Tin Khu Vực 
Những căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông đang tạo ra những biến động đáng kể đối với hoạt động vận tải biển toàn cầu. Một số tuyến hàng hải quốc tế phải điều chỉnh lộ trình, khiến thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí logistics tăng lên. Tại Gia Lai, dù kim ngạch xuất khẩu trực tiếp sang Trung Đông chưa chiếm tỷ trọng lớn song diễn biến này bước đầu ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng của một số doanh nghiệp xuất khẩu.
Trước bối cảnh đó, ngành Công Thương địa phương đang triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với biến động thị trường, giữ ổn định hoạt động xuất khẩu. Ông Nguyễn Đình Kha, Phó Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai đã có những trao đổi về tác động hiện nay cũng như các giải pháp ứng phó trong thời gian tới.
Ông Nguyễn Đình Kha - Phó Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai.
Chi phí logistics tăng, doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch vận chuyển
- Thưa ông, những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông gần đây đang ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động giao nhận hàng hóa của doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn tỉnh?
- Ông Nguyễn Đình Kha: Hiện toàn tỉnh Gia Lai có khoảng 20 doanh nghiệp xuất khẩu sang khu vực Trung Đông, với các nhóm mặt hàng chủ yếu như cà phê, mì và sản phẩm từ mì, khoáng sản, sản phẩm nhựa, dệt may, gỗ, máy móc thiết bị…
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Đông đạt khoảng 24,315 triệu USD, chiếm khoảng 0,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn tỉnh. Một số thị trường đáng chú ý gồm Israel (16,415 triệu USD), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (3,358 triệu USD), Thổ Nhĩ Kỳ (1,323 triệu USD) và Ả Rập Xê Út (0,983 triệu USD).
Theo phản ánh từ một số doanh nghiệp, tình hình bất ổn tại Trung Đông đã tác động nhất định đến hoạt động vận tải biển quốc tế. Để bảo đảm an toàn hàng hải, nhiều hãng tàu lớn như CMA CGM, Maersk hay Hapag-Lloyd đã điều chỉnh lộ trình vận chuyển.
Thay vì đi qua các tuyến hàng hải truyền thống, một số tàu phải chuyển hướng vòng qua khu vực Mũi Hảo Vọng, khiến quãng đường vận chuyển kéo dài hơn so với trước, dẫn đến việc thời gian giao hàng bị kéo dài, làm gia tăng các loại chi phí liên quan.
Thực tế cho thấy, chi phí logistics đối với một số đơn hàng xuất khẩu có thể tăng khoảng 15 - 25%, do phát sinh thêm chi phí nhiên liệu, bảo hiểm hàng hải và các phụ phí vận tải khác. Ngoài ra, trong một số trường hợp, hàng hóa phải lưu lại lâu hơn tại các cảng trung chuyển, kéo theo chi phí lưu kho tăng và ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện hợp đồng.
Biến động từ khu vực Trung Đông làm chi phí logistics một số đơn hàng xuất khẩu có thể tăng khoảng 15 - 25%.
Tuy vậy, do tỷ trọng xuất khẩu trực tiếp sang Trung Đông của Gia Lai còn khá nhỏ, nên tác động chung đến hoạt động xuất khẩu của tỉnh hiện vẫn ở mức hạn chế. Các doanh nghiệp cũng đang chủ động làm việc với đối tác logistics để điều chỉnh kế hoạch vận chuyển, lựa chọn tuyến đường phù hợp nhằm bảo đảm tiến độ giao hàng.
- Doanh nghiệp xuất khẩu của Gia Lai đang có những điều chỉnh như thế nào để thích ứng với tình hình mới, thưa ông?
- Ông Nguyễn Đình Kha: Trước những biến động của thị trường vận tải quốc tế, nhiều doanh nghiệp đã chủ động phối hợp với các đối tác logistics để điều chỉnh kế hoạch vận chuyển. Một số doanh nghiệp tìm kiếm các tuyến vận tải phù hợp hơn hoặc sắp xếp lại thời gian giao hàng nhằm hạn chế rủi ro.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng tích cực theo dõi diễn biến thị trường, trao đổi với đối tác nhập khẩu để thống nhất phương án giao nhận linh hoạt hơn. Sự chủ động này giúp doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực và duy trì tiến độ thực hiện các hợp đồng xuất khẩu đã ký kết.
Biến động địa chính trị có thể ảnh hưởng gián tiếp đến xuất khẩu
- Trong dài hạn, ông đánh giá những biến động địa chính trị tại Trung Đông có thể tác động như thế nào đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Gia Lai?
- Ông Nguyễn Đình Kha: Trong dài hạn, những biến động địa chính trị tại Trung Đông có thể tác động gián tiếp đến hoạt động xuất khẩu thông qua biến động giá năng lượng và chi phí logistics toàn cầu. Khi giá dầu tăng, chi phí vận tải biển và vận tải hàng không cũng tăng theo, kéo theo chi phí vận chuyển hàng hóa sang các thị trường lớn như Hoa Kỳ hay Liên minh châu Âu gia tăng.
Ngoài ra, việc điều chỉnh lộ trình vận tải quốc tế để tránh các khu vực căng thẳng có thể khiến thời gian vận chuyển kéo dài và phát sinh thêm chi phí nhiên liệu, bảo hiểm, lưu kho, có thể làm tăng giá thành sản phẩm và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.
- Trước bối cảnh đó, Sở Công Thương Gia Lai triển khai những giải pháp gì để hỗ trợ doanh nghiệp và giữ vững mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, thưa ông?
- Ông Nguyễn Đình Kha: Để chủ động ứng phó với các biến động của thị trường quốc tế, Sở Công Thương đang triển khai nhiều nhóm giải pháp.
Trước hết, chúng tôi khuyến khích doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nguồn cung, chủ động tìm kiếm những thị trường mới có nhu cầu tương tự, giảm thiểu rủi ro khi xuất khẩu sang một số khu vực gặp khó khăn.
Tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026, phấn đấu đạt khoảng 3,5 tỷ USD.
Doanh nghiệp cần chú ý các điều khoản trong hợp đồng thương mại quốc tế liên quan đến logistics, vận chuyển, giao hàng và bảo hiểm để hạn chế rủi ro. Việc mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa cũng là giải pháp cần thiết.
Sở Công Thương Gia Lai sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị của Bộ Công Thương và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để cập nhật thông tin thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đơn hàng mới và mở rộng thị trường xuất khẩu. Với các giải pháp đồng bộ, tỉnh đặt mục tiêu giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026, phấn đấu đạt khoảng 3,5 tỷ USD.
Từ cuối tháng 2/2026 đến nay, những diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông đã ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế thế giới, trong đó có Việt Nam. Một số ngành xuất khẩu chủ lực của tỉnh Gia Lai như gỗ, may mặc, khoáng sản, thủy hải sản và cà phê chịu ảnh hưởng, đặc biệt đối với những doanh nghiệp có thị trường hoặc chuỗi logistics liên quan đến khu vực Trung Đông.