Đà Nẵng: Trà Đốc chuyển đổi sinh kế, hướng đến giảm nghèo bền vững

Chuyển đổi sinh kế, tạo nền tảng giảm nghèo bền vững

Việc sáp nhập từ hai xã Trà Đốc và Trà Bui (thuộc huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam cũ) đã tạo nên một Trà Đốc mới với không gian phát triển rộng hơn, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán lớn hơn về phát triển kinh tế - xã hội.

Với diện tích tự nhiên hơn 23.000 ha và dân số trên 10.500 người (chủ yếu là đồng bào Ca Dong và Mơ Nông), Trà Đốc mang đầy đủ đặc trưng của một xã miền núi: tài nguyên đất đai rộng lớn và lao động dồi dào. Tuy nhiên, đời sống người dân còn phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông, lâm, nghiệp truyền thống, quy mô nhỏ lẻ và thiếu liên kết thị trường

Chính vì vậy, câu chuyện phát triển ở Trà Đốc không chỉ bắt đầu bằng những mục tiêu tăng trưởng đơn thuần, mà đi từ việc tháo gỡ những “điểm nghẽn” căn bản của sinh kế.

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Xuyến, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Đốc cho biết: “Năm 2026, việc tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập, mở rộng cơ hội việc làm, hỗ trợ chuyển đổi mô hình sản xuất... được UBND xã xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giảm nghèo bền vững và đảm bảo an sinh xã hội”.

Trước đây, cây keo lai được xem là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân. Tuy nhiên, hiện nay giá keo không ổn định, chu kỳ thu hoạch kéo dài, hiệu quả kinh tế không cao. Nhằm tạo hướng đi mới, UBND xã Trà Đốc đã định hướng mô hình sinh kế giảm nghèo bền vững, vận động người dân mạnh dạn chuyển đổi một phần diện tích keo sang cây cau và cây quế, loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, phù hợp với đặc điểm đất đai miền núi.

Cùng với đó là phát triển kinh tế rừng đa giá trị: trồng dược liệu dưới tán rừng như đảng sâm, ba kích, sa nhân tím… nuôi ong lấy mật, trồng rừng gỗ lớn, rừng nguyên liệu bền vững theo tiêu chuẩn FSC. Khuyến khích người dân tham gia nhận khoán bảo vệ rừng, gắn quyền lợi với trách nhiệm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, vừa tạo sinh kế ổn định, vừa nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Ông Nguyễn Văn Xuyến cho biết thêm, xã Trà Đốc có nhiều tiềm năng để phát triển sản phẩm đặc trưng như thổ cẩm Ca Dong, các loại măng khô, sản vật rừng theo mùa, rượu truyền thống, sản phẩm OCOP tiềm năng. Vì thế cần tập trung xây dựng thương hiệu để nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

“Xã sẽ hướng đến hỗ trợ các nhóm hộ, tổ hợp tác xây dựng sản phẩm, hướng dẫn tiêu chuẩn an toàn, bao bì, tem nhãn, hỗ trợ giới thiệu tiêu thụ trên các nền tảng số và các chương trình hội chợ”, ông Xuyến nói.

Phát huy nền văn hóa bản địa

Xã Trà Đốc đang từng bước triển khai Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, với định hướng xuyên suốt là phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa.

Cụ thể, Trà Đốc tổ chức các tour tham quan nhà ở, sinh hoạt cộng đồng tại nóc Xa Rơ; hình thành chuỗi du lịch sinh thái gắn với lòng hồ Thủy điện Sông Tranh, thác Bà Nô, rừng nguyên sinh; trải nghiệm ẩm thực truyền thống với những món ăn đậm hương vị núi rừng như cơm lam, gà nướng, rượu cần, rau rừng…

Bởi lẽ, du khách ngày nay không chỉ muốn “đến để ngắm”, mà còn muốn “đến để sống cùng”. Cách tiếp cận này giúp Trà Đốc bắt nhịp với xu hướng du lịch hiện đại.

Tuy nhiên, để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế, yếu tố cốt lõi vẫn là con người. Nhận thức rõ điều này, Trà Đốc đang từng bước chuẩn bị nguồn nhân lực cho du lịch cộng đồng, từ kỹ năng đón tiếp, phục vụ đến cách kể chuyện, giới thiệu văn hóa.

Song song đó, những lễ hội truyền thống như mừng lúa mới, cúng máng nước; các đội cồng chiêng; nghề dệt thổ cẩm, đan lát... cũng được làm mới trong cách tổ chức, để vừa giữ gìn bản sắc, vừa phù hợp với hoạt động du lịch.

Bà Nguyễn Thị Như Bình, Trưởng phòng Văn hóa - xã hội xã Trà Đốc cho biết, khi văn hóa trở thành sản phẩm du lịch, mỗi người dân không chỉ là chủ thể gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, mà còn trực tiếp tham gia sáng tạo và gia tăng giá trị kinh tế từ văn hóa.

“Trong tương lai, khi hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ hơn, khi các sản phẩm du lịch được chuẩn hóa và định vị rõ ràng, Trà Đốc hoàn toàn có cơ sở để trở thành điểm đến hấp dẫn trong tuyến liên kết biển - phố - núi. Khi đó, du lịch không chỉ mang lại trải nghiệm mới mẻ cho du khách, mà còn mở ra thêm nhiều cơ hội việc làm, góp phần giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân địa phương”, bà Bình nói.

Du lịch cộng đồng Trà Đốc như một “đòn bẩy mềm” cho các lĩnh vực khác. Khi du lịch phát triển, nhu cầu về sản phẩm địa phương tăng lên, từ đó tạo ra đầu ra cho nông sản, sản phẩm OCOP, thúc đẩy các dịch vụ đi kèm như vận chuyển, lưu trú và thủ công mỹ nghệ.