Xúc tiến thương mại tạo động lực cho ngành cà phê
Trong niên vụ cà phê 2025-2026, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 1,8 triệu tấn cà phê, kim ngạch xuất khẩu khoảng 8,5 tỷ USD, tăng 21% về khối lượng và tăng 1% về kim ngạch so với niên vụ 2024-2025. Đây là mức kim ngạch xuất khẩu cao nhất từ trước đến nay của ngành hàng.
Bên cạnh nỗ lực nâng cao chất lượng, mở rộng sản xuất của doanh nghiệp, hoạt động xúc tiến thương mại cũng là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu cà phê Việt Nam trong niên vụ 2025-2026. Thông qua các chương trình kết nối giao thương, quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận nhà mua hàng quốc tế, khai thác thị trường tiềm năng và gia tăng đơn hàng xuất khẩu.
Cà phê Việt Nam được giới thiệu tại các chương trình xúc tiến thương mại
Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), trong niên vụ 2025-2026 vừa qua, Hiệp hội đã chú trọng mở rộng hợp tác và đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của ngành hàng cà phê Việt Nam thích ứng bối cảnh mới của thị trường cà phê thế giới. Một số hoạt động cụ thể: Mở rộng quan hệ với các tổ chức, cơ quan ngoại giao của các nước tại Việt Nam và cơ quan ngoại giao của Việt Nam tại nước ngoài để phát triển thêm các kênh kết nối giao thương cho các doanh nghiệp của Việt Nam và bổ trợ cho ngành hàng. Xây dựng và phát triển quan hệ hợp tác với các Hiệp hội Cà phê các nước như: Tây Ban Nha, Trung Quốc, Mỹ, Canada...
Đồng thời, phối hợp cùng Đại sứ quán các nước và Thương vụ Việt Nam tại các thị trường Châu Âu, Châu Mỹ, Trung Đông,... giữ vai trò cầu nối cho các doanh nghiệp cà phê Việt Nam. Hiệp hội đã tổ chức hiệu quả các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia do Bộ Công Thương giao nhiệm vụ tại các hội chợ triển lãm quốc tế. Sự hiện diện của Gian hàng Cà phê Việt Nam nhận được sự đón nhận nhiệt tình của khách tham quan và nhà mua hàng tại các hội chợ.
Bên cạnh các chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia, Hiệp hội cũng tổ chức và tham gia một số chương trình nhằm đa dạng cách thức xúc tiến tiếp cận thị trường. Theo đánh giá của Hiệp hội, các chương trình hỗ trợ xúc tiến thương mại đóng góp một phần quan trọng trong việc ổn định và phát triển thị phần của cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được trong niên vụ vừa qua, Hiệp hội cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế và khó khăn, trong đó, các hoạt động hỗ trợ xúc tiến thương mại vẫn ở mức độ khiêm tốn. Khả năng huy động nguồn lực xã hội hóa chưa cao, chưa huy động sâu rộng các chuyên gia, nguồn lực tài chính và kỹ thuật từ chính các doanh nghiệp hội viên cho các sự kiện lớn.
Bước sang niên vụ 2026-2027, VICOFA xác định sẽ đa dạng các hình thức và địa điểm thực hiện các chương trình Xúc tiến thương mại. Theo đó, Hiệp hội sẽ triển khai Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia 2027 tại các thị trường cà phê chất lượng cao khi được Bộ Công Thương phê duyệt như: Tổ chức đoàn doanh nghiệp tham dự Hội chợ cà phê Tây Ban Nha; Tổ chức đoàn giao dịch thương mại ngành cà phê tại thị trường Bắc Âu kết hợp tham dự Coffee Dinner & Summit Thụy Sĩ; Tổ chức Hội Nghị Quốc tế Cà phê Việt Nam năm 2027 tại TP. Hồ Chí Minh,...
Ngoài ra, VICOFA cũng sẽ phối hợp với một số tổ chức quốc tế để quảng bá cà phê Việt Nam tại thị trường Trung Đông, Trung Quốc,...
Cần tiếp tục nâng tầm hoạt động xúc tiến thương mại
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, niên vụ cà phê 2025-2026 đã khép lại với những kết quả rất đáng tự hào khi Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 1,8 triệu tấn cà phê, kim ngạch xuất khẩu khoảng 8,5 tỷ USD. Đây là mức kim ngạch xuất khẩu cao nhất từ trước đến nay của ngành hàng. Đồng thời ghi nhận và đánh giá cao vai trò của Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam trong việc kết nối hội viên, cung cấp thông tin thị trường và chủ động phối hợp với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại hiệu quả trong niên vụ 2025-2026.
Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương)
Tuy nhiên, theo ông Lê Hoàng Tài, ngành cà phê cần chuyển từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang tăng trưởng dựa vào giá trị, và công tác xúc tiến thương mại cho ngành cà phê cũng cần chuyển từ hỗ trợ từng hoạt động riêng lẻ sang định hướng, dẫn dắt có hệ thống để xúc tiến thương mại trở thành động lực nâng tầm giá trị cà phê Việt.
Cụ thể, bên cạnh việc giữ vững các thị trường truyền thống, ngành cà phê cần khai thác hiệu quả dư địa tại các thị trường có nhu cầu tăng nhanh như Đông Bắc Á, Trung Đông và châu Mỹ, như kết quả bước đầu tại Hàn Quốc và Trung Quốc đã cho thấy. Hoạt động xúc tiến thương mại của ngành cần đi vào chiều sâu, có trọng tâm theo thị trường mục tiêu và phân khúc sản phẩm, chú trọng kết nối trực tiếp với nhà rang xay, nhà phân phối, chuỗi bán lẻ, kết hợp với thương mại điện tử xuyên biên giới.
Đặc biệt, các doanh nghiệp lớn cần phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã cùng tham gia chuỗi giá trị; các doanh nghiệp Việt Nam trên cùng một thị trường cần liên kết, cùng xây dựng một hình ảnh thống nhất của cà phê Việt Nam thay vì cạnh tranh dàn trải.
Bên cạnh đó, ngành cà phê cũng cần chuyển mạnh từ “bán sản lượng” sang “bán giá trị”. Kết quả niên vụ 2025-2026 đã cho thấy giới hạn của mô hình tăng trưởng dựa vào sản lượng và sự phụ thuộc lớn vào biến động giá thế giới, khi khối lượng tăng mạnh nhưng kim ngạch gần như đi ngang. Dư địa phát triển bền vững của ngành nằm ở chế biến sâu, cà phê đặc sản và thương hiệu.
Các doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư công nghệ chế biến, phát triển các dòng sản phẩm rang xay, hòa tan, cà phê đặc sản phù hợp với thị hiếu của từng thị trường. Xây dựng thương hiệu riêng nhưng phải gắn với hình ảnh chung của cà phê Việt Nam và Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam, để mỗi sản phẩm mang theo câu chuyện về vùng trồng, chất lượng và phát triển bền vững. Khi giá trị của mỗi tấn cà phê được nâng lên, ngành cà phê sẽ chủ động hơn trước những biến động của thị trường, và người trồng cà phê cũng được hưởng lợi ổn định, lâu dài hơn.
Ngoài ra, các thị trường nhập khẩu cà phê, đặc biệt là Liên minh châu Âu, đang chuyển từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường. EUDR vì vậy không chỉ là yêu cầu bắt buộc, mà còn là “giấy thông hành” để cà phê Việt Nam giữ vững và nâng cao vị thế tại thị trường tiêu thụ lớn nhất của mình.
Ông Lê Hoàng Tài cũng đề nghị Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò đầu mối của ngành trong việc tập hợp hội viên, kết nối với các địa phương vùng trồng, hợp tác xã và người nông dân để chuẩn hóa vùng nguyên liệu. Đồng thời đẩy mạnh số hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc, thường xuyên cập nhật, chia sẻ thông tin về tiêu chuẩn và quy định mới tới doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào đi trước trong tuân thủ sẽ là doanh nghiệp được nhà nhập khẩu ưu tiên lựa chọn và có điều kiện đàm phán giá tốt hơn.
Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội, các địa phương vùng trồng cà phê và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong công tác xúc tiến thương mại, thông tin thị trường và quảng bá hình ảnh cà phê Việt Nam, để mỗi hoạt động xúc tiến thương mại góp phần nâng cao giá trị và vị thế của ngành cà phê trên thị trường thế giới.