Xúc tiến thương mại sang Hoa Kỳ: Thích nghi với bối cảnh mới

Tuân thủ trở thành điều kiện để giữ thị phần

Hoa Kỳ tiếp tục là một trong những thị trường quan trọng của hàng hóa Việt Nam, nhưng cách tiếp cận thị trường này đang thay đổi. Tại Hội thảo Phát triển kinh doanh xuất nhập khẩu với thị trường Hoa Kỳ có chủ đề: "Nắm bắt cơ hội - Tuân thủ quy định - Thúc đẩy thương mại cân bằng và bền vững", do Cục Xúc tiến thương mại tổ chức gần đây, ông Đỗ Ngọc Hưng, Trưởng cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ thông tin, một trong những thay đổi đáng chú ý tại thị trường Hoa Kỳ là yêu cầu về tuân thủ ngày càng gắn với chính sách thương mại, an ninh kinh tế, sản xuất trong nước, bảo vệ người lao động, sở hữu trí tuệ và an toàn chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp xuất khẩu vì vậy phải thường xuyên cập nhật thuế tối huệ quốc, các biện pháp phòng vệ thương mại, chống lẩn tránh, chống chuyển tải và các quy định chuyên ngành. Việc xác định chính xác mã HTS (mã thuế quan) cũng đặc biệt quan trọng để tính đúng tổng chi phí, bao gồm thuế, vận tải, bảo hiểm, lưu kho và chi phí tuân thủ.

Cùng với đó, cơ quan Hải quan và các cơ quan thực thi của Hoa Kỳ có thể tăng cường đối chiếu năng lực sản xuất, nguồn nguyên liệu, công đoạn gia công, tuyến logistics, hóa đơn và hồ sơ xuất xứ. “Sử dụng nguyên liệu nhập khẩu không mặc nhiên đồng nghĩa với chuyển tải. Vấn đề cốt lõi là sản phẩm có trải qua quá trình sản xuất thực chất tại Việt Nam, đáp ứng quy định xuất xứ và có đủ hồ sơ chứng minh hay không”, ông Đỗ Ngọc Hưng nhấn mạnh.

Điều này khiến hồ sơ tuân thủ trở thành một bộ phận vô cùng quan trọng của hoạt động xuất khẩu. Doanh nghiệp cần xây dựng bản đồ chuỗi cung ứng, quản lý danh mục nguyên liệu, nhà cung cấp, lưu trữ hóa đơn, tờ khai, định mức, hồ sơ lao động, dữ liệu sản xuất theo lô và các chứng nhận chuyên ngành. Quan trọng hơn, thông tin phải có khả năng truy xuất và cung cấp kịp thời khi đối tác hoặc cơ quan chức năng yêu cầu.

Xúc tiến thương mại đi cùng năng lực doanh nghiệp

Ông Đỗ Ngọc Hưng cũng cho rằng, sự thay đổi tại thị trường Hoa Kỳ đồng thời đặt ra yêu cầu mới cho công tác xúc tiến thương mại. Khi tham gia hội chợ, khảo sát thị trường, kết nối giao thương, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ bằng tiếng Anh, thể hiện rõ mã sản phẩm, chứng nhận, nguồn nguyên liệu, địa điểm và công suất sản xuất, số lượng đặt hàng tối thiểu, thời gian giao hàng, kiểm soát chất lượng, khả năng truy xuất.

Hồ sơ giới thiệu không nên chỉ mang tính quảng bá mà phải có những dữ liệu cần thiết để bộ phận thu mua và tuân thủ của nhà nhập khẩu có thể xem xét, đánh giá và phê duyệt nhà cung cấp.

Ở cấp độ doanh nghiệp, cần xác định những nguyên liệu có ý nghĩa đối với xuất xứ, những nguồn cung tiềm ẩn rủi ro và phương án thay thế. Trong trường hợp phù hợp, sử dụng nguyên liệu, công nghệ hoặc thiết bị của Hoa Kỳ có thể góp phần nâng cao chất lượng, khả năng truy xuất và thúc đẩy thương mại hai chiều.

Dệt may là một ví dụ điển hình về áp lực thích nghi. Theo ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn của ngành và để giữ vững thị phần, trước hết cần tập trung đàm phán với Hoa Kỳ về vấn đề thuế. Với doanh nghiệp, yêu cầu quan trọng là củng cố năng lực nội tại để chủ động ứng phó yêu cầu mới.

Về phía thương vụ, để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trong nước đưa hàng hoá thành công vào thị trường này, đơn vị tiếp tục tập trung theo dõi, cung cấp thông tin về thuế, hải quan, phòng vệ thương mại, tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu thị trường; kết nối doanh nghiệp Việt Nam với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, hiệp hội ngành hàng và cơ quan xúc tiến thương mại của Hoa Kỳ; hỗ trợ xác minh đối tác, làm rõ quy định và tiếp cận các đầu mối chuyên môn…

Cũng theo đại diện Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, thời gian tới, truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và tuân thủ thường xuyên sẽ tiếp tục là những nội dung quan trọng. Đây không chỉ là yêu cầu của thị trường mà còn là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo đó, với doanh nghiệp, việc phối hợp với thương vụ cần được thực hiện từ sớm, ngay trong giai đoạn xây dựng kế hoạch tiếp cận thị trường. Hồ sơ gửi cơ quan hỗ trợ nên tập trung vào sản phẩm, mã hàng, năng lực sản xuất, chứng nhận, nhu cầu kết nối và những vấn đề cần làm rõ. Trao đổi sớm giúp doanh nghiệp nhận được hỗ trợ phù hợp và hạn chế rủi ro trước khi phát sinh tranh chấp hoặc gián đoạn quan hệ với đối tác.

Đặc biệt, sau kết nối, doanh nghiệp cần phản hồi nhanh, gửi mẫu và báo giá đúng cam kết, đồng thời duy trì một đầu mối sử dụng tiếng Anh, có đủ thông tin và thẩm quyền xử lý.

Có thể thấy, bối cảnh thị trường mới đang yêu cầu công tác xúc tiến thương mại sang Hoa Kỳ chuyển từ cách tiếp cận thiên về tìm kiếm khách hàng sang xây dựng năng lực đáp ứng toàn diện. Tại thị trường này, lợi thế về chi phí vẫn quan trọng, nhưng minh bạch, tuân thủ, chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng thích ứng mới là những yếu tố giúp doanh nghiệp Việt Nam giữ khách hàng và mở rộng thị phần.

Hoa Kỳ hiện là một trong những thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, đồng thời là đối tác giàu tiềm năng về đầu tư, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng. Với quy mô lớn, sức mua cao cùng hệ thống phân phối đa dạng, thị trường này tiếp tục mở ra dư địa tăng trưởng đáng kể cho doanh nghiệp Việt.