Dệt may góp lực đưa Việt Nam vươn nhóm cường quốc xuất khẩu

Sau 30 năm phát triển, dệt may đã trở thành ngành xuất khẩu chủ lực và tiếp tục định hướng tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên năng suất, công nghệ và giá trị gia tăng.

30 năm bứt phá, từ 850 triệu USD lên 46 tỷ USD

Hành trình của dệt may Việt Nam gắn liền với quá trình mở cửa, hội nhập và vươn lên của nền kinh tế. Từ một ngành có quy mô xuất khẩu khoảng 850 triệu USD trong giai đoạn 1995-2005, dệt may từng bước mở rộng thị trường, nâng năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đến năm 2015, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành vượt 26 tỷ USD, đưa Việt Nam vào top 5 nước xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới. Năm 2020, bất chấp đại dịch COVID-19 và đứt gãy chuỗi cung ứng, ngành vẫn đạt khoảng 35 tỷ USD.

Sau 30 năm phát triển, ngành dệt may Việt Nam giữ vững vị trí top 3 thế giới về xuất khẩu, đồng thời đang cùng các ngành hàng chinh phục mục tiêu đạt 1.000 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu.

Sau 30 năm phát triển, ngành dệt may Việt Nam giữ vững vị trí top 3 thế giới về xuất khẩu, đồng thời đang cùng các ngành hàng chinh phục mục tiêu đạt 1.000 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu.

Đến năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt khoảng 46 tỷ USD, tăng 5,6% so với năm 2024, tiếp tục giữ vị trí top 3 nước xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới. Xuất siêu của ngành tăng từ 15,5 tỷ USD năm 2020 lên khoảng 21 tỷ USD năm 2025 và đạt khoảng 9,2 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026.

Những kết quả này càng đáng chú ý khi dệt may phải liên tiếp đối mặt với đại dịch, lạm phát, sức mua suy yếu, biến động địa chính trị, xu hướng bảo hộ và các chính sách thuế quan mới. Khả năng thích ứng của doanh nghiệp trở thành một trong những yếu tố giúp ngành duy trì đà xuất khẩu.

Con số xuất khẩu đạt được là nỗ lực của cả hệ thống doanh nghiệp và sự hỗ trợ sát sao của các cấp chính quyền”, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, nhấn mạnh.

Đến nay, sản phẩm dệt may Việt Nam đã có mặt tại 138 thị trường. Cơ cấu xuất khẩu cũng từng bước chuyển dịch khi doanh nghiệp chú trọng hơn đến các sản phẩm có hàm lượng kỹ thuật, thiết kế và yêu cầu môi trường cao hơn.

Tỷ lệ giá trị nội địa tăng thêm đạt khoảng 52% năm 2025, phản ánh những thay đổi đáng kể trong phát triển nguồn cung và liên kết chuỗi trong nước, giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu. Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành nâng giá trị giữ lại trong nước và cải thiện khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ từ các hiệp định thương mại tự do.

Ở cấp doanh nghiệp, hiệu quả sản xuất, kinh doanh cũng được cải thiện. Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, ông Thân Đức Việt, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 - CTCP cho hay, so với năm 2020, năm 2025 doanh thu của May 10 tăng khoảng 47%, lợi nhuận tăng khoảng 2,6 lần, còn thu nhập bình quân người lao động tăng khoảng 40%.

Theo đại diện May 10, những nghị quyết lớn về khoa học, công nghệ, hội nhập quốc tế, hoàn thiện pháp luật và phát triển kinh tế tư nhân đang mở thêm không gian cho doanh nghiệp đổi mới mô hình phát triển.

Đối với May 10, các nghị quyết của Đảng, Chính phủ có tác động trực tiếp và sâu rộng đến chiến lược phát triển... qua đó tạo thêm động lực cho doanh nghiệp phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới”, ông Thân Đức Việt nói.

Tăng trưởng về lượng chuyển sang tăng trưởng chiều sâu

Bước vào năm 2026, khi Việt Nam hướng tới mục tiêu đạt 1.000 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu, cùng đó là mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế, dệt may tiếp tục là một trong những ngành hàng có đóng góp quan trọng. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng bằng cách mở rộng sản lượng và sử dụng thêm lao động không còn lớn.

Tổng cầu dệt may thế giới gần một thập kỷ qua chỉ tăng bình quân khoảng 1,8%/năm, trong khi tăng trưởng ngành trong nước những năm gần đây xoay quanh 6%/năm. Nếu duy trì mức tăng 10%/năm trong 5 năm, quy mô ngành sẽ lên khoảng 75 tỷ USD vào năm 2030, vượt đáng kể khả năng hấp thụ của thị trường và nguồn cung lao động hiện nay.

Vì vậy, đóng góp của dệt may vào những mục tiêu này không nhất thiết nằm ở việc kim ngạch phải tăng 10% mỗi năm. Trọng tâm là tăng năng suất, nâng giá trị gia tăng và giảm chi phí nhập khẩu, qua đó cải thiện hiệu quả của ngành và đóng góp cho nền kinh tế.

Giai đoạn 2026-2030, ngành đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu khoảng 64,5 tỷ USD vào năm 2030, tăng trưởng bình quân 6,5-7%/năm. Năm 2026, kim ngạch xuất khẩu phấn đấu đạt 48-49 tỷ USD.

Để hiện thực hóa mục tiêu, ngành xác định ba hướng trọng tâm: Đa dạng hóa thị trường, khách hàng và sản phẩm; phát triển nguồn cung nguyên phụ liệu trong nước; đẩy mạnh tự động hóa, AI, robot hóa và chuyển đổi số.

Trong đó, phát triển công nghiệp hỗ trợvà nâng tỷ lệ nội địa hóa lên trên 60% sẽ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, nâng giá trị gia tăng và chủ động hơn trước những biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mô hình sản xuất cũng từng bước chuyển từ gia công sang phương thức sản xuất có giá trị cao hơn, qua đó doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các khâu thiết kế, nguyên liệu, quản trị, logistics và phân phối.

Chuyển đổi xanh là yêu cầu song hành. Các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao tại những thị trường lớn đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư vào năng lượng sạch, tiết kiệm tài nguyên, sản xuất tuần hoàn và kiểm soát phát thải. Đây vừa là sức ép, vừa là cơ hội để dệt may nâng vị thế trong chuỗi cung ứng.

Bên cạnh xuất khẩu, thị trường nội địa hơn 100 triệu dân được xác định là một không gian tăng trưởng mới, với mục tiêu đạt quy mô 8-9 tỷ USD vào năm 2030. Việc phát triển thương hiệu, thiết kế, bán lẻ và thương mại điện tử trong nước sẽ tạo nền tảng để doanh nghiệp tiến xa hơn từ sản xuất theo đơn hàng sang làm chủ sản phẩm và thương hiệu.

Sau 30 năm bứt phá, mô hình phát triển của ngành dệt may đã thay đổi, từ mục tiêu tăng sản lượng, mở rộng lao động và đơn hàng, ngành đang chuyển sang tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ, xanh hóa và giá trị gia tăng.

Với mục tiêu xuất khẩu 64,5 tỷ USD vào năm 2030, dệt may không chỉ hướng tới một con số kim ngạch lớn hơn. Quan trọng hơn, mỗi USD xuất khẩu cần tạo ra nhiều giá trị hơn cho doanh nghiệp, người lao động và nền kinh tế. Đây chính là cách ngành tiếp tục góp sức vào mục tiêu 1.000 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu trong năm 2026 và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế hai con số trong dài hạn.

 

Hải Linh

Có thể bạn quan tâm