Chuyên gia ô tô: Yên tâm sử dụng xăng E10 mà không cần chất phụ gia

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc theo lộ trình tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Trước thời điểm triển khai, nhiều ý kiến trên mạng xã hội bày tỏ lo ngại về khả năng tương thích của xăng E10 với động cơ ô tô, xe máy.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Mạnh Thắng, chuyên gia ô tô, đồng thời là quản trị viên diễn đàn Oto+ với hơn 1 triệu thành viên trên Facebook cho rằng, cần tiếp cận xăng E10 trên cơ sở kỹ thuật và thực tiễn sử dụng quốc tế, thay vì tâm lý e ngại trước một loại nhiên liệu mới.

Xăng E10 không phải công nghệ mới với ngành giao thông thế giới

- Với vai trò là quản trị viên một cộng đồng ô tô lớn và cũng là chuyên gia trong lĩnh vực này, ông đánh giá thế nào về những lo ngại cho rằng xăng E10 có thể gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện? 

Ông Nguyễn Mạnh Thắng: Tôi nghĩ cần nhìn nhận xăng E10 như một loại nhiên liệu đã được kiểm chứng trong thực tế nhiều năm qua, chứ không phải một công nghệ hoàn toàn mới. Tại Mỹ hay nhiều quốc gia phát triển, nhiên liệu sinh học đã được sử dụng phổ biến từ rất lâu. Thậm chí ở nhiều thị trường quốc tế, khó để tìm được loại xăng khoáng thuần không pha ethanol. 

Ngay tại Việt Nam, xăng E5 cũng đã được triển khai từ nhiều năm trước. Giai đoạn đầu từng xuất hiện không ít tranh luận về việc xe dùng E5. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng thực tế, thị trường dần ổn định và người tiêu dùng cũng quen với loại nhiên liệu này.

Điều quan trọng là đa số các hãng xe ô tô và cả xe máy hiện nay, đều đã thiết kế hệ thống nhiên liệu tương thích với xăng có pha ethanol. Nếu E10 thực sự gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ bền động cơ thì rất khó để loại nhiên liệu này tồn tại hàng chục năm và được sử dụng trên hàng trăm triệu phương tiện trên toàn cầu.

Bên cạnh đó, xăng E10 cũng có ý nghĩa đối với mục tiêu giảm phát thải. Khi pha ethanol vào xăng, quá trình cháy sẽ sạch hơn, giảm lượng khí CO, muội than và một số thành phần phát thải khác so với xăng khoáng truyền thống. Đây là xu hướng mà nhiều quốc gia đang áp dụng để giảm tác động môi trường từ giao thông cá nhân.

Còn với các cộng đồng trên mạng xã hội, tôi nghĩ việc xuất hiện nhiều luồng ý kiến là bình thường. Khi một thói quen tiêu dùng thay đổi, tâm lý e ngại luôn tồn tại. Người dùng có quyền đặt câu hỏi và tranh luận. Quan trọng nhất là cần có thông tin kỹ thuật rõ ràng và trải nghiệm thực tế để dần tạo niềm tin đối với loại nhiên liệu mới này.

Tính tương thích của phương tiện với xăng E10

- Nhiều người dùng, đặc biệt là chủ xe đời cũ hoặc xe phân khối lớn, lo ngại E10 có thể gây ăn mòn hệ thống nhiên liệu. Theo ông, mức độ tương thích của các dòng xe đang lưu hành tại Việt Nam hiện nay ra sao?

Ông Nguyễn Mạnh Thắng: Nếu nhìn trên thực tế thị trường hiện nay, phần lớn ô tô và xe máy tại Việt Nam đều có thể sử dụng E10 bình thường. Đa số các mẫu ô tô hiện nay của được sản xuất bởi các hãng Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và châu Âu đều được phát triển trên nền tảng toàn cầu và nhiều quốc gia đã sử dụng xăng sinh học từ lâu.

Đối với xe máy, các dòng sản phẩm đời mới hiện nay chủ yếu dùng hệ thống phun xăng điện tử thay cho chế hòa khí. Hệ thống điều khiển điện tử có khả năng tự điều chỉnh lượng nhiên liệu và hòa khí phù hợp với đặc tính của nhiên liệu, nên về cơ bản không có vấn đề lớn về khả năng tương thích.

Các vật liệu trong hệ thống nhiên liệu của xe hiện đại cũng đã được cải tiến để chịu được ethanol tốt hơn. Vì vậy, với xe đời mới, tôi chưa thấy có cơ sở kỹ thuật rõ ràng nào để lo ngại về E10.

Về câu chuyện xe nóng máy hay tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn, cần tách bạch giữa lý thuyết và thực tế. Xét về lý thuyết, E10 có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng nhẹ do ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng. Nhưng mức chênh lệch này thường không lớn trên các xe hiện đại.

Còn đối với hiện tượng nóng máy, tôi cũng chưa thấy cơ sở nào cho rằng E10 làm động cơ nóng hơn. Thậm chí ethanol có trị số octan cao và khả năng làm mát hòa khí tốt hơn nhờ đặc tính bay hơi.

Tuy nhiên, với nhóm xe đời cũ, đặc biệt là xe máy sử dụng chế hòa khí, người dùng nên lưu ý hơn. Trong các dòng xe này, những chi tiết như gioăng, phớt, đường ống dẫn nhiên liệu hoặc một số bộ phận trong chế hòa khí có thể bị lão hóa nhanh hơn nếu vật liệu không tương thích với ethanol. Đây không phải vấn đề quá nghiêm trọng nhưng cần kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hoặc thay bằng vật liệu phù hợp hơn. 

Giải pháp ở đây là điều chỉnh lại tỷ lệ hòa khí. Người dùng có thể chỉnh giảm lượng gió, chẳng hạn siết vít gió vào khoảng nửa vòng, để cân bằng lại hỗn hợp nhiên liệu. Khi đó, động cơ sẽ vận hành ổn định và mát hơn. Nếu như trên các dòng xe dùng ECU, hệ thống có thể tự động điều chỉnh thì với xe dùng chế hòa khí, việc này cần thực hiện thủ công.

Xăng E10 không đồng nghĩa phải dùng phụ gia

- Hiện nay trên mạng xã hội xuất hiện nhiều quảng cáo về phụ gia dành riêng cho xăng E10. Theo ông, người tiêu dùng có cần sử dụng các loại phụ gia này không?

Ông Nguyễn Mạnh Thắng: Theo tôi, không nên hiểu rằng cứ dùng E10 là bắt buộc phải dùng thêm phụ gia. Nếu nhiên liệu đạt chuẩn và phương tiện tương thích, hoàn toàn có thể sử dụng bình thường mà không cần bổ sung gì thêm. 

Thực tế, khi các hãng xe chứng nhận khả năng sử dụng E10, họ đều dựa trên tiêu chuẩn nhiên liệu thông thường chứ không yêu cầu phải đi kèm phụ gia nào cả. Điều quan trọng nhất vẫn là chất lượng nhiên liệu và chế độ bảo dưỡng phương tiện.

Người dùng cũng cần thận trọng với các sản phẩm phụ gia trôi nổi hoặc quảng cáo quá mức. Phụ gia không phải lúc nào cũng xấu, nhưng nếu sử dụng không phù hợp hoặc không rõ nguồn gốc thì có thể gây tác dụng ngược.

Theo tôi, điều cần thiết hiện nay là cung cấp thông tin kỹ thuật minh bạch. Như đã đề cập, người tiêu dùng cần biết xe của mình có tương thích với E10 hay không bằng cách đọc hướng dẫn sử dụng, kiểm tra thông tin trên nắp bình xăng hoặc tra cứu từ nhà sản xuất.

Thực tế cho thấy, E10 đã được sử dụng ổn định trong hàng trăm triệu phương tiện trên thế giới. Nếu nhiên liệu được sản xuất và phân phối đúng tiêu chuẩn, phần lớn người dùng tại Việt Nam hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Trên thực tế, nhiều quốc gia đã phổ cập xăng sinh học như một phần trong chiến lược an ninh năng lượng và giảm phát thải. Mỹ hiện coi E10 là nhiên liệu tiêu chuẩn, Brazil phát triển mạnh E27, E35 và cả E100, trong khi Thái Lan phổ biến E20 nhờ trợ giá mạnh. Indonesia thúc đẩy diesel sinh học B35 và dự kiến áp dụng E10 từ năm 2028. Ấn Độ đã bắt buộc E20 từ năm 2024, còn EU, Trung Quốc và Philippines cũng mở rộng sử dụng ethanol trong xăng thông qua các quy định giảm phát thải và tăng năng lượng tái tạo.