Đặc sản vùng dân tộc thiểu số Cao Bằng trăn trở tìm đầu ra

Giàu bản sắc và lợi thế bản địa, sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số ở Cao Bằng vẫn loay hoay tìm đầu ra, từ vùng nguyên liệu đến thương hiệu, mở rộng thị trường.

Doanh nghiệp vẫn khó khăn trong tìm thị trường cho sản phẩm

Cao Bằng là địa phương miền núi có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm nông sản, thực phẩm và dược liệu đặc trưng. Khí hậu, thổ nhưỡng cùng những tập quán canh tác lâu đời tạo nên sự khác biệt cho nhiều sản vật địa phương. Nhưng lợi thế tự nhiên và giá trị văn hóa chưa đồng nghĩa với khả năng tiêu thụ trên thị trường. Để một sản phẩm từ vùng đồng bào dân tộc thiểu số đến được với đông đảo người tiêu dùng, doanh nghiệp còn phải giải quyết nhiều vấn đề từ tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu đến quảng bá và phân phối.

Đơn cử, Công ty TNHH Noọng Huế Cao Bằng đang tìm cách đưa những giá trị đặc trưng của địa phương vào các sản phẩm quà tặng. Doanh nghiệp hiện đã sản xuất hai bộ sản phẩm mang tên Trà miền non nước và Tinh hoa miền non nước, kết hợp những nét đặc trưng của Cao Bằng từ ẩm thực, trà đến các loại trà thảo dược.

Theo bà Phan Thị Huế, đại diện Công ty TNHH Noọng Huế Cao Bằng, Cao Bằng là tỉnh miền núi có nhiều lợi thế về các loại cây dược liệu. Do đó, doanh nghiệp mong muốn đưa những sản vật đặc trưng vào các bộ quà tặng, giúp người tiêu dùng không chỉ tiếp cận một sản phẩm hàng hóa mà còn hiểu thêm về đặc sản, văn hóa và giá trị của vùng đất miền non nước.

Tuy nhiên, hành trình đưa sản phẩm địa phương ra thị trường không đơn giản. Là doanh nghiệp khởi nghiệp, Noọng Huế đang gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn, quản trị và nhân lực. Trong đó, nguồn lao động tại địa phương là một thách thức đáng kể. Theo bà Huế, nhiều bạn trẻ lựa chọn đi học tập, làm việc ở những địa phương khác, khiến doanh nghiệp gặp khó trong tuyển dụng và duy trì lực lượng lao động.

Bài toán vùng nguyên liệu cũng đặt ra không ít áp lực. Đối với các sản phẩm trà thảo dược, việc phát triển nguồn nguyên liệu dược liệu phục vụ sản xuất có ý nghĩa quan trọng, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Nếu không có nguồn cung ổn định, doanh nghiệp khó chủ động kế hoạch sản xuất, duy trì chất lượng và mở rộng quy mô kinh doanh.

Một vấn đề khác được bà Huế đề cập là khả năng nhận diện sản phẩm. Doanh nghiệp đang phối hợp với Sở Công Thương và một số sở, ngành liên quan trong thiết kế, phát triển sản phẩm quà tặng. Tuy nhiên, theo bà, việc định vị, nhận diện sản phẩm, đặc biệt là mã sản phẩm và thông tin về vùng sản xuất, cần được quan tâm hơn. Đây là những yếu tố quan trọng khi hàng hóa muốn mở rộng hệ thống phân phối và tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn.

Bà Hoàng Thị Dung giới thiệu sản phẩm cho người tiêu dùng

Bà Hoàng Thị Dung giới thiệu sản phẩm cho người tiêu dùng

Câu chuyện của Công ty TNHH Hatodo tại xã Bảo Lạc cũng phản ánh những trăn trở tương tự. Bà Hoàng Thị Dung, đại diện bán hàng của doanh nghiệp, cho biết đơn vị đang giới thiệu những sản phẩm đặc trưng của địa phương, trong đó có trà chàm tía (Xỏm Đeng) và gạo nếp hương Bảo Lạc.

Trà chàm tía được trồng tại những vùng núi ở Bảo Lạc, nơi có điều kiện thời tiết lạnh phù hợp với sự sinh trưởng của cây. Trong khi đó, gạo nếp hương Bảo Lạc được canh tác trên những thửa ruộng ở độ cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, tạo nên hương thơm và độ dẻo đặc trưng.

Trà chàm tía là một trong những sản phẩm đặc trưng của Cao Bằng

Trà chàm tía là một trong những sản phẩm đặc trưng của Cao Bằng

Đây là những sản phẩm có sự gắn kết chặt chẽ với điều kiện tự nhiên và hoạt động sản xuất của người dân địa phương. Song, theo bà Hoàng Thị Dung, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là tiêu thụ và quảng bá. Doanh nghiệp mong muốn đưa sản phẩm đến nhiều vùng miền trên cả nước nhưng khả năng tiếp cận người tiêu dùng còn hạn chế.

Thực tế này cho thấy, khoảng cách từ một sản vật có giá trị bản địa đến một sản phẩm hàng hóa có thị trường không chỉ nằm ở chất lượng. Khi người tiêu dùng chưa biết đến sản phẩm, chưa có cơ hội trải nghiệm và kiểm chứng chất lượng, việc tạo dựng niềm tin để hình thành nhu cầu mua sắm cần nhiều thời gian và nỗ lực.

Mở thêm "cánh cửa" cho đặc sản vùng cao

Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, quảng bá và mở rộng kênh phân phối trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp sản xuất đặc sản địa phương. Tuy nhiên, với những cơ sở kinh doanh quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế, việc tự xây dựng thương hiệu và tìm kiếm khách hàng trên diện rộng không phải nhiệm vụ dễ dàng.

Cả Noọng Huế và Hatodo đều đã chủ động tiếp cận các nền tảng số để quảng bá sản phẩm. Công ty Noọng Huế phát triển nội dung trên TikTok, Facebook, đồng thời xây dựng thương hiệu cá nhân để kể những câu chuyện về văn hóa, du lịch, nông sản và đặc sản Cao Bằng.

Bà Phan Thị Huế cho rằng, địa phương có nhiều cảnh đẹp và sản vật đặc trưng nhưng chưa được đông đảo người tiêu dùng biết đến. Đặc biệt, các sản phẩm ẩm thực và dược liệu vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết. Vì vậy, bà mong muốn thông qua các kênh truyền thông cá nhân có thể giới thiệu rộng rãi hơn những giá trị của quê hương, giúp người tiêu dùng biết rằng Cao Bằng không chỉ có cảnh đẹp mà còn sở hữu nhiều sản vật đáng trải nghiệm.

Trong khi đó, Công ty TNHH Hatodo đã triển khai quảng bá và bán hàng trên TikTok, Shopee. Tuy nhiên, bà Hoàng Thị Dung cho biết, thời gian đầu doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn bởi nhiều người tiêu dùng chưa biết đến sản phẩm, cần thời gian tìm hiểu và trải nghiệm trước khi quyết định mua hàng.

Quảng bá đặc sản Cao Bằng đến với người tiêu dùng Thủ đô

Quảng bá đặc sản Cao Bằng đến với người tiêu dùng Thủ đô

Từ thực tế này, bà Dung mong muốn có thêm sự hỗ trợ của các cơ quan truyền thông và đơn vị xúc tiến thương mại, trong đó có các hoạt động kết nối, quảng bá của Sở Công Thương và Tỉnh đoàn. Mục tiêu là đưa những sản phẩm xanh, sạch, có chất lượng đến gần hơn với người tiêu dùng.

Có thể thấy, thương mại điện tử và mạng xã hội đang mở ra thêm cơ hội cho các sản phẩm vùng cao. Tuy nhiên, có mặt trên nền tảng số mới chỉ là bước khởi đầu. Để chuyển lượt tiếp cận thành đơn hàng, doanh nghiệp cần duy trì nội dung quảng bá, tạo dựng niềm tin, giới thiệu rõ nguồn gốc và đặc điểm sản phẩm, đồng thời bảo đảm khả năng cung ứng khi nhu cầu tăng lên. Những hạn chế về nhân lực, vốn và năng lực quản trị mà doanh nghiệp khởi nghiệp tại địa phương đang gặp phải cũng khiến quá trình này thêm thách thức.

Bởi vậy, các chương trình xúc tiến thương mại cần hướng nhiều hơn đến hiệu quả kết nối thị trường, thay vì chỉ dừng ở hoạt động giới thiệu sản phẩm. Việc tạo cơ hội để doanh nghiệp gặp gỡ nhà phân phối, hệ thống bán lẻ, đối tác tiêu thụ; hỗ trợ quảng bá trên các kênh truyền thông và nền tảng thương mại điện tử sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho sản phẩm địa phương.

Cùng với đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện thiết kế bao bì, nhận diện thương hiệu, thông tin truy xuất nguồn gốc và mã sản phẩm cũng là những nội dung cần được quan tâm. Đây không đơn thuần là yêu cầu về hình thức mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng nhận diện, phân phối và xây dựng niềm tin của người tiêu dùng đối với hàng hóa.

Đối với các doanh nghiệp vùng cao, sự đồng hành của cơ quan chức năng, các tổ chức đoàn thể và đơn vị xúc tiến thương mại còn có ý nghĩa trong kết nối nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm quản trị và hỗ trợ tinh thần khởi nghiệp. Bà Phan Thị Huế mong muốn có thêm nhiều chương trình kết nối do Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Sở Công Thương tổ chức, qua đó không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mình mà còn tạo cơ hội quảng bá cho nhiều sản phẩm đặc sản khác của Cao Bằng.

Các doanh nghiệp kỳ vọng sản phẩm địa phương có thể được giới thiệu rộng rãi hơn tại nhiều tỉnh, thành phố, xa hơn là tiếp cận thị trường nước ngoài. Với Hatodo, mong muốn ấy không chỉ dành cho sản phẩm của doanh nghiệp mà còn cho nhiều mặt hàng nông sản, đặc sản khác của Cao Bằng.

Để hiện thực hóa kỳ vọng đó, điều quan trọng là phải hình thành được chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu, sản xuất, hoàn thiện sản phẩm đến quảng bá và tiêu thụ. Khi những giá trị bản địa được chuyển hóa thành sản phẩm có chất lượng ổn định, nhận diện rõ ràng và có kênh phân phối phù hợp, đặc sản vùng cao mới có thể thoát khỏi giới hạn của thị trường nhỏ lẻ.

Những sản phẩm như trà thảo dược, trà chàm tía hay gạo nếp hương Bảo Lạc không thiếu câu chuyện để kể, cũng không thiếu nét riêng để tạo dấu ấn. Điều các doanh nghiệp đang cần là thêm nguồn lực và cơ hội để câu chuyện ấy đến được với người mua, để sản vật của núi rừng không chỉ được biết đến trong những dịp quảng bá mà thực sự có chỗ đứng trên thị trường.

Bảo Ngọc, Hoàng Nguyễn

Có thể bạn quan tâm