Âm vang cồng chiêng giữa đại ngàn

Sau 16 năm không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Đắk Lắk tổng kết dự án “Bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng”

Sau 16 năm không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tỉnh Đăk Lăk vẫn nỗ lực bảo tồn văn hóa cồng chiêng bằng nhiều giải pháp để tiếng chiêng tiếp tục ngân vang trong các buôn làng.

Trẻ hóa nghệ nhân cồng chiêng

Sự hiện diện của văn hóa cồng chiêng không chỉ dưới mái nhà sàn, bên bếp lửa, trên nương rẫy hay các lễ hội mà âm thanh ấy là tiếng nói và thông điệp trao gửi giữa cá nhân với cộng đồng, giữa cộng đồng với thế giới thần linh, trở thành chất xúc tác không thể thiếu đối với đời sống tinh thần của cộng đồng các dân tộc thiểu số.

Âm vang cồng chiêng giữa đại ngàn

Cùng với sự phát triển của xã hội, nhiều lễ nghi, tục lệ đẹp đã mai một dần, hoạt động văn hóa, tín ngưỡng liên quan tới cồng chiêng ngày càng ít được sử dụng trong đời sống cộng đồng các dân tộc. Vì vậy, thế hệ trẻ ít có điều kiện được tiếp xúc, học tập và sử dụng cồng chiêng. Khi nhận ra nguy cơ thất truyền vật thiêng của bon, buôn, chính thế hệ đi trước là những người trăn trở, nặng lòng gìn giữ văn hóa cồng chiêng như một phần của cuộc đời mình.

Nghệ nhân Ưu tú H’Săn Êban (Buôn Trấp, thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana) là nữ nghệ nhân duy nhất đánh trống dẫn nhịp chiêng của tỉnh Đăk Lăk. Cả đời gắn bó với chiếc trống dẫn nhịp cho cả đội chiêng hợp tấu, ở tuổi ngoài 80, nghệ nhân H’Săn đau đáu nỗi niềm người kế tục, trăn trở việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa chiêng.

Âm vang cồng chiêng giữa đại ngàn

Nghệ nhân Ưu tú H’Săn Êban đã tham gia lớp truyền dạy cho 19 bé gái độ tuổi từ 6-13 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đăk Lăk mở. Sau 2 tháng kiên trì truyền dạy, không giấu được niềm vui, nghệ nhân H’Săn Êban tự hào: “Thế hệ chúng tôi - đội chiêng già chỉ còn lại vài người thôi. Kế cận, nối tiếp chúng tôi có đội chiêng trẻ, bây giờ buôn có thêm đội cồng chiêng nhí, tiếng chiêng Jho sẽ vang mãi đến các thế hệ mai sau”.

Nghệ nhân H’Săn kể rằng, khoảng 6 - 7 năm trước, các thành viên trong đội chiêng của bà tuổi đã cao không thể đi biểu diễn như trước, đội nghệ nhân chiêng nữ đã đến từng hộ gia đình có con gái trong buôn để vận động tham gia đội chiêng, các lớp truyền dạy đánh cồng chiêng mà ngành văn hóa tổ chức và hình thành nên đội chiêng nữ trẻ. Đến bây giờ, buôn đã có thêm đội chiêng nữ nhí.

“Chiếc trống chính là linh hồn của đội chiêng nữ Jho. Người Ê Đê Bih chỉ mình tôi biết sử dụng trống nhưng mãi đến bây giờ mới tìm được người kế nhiệm thông qua lớp truyền dạy đánh cồng chiêng” - nghệ nhân H’Săn chia sẻ.

Không chỉ mở lớp truyền dạy đánh cồng chiêng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đăk Lăk còn tặng cho đội chiêng Buôn Trấp 1 bộ chiêng Jho và 30 bộ trang phục truyền thống. Cùng với hoạt động truyền dạy, trao chiêng và trang phục truyền thống đã tạo động lực để các thế hệ phụ nữ Ê Đê nói riêng và các dân tộc thiểu số Tây Nguyên nói chung tiếp tục phát huy văn hóa cồng chiêng trong cộng đồng, tiếp thêm động lực cho các thế hệ trẻ người Ê Đê giữ gìn truyền thống văn hóa của dân tộc.

Để di sản trở thành tài sản

Nguyên Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đăk Lăk Đặng Gia Duẩn cho biết, cùng sở hữu di sản phi vật thể đại diện của nhân loại, là không gian văn hóa cồng chiêng của Tây Nguyên được UNESCO ghi danh, nhưng Đăk Lăk là tỉnh duy nhất trong 5 tỉnh Tây Nguyên có 5 nghị quyết của HĐND tỉnh, trong đó có 4 nghị quyết chính thức và 1 nghị quyết kéo dài thêm. Điều đó thể hiện sự quan tâm của Đăk Lăk đối với văn hóa cồng chiêng.

Âm vang cồng chiêng giữa đại ngàn

Nghệ nhân Ưu tú HSăn Êban (thứ 4 từ trái qua) truyền dạy cồng chiêng Jhô cho các thế hệ trẻ trong buôn

Mục tiêu cuối cùng của việc bảo tồn, phát huy văn hóa cồng chiêng không phải là việc cấp được bao nhiêu bộ chiêng, bao nhiêu bộ trang phục, mà là chủ thể của văn hóa cồng chiêng cảm nhận rằng, bản thân họ phải yêu quý, giữ gìn và phát triển vốn quý văn hóa mà họ đang sở hữu.

“Khi một cộng đồng dân tộc thiểu số ở một buôn, xã thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa và sử dụng cồng chiêng để tái hiện những nghi thức, nghi lễ, thì có nghĩa rằng cồng chiêng không thể thiếu được trong đời sống của bà con buôn làng và công tác bảo tồn, phát huy văn hóa cồng chiêng đạt kết quả cao nhất” - ông Đặng Gia Duẩn nhấn mạnh. Anh Y Nem Ông (buôn Liêng Ông, xã Đắk Phơi, huyện Lắk) bày tỏ niềm vui khi tham gia lớp truyền dạy cồng chiêng do tỉnh Đăk Lăk tổ chức. Theo anh Y Nem Ông, lâu nay, người yêu thích cồng chiêng trong buôn muốn học phải tự mày mò theo các nghệ nhân để học. Bây giờ được học bài bản qua lớp học, buôn còn được trao chiêng, trang phục truyền thống nên thế hệ trẻ trong buôn rất hào hứng. Sau 2 tháng học, các học viên đã đánh được hai bài chiêng cơ bản của người M’nông Gar.

“Được trao tặng chiêng, đội chiêng trẻ chúng tôi có điều kiện luyện tập thường xuyên hơn. Chúng tôi mong rằng, đội chiêng trẻ tiếp tục được quan tâm để có thể đi biểu diễn, góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc mình” - anh Y Nem Ông cho biết thêm.

Việc mở lớp truyền dạy cồng chiêng cho thế hệ trẻ là một trong những hoạt động thiết thực, góp phần duy trì, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng tỉnh Đăk Lăk nói riêng và văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên nói chung. Qua đó, góp phần đào tạo những đội chiêng trẻ, gìn giữ các bài bản chiêng cũng như khơi dậy, tiếp lửa cho thế hệ trẻ trong buôn làng tiếp tục phát huy nhịp cồng chiêng của cộng đồng, từng bước đưa di sản văn hóa trở thành tài sản của dân tộc.

Đức Thảo
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Tỉnh Đắk Lắk

Tin mới nhất

Giữ gìn nghề thêu trang phục truyền thống phụ nữ Dao tiền

Giữ gìn nghề thêu trang phục truyền thống phụ nữ Dao tiền

Từ bao đời nay, nghề thêu trang phục truyền thống của người Dao tiền chủ yếu do người phụ nữ đảm nhiệm. Đây là nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ và phát huy.
Tuyên truyền kỷ niệm 80 năm ra đời “Đề cương về Văn hóa Việt Nam” (1943-2023)

Tuyên truyền kỷ niệm 80 năm ra đời “Đề cương về Văn hóa Việt Nam” (1943-2023)

Ban Tuyên giáo Trung ương ban hành công văn số 93-HD/BTGTW về hướng dẫn tuyên truyền kỷ niệm 80 năm ra đời “Đề cương về Văn hóa Việt Nam” (1943-2023).
Chương trình giao lưu văn hóa Kimono - Ao dai Fashion Show sẽ được tổ chức vào ngày 4/3 tới

Chương trình giao lưu văn hóa Kimono - Ao dai Fashion Show sẽ được tổ chức vào ngày 4/3 tới

Tập đoàn BRG, tổ chức phi lợi nhuận Be-Japon và ĐSQ Nhật Bản tại Việt Nam sẽ đồng tổ chức chương trình trình diễn sân khấu mang tên Kimono-Ao dai Fashion Show.
“Rền vang” lễ hội pháo đất Côn Sơn - Kiếp Bạc

“Rền vang” lễ hội pháo đất Côn Sơn - Kiếp Bạc

210 “pháo thủ” đến từ 7 đội pháo đất đã so tài trong ngày lễ hội pháo đất tỉnh Hải Dương lần thứ 10 năm 2023 diễn ra tại khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc.
Tết Thanh minh năm 2023 là ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của Tết Thanh minh

Tết Thanh minh năm 2023 là ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là ngày đầu tiên của tiết Thanh minh và thường không có ngày cố định, thời gian bắt đầu từ ngày 4-5/4 (sau khi kết thúc tiết xuân phân).

Tin cùng chuyên mục

Hàng nghìn người đổ về ngôi chùa lớn nhất Đà Nẵng dịp Tết Nguyên tiêu

Hàng nghìn người đổ về ngôi chùa lớn nhất Đà Nẵng dịp Tết Nguyên tiêu

Dịp Tết Nguyên tiêu, nhiều người dân và du khách đã đến chùa Linh Ứng Bãi Bụt - Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng để dâng hương, thắp nhang cầu bình an, may mắn.
Cận cảnh 8 bảo vật quốc gia đang được lưu giữ tại An Giang

Cận cảnh 8 bảo vật quốc gia đang được lưu giữ tại An Giang

Óc Eo ngày nay là tên một địa danh thuộc huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang, Nơi đây đang lưu giữ 8 bảo vật quốc gia thuộc nền văn hóa có niên đại hơn 3.500 năm
Bảo tàng Đồng quê: Kỷ niệm 10 năm thành lập nơi lưu giữ hồn quê đất Việt

Bảo tàng Đồng quê: Kỷ niệm 10 năm thành lập nơi lưu giữ hồn quê đất Việt

Sáng 4/2, Bảo tàng Đồng quê (xã Giao Thịnh, huyện Giao Thủy, Nam Định) đã tổ chức lễ kỷ niệm 10 năm Ngày thành lập.
Thái Bình tổ chức khai mạc lễ hội đền Trần năm 2023

Thái Bình tổ chức khai mạc lễ hội đền Trần năm 2023

Ngày 3/2, UBND tỉnh Thái Bình đã tổ chức khai mạc lễ hội đền Trần năm 2023 với nhiều hoạt động ý nghĩa tại di tích Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần.
“Bỏ túi” vài kinh nghiệm khi đi lễ Bà Chúa xứ Núi Sam

“Bỏ túi” vài kinh nghiệm khi đi lễ Bà Chúa xứ Núi Sam

Những ngày đầu Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 đến nay, đã có hàng trăm nghìn lượt khách đến viếng miếu Bà Chúa xứ Núi Sam (TP.Châu Đốc, tỉnh An Giang).
Độc đáo hàng trăm cỗ gà bay rồng, phượng ngày giỗ vua Mai Hắc Đế

Độc đáo hàng trăm cỗ gà bay rồng, phượng ngày giỗ vua Mai Hắc Đế

Những cỗ gà bay tựa rồng, phượng được người dân xã Mai Phụ, huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh) kỳ công uốn nắn, dâng lên trong ngày giỗ vua Mai Hắc Đế.
Bắc Giang khai mạc Tuần Văn hóa - Du lịch “Linh thiêng Tây Yên Tử” năm 2023

Bắc Giang khai mạc Tuần Văn hóa - Du lịch “Linh thiêng Tây Yên Tử” năm 2023

Tuần Văn hóa - Du lịch năm 2023 do UBND tỉnh Bắc Giang tổ chức với chủ đề “Linh thiêng Tây Yên Tử” sẽ được tổ chức trong 6 ngày, từ 1/2 đến 6/2/2023.
Hội Lim- lễ hội lớn nhất của tỉnh Bắc Ninh tổ chức trở lại

Hội Lim- lễ hội lớn nhất của tỉnh Bắc Ninh tổ chức trở lại

Đến hẹn lại lên, vào ngày 12, 13 tháng Giêng, thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh lại nhộn nhịp đón chào du khách thập phương về trẩy hội Lim…
Những hoạt động ý nghĩa tại lễ hội đền Trần tỉnh Thái Bình năm 2023

Những hoạt động ý nghĩa tại lễ hội đền Trần tỉnh Thái Bình năm 2023

Lễ hội đền Trần tỉnh Thái Bình diễn ra trong 5 ngày (từ 13 đến 17 tháng Giêng) tại Di tích Quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần.
Sắp diễn ra hội thi Bánh chưng bánh giầy tỉnh Hải Dương năm 2023

Sắp diễn ra hội thi Bánh chưng bánh giầy tỉnh Hải Dương năm 2023

Hội thi Bánh chưng bánh giầy tỉnh Hải Dương năm 2023 sẽ diễn ra trong 02 ngày, từ ngày 04/02 đến ngày 05/02/2023 (tức ngày 14 đến 15 tháng Giêng năm Quý Mão).
Phú Thọ: Không tổ chức cướp phết tại Lễ hội Phết Hiền Quan

Phú Thọ: Không tổ chức cướp phết tại Lễ hội Phết Hiền Quan

Lễ hội Phết Hiền Quan, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ diễn ra từ ngày 12-13 tháng Giêng, chỉ tổ chức nghi lễ tại đình, không tổ chức lễ đánh trận phết.
Mẹ NSND Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ piano Thái Thị Liên qua đời

Mẹ NSND Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ piano Thái Thị Liên qua đời

Mẹ NSND Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ piano, nhà giáo nhân dân Thái Thị Liên đã qua đời 31/1, thọ 105 tuổi, bà là người thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ nổi tiếng.
Thừa Thiên Huế: Cận cảnh hội vật hơn 200 năm tuổi được “phủ sóng” mạng xã hội

Thừa Thiên Huế: Cận cảnh hội vật hơn 200 năm tuổi được “phủ sóng” mạng xã hội

Ngày 31/1, lễ hội vật làng Sình, TP. Huế, Thừa Thiên Huế có lịch sử hơn 200 năm chính thức khai hội và được “phủ sóng” rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội.
Quảng Ninh: Khai hội Xuân Yên Tử năm 2023

Quảng Ninh: Khai hội Xuân Yên Tử năm 2023

Ngày 31/1 (mùng 10 tháng Giêng) TP Uông Bí (Quảng Ninh) đã trang trọng tổ chức Lễ khai Hội xuân Yên Tử. Lễ hội sẽ kéo dài 3 tháng đầu năm Quý Mão 2023.
Đà Nẵng: Rộn ràng Lễ rước sắc Thần tại đình làng Túy Loan

Đà Nẵng: Rộn ràng Lễ rước sắc Thần tại đình làng Túy Loan

Trong không khí hân hoan đầu Xuân Quý Mão 2023, Lễ hội đình làng Túy Loan đã chính thức khai mạc với Lễ rước sắc Thần, kế tiếp văn hóa truyền thống của làng.
Lễ hội Đình Lục Nà năm 2023 hứa hẹn nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc

Lễ hội Đình Lục Nà năm 2023 hứa hẹn nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc

Lễ hội đình Lục Nà -Bình Liêu sẽ được tổ chức vào ngày 6-7/2 (tức ngày 16-17 tháng Giêng) với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao hấp dẫn.
Kỳ bí ngôi làng hơn một thế kỷ canh giữ bảo vật của vua Hàm Nghi

Kỳ bí ngôi làng hơn một thế kỷ canh giữ bảo vật của vua Hàm Nghi

Hơn một thế kỷ qua, người dân xã Gia Phú, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) thay nhau canh giữ báu vật của vua Hàm Nghi ban tặng.
Thêm 27 bảo vật vừa được công nhận bảo vật quốc gia

Thêm 27 bảo vật vừa được công nhận bảo vật quốc gia

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 30/1/2023 công nhận 27 bảo vật quốc gia (đợt 11, năm 2022).
Lễ "mở cổng trời" ở Khu Di tích Am Tiên có gì đặc biệt?

Lễ "mở cổng trời" ở Khu Di tích Am Tiên có gì đặc biệt?

Mặc dù thời tiết rét sâu, thế nhưng từ sáng sớm 30/1 (tức mùng 9 Tết Nguyên đán) hàng ngàn du khách đã hành hương về Khu di tích Am Tiêm để dự lễ “mở cổng trời"
Chùa Thầy - ngôi chùa cổ kính bậc nhất Hà Nội tấp nập du khách tham quan, chiêm bái

Chùa Thầy - ngôi chùa cổ kính bậc nhất Hà Nội tấp nập du khách tham quan, chiêm bái

Ngày mùng 8 Tết Nguyên đán, chùa Thầy thuộc địa phận xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai (Hà Nội) tấp nập đón hàng vạn du khách tham quan, chiêm bái đầu năm.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động