Xây dựng văn hóa an toàn lao động là nền tảng phát triển bền vững

Cần nhận diện nguy cơ mất an toàn lao động

Trong bối cảnh ngành thép Việt Nam đang có những bước phát triển mạnh mẽ và đóng góp to lớn vào nền kinh tế, sự gia tăng về quy mô sản xuất cũng mang đến nhiều thách thức về an toàn vệ sinh lao động và phòng chống cháy nổ.

Đặc thù của ngành công nghiệp luyện kim luôn gắn liền với môi trường làm việc khắc nghiệt cùng hệ thống máy móc thiết bị khổng lồ. Thực tế quá trình vận hành tại các nhà máy luôn đối diện với hàng loạt rủi ro rình rập, từ nhiệt độ cao khói bụi tiếng ồn cho đến nguy cơ cháy nổ và rò rỉ hóa chất. Sự chủ quan lơ là hay chỉ một phút thiếu tuân thủ quy trình vận hành thiết bị nặng, cũng có thể dễ dàng dẫn đến những sự cố thảm khốc. Hậu quả của những vụ tai nạn lao động, không chỉ dừng lại ở những thương tổn vĩnh viễn hay mất mát về con người mà còn kéo theo hệ lụy khổng lồ về kinh tế. Hoạt động sản xuất bị đình trệ, chuỗi cung ứng đứt gãy và uy tín thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường bị suy giảm nghiêm trọng.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Nguyên Ngọc - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam cho biết, thời gian qua, ban lãnh đạo luôn sát sao chỉ đạo các đơn vị thành viên rà soát và hoàn thiện hệ thống quy trình tiêu chuẩn an toàn. Hầu hết, các cơ sở sản xuất đã chú trọng triển khai đồng bộ nhiều hoạt động như tuyên truyền, kiểm tra định kỳ trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân và tổ chức khám phát hiện bệnh nghề nghiệp. Nhờ đó nhận thức chấp hành pháp luật của cán bộ công nhân viên đã được nâng lên rõ rệt.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Nguyên Ngọc cho rằng, những rủi ro tai nạn trong dây chuyền sản xuất luyện kim vẫn luôn thường trực và tiềm ẩn mức độ nguy hiểm rất cao. Căn cứ vào báo cáo thống kê an toàn lao động toàn hệ thống trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, nguyên nhân cốt lõi của các vụ tai nạn lao động chủ yếu xuất phát từ yếu tố tâm lý chủ quan và hành vi không tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn. Điều này cho thấy các biện pháp tuyên truyền nâng cao ý thức là chưa đủ, mà hệ thống cần bổ sung các giải pháp quản lý kỹ thuật phòng ngừa sự cố một cách căn cơ hơn nhằm hạn chế tối đa thương vong.

Giải pháp đồng bộ từ nhận thức đến hành động

Đứng trước những thách thức từ thực tiễn sản xuất, ông Lê An Hải - Chủ tịch Công đoàn Công Thương Việt Nam khẳng định, công tác an toàn vệ sinh lao động là nhiệm vụ mang tính pháp lý bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp đặc biệt là trong lĩnh vực cơ khí chế tạo. Việc lơ là công tác này có thể dẫn đến việc dây chuyền sản xuất bị đình trệ kéo theo những thiệt hại vô cùng to lớn về con người tài sản và máy móc thiết bị. Ngược lại nếu làm tốt, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được chi phí sửa chữa bảo vệ được nguồn nhân lực quý giá và xây dựng được thương hiệu chuyên nghiệp uy tín trên thị trường.

Để giải quyết triệt để bài toán này và tiến tới xây dựng một văn hóa an toàn lao động bền vững, cần thực hiện ba nhóm giải pháp trọng tâm. Yêu cầu đầu tiên là phải đạt được sự thống nhất, về nhận thức từ cấp quản lý cao nhất đến từng công nhân trực tiếp đứng máy. Việc yêu cầu tuân thủ tuyệt đối các quy định nguyên tắc và quy trình kỷ luật tại nơi làm việc, không được phép tồn tại bất kỳ sự du di hay ngoại lệ nào. Cuối cùng là phát huy sức mạnh tổng hợp, thông qua sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính quyền cấp ủy và tổ chức công đoàn trong việc phân cấp trách nhiệm tăng cường kiểm tra giám sát liên tục và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Chủ tịch Công đoàn Công Thương Việt Nam cũng nhấn mạnh, sẽ tiếp tục sát cánh cùng ban lãnh đạo Tổng công ty Thép Việt Nam đẩy mạnh các phong trào thi đua thiết thực. Hội nghị tập huấn quy mô lớn lần này được kỳ vọng sẽ lan tỏa sâu rộng ý thức kỷ luật trang bị những kiến thức vững vàng nhất cho đội ngũ cán bộ an toàn qua đó thiết lập lại kỷ cương và hướng tới một môi trường làm việc phát triển bền vững.