xuất khẩu vẫn chịu tác động từ các thủ tục kiểm định và tâm lý thận trọng của doanh nghiệp thu mua. Đây cũng là thời điểm để ngành hàng chuyển từ mô hình sản xuất tự phát sang chuỗi giá trị có kiểm soát, qua đó nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của trái mít Việt Nam trên thị trường quốc tế.




