Xây dựng nền tảng đọc trực tuyến, lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng

Các chương trình giới thiệu, quảng bá sách gắn với chuyển đổi số, thư viện số và nền tảng đọc trực tuyến đã góp phần hình thành thói quen đọc mới trong môi trường số.

Mở rộng khả năng tiếp cận tri thức

Theo công văn số 594-CV/BTGDVTW về tăng cường tổ chức và tuyên truyền Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4), thời gian qua, phát triển văn hóa đọc đã trở thành một hoạt động quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân và từng bước thấm sâu vào đời sống xã hội. Nhiều mô hình thư viện, tủ sách cơ sở, ngày hội sách, cuộc thi đại sứ văn hóa đọc, không gian đọc sáng tạo với phố sách, đường sách dần đi vào nền nếp, tạo chuyển biến rõ rệt ở các trường học và đô thị.

Các chương trình giới thiệu, quảng bá sách gắn với chuyển đổi số, thư viện số và nền tảng đọc trực tuyến bước đầu mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, đặc biệt cho giới trẻ, góp phần hình thành thói quen đọc mới trong môi trường số. Tuy vậy, sự quan tâm của một số địa phương, đơn vị chưa đồng đều, khoảng cách về đọc sách và hưởng thụ giá trị trì thức từ sách giữa vùng, miền vẫn còn khá lớn; văn hóa đọc chưa thực sự trở thành nhu cầu tự thân, thói quen trong cộng đồng; chưa có sự đầu tư trọng tâm, trọng điểm, thực chất đối với nhiệm vụ quan trọng này.

Tăng cường lan tỏa phong trào đọc sách trong cộng đồng. Ảnh minh họa

Tăng cường lan tỏa phong trào đọc sách trong cộng đồng. Ảnh minh họa

Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng coi phát triển văn hóa, con người là nền tảng, Nghị quyết 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị số 04-CT/TW, ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, đặc biệt nhấn mạnh phát triển văn hóa đọc, lấy người đọc là trung tâm, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị:

Các tỉnh, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương tiếp tục quan tâm chỉ đạo nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền, tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 80-NQ/TW, Chỉ thị số 04-CT/TW; nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, lãnh đạo quản lý các cấp trong thực hiện nhiệm vụ phát triển văn hóa, trong đó có văn hóa đọc.

Ban hành và triển khai chủ trương, chính sách hỗ trợ cụ thể nhằm khẳng định vai trò của sách, của văn hóa đọc, của hoạt động xuất bản. Đưa nội dung lãnh đạo, chỉ đạo phát triển văn hóa đọc, nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản, triển khai Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) vào chương trình công tác hàng năm của cấp ủy, coi đây là một trong những nhiệm vụ thường xuyên của công tác tư tưởng, văn hóa.

Bên cạnh đó, chỉ đạo rà soát, hoàn thiện, cụ thể hóa các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển văn hóa đọc; hỗ trợ sách cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; quan tâm sách cho đối tượng yếu thế, người khuyết tật, người lao động. Tôn vinh tác giả, dịch giả, nhà khoa học, nhà xuất bản, cơ sở phát hành, thư viện, trường học, tổ chức, cá nhân có đóng góp tích cực cho sự nghiệp phát triển văn hóa đọc, hoạt động xuất bản và truyền bá tri thức. 

Ban tuyên giáo và dân vận tỉnh ủy, thành ủy, tham mưu cấp ủy chủ trì, phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa, thông tin, xuất bản, giáo dục, khoa học và công nghệ... tham mưu nội dung định hướng tuyên truyền, chuẩn bị tài liệu, gợi ý sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm, diễn đàn sách, hướng dẫn tổ chức các hoạt động sáng tạo, phù hợp từng nhóm đối tượng; phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát động các phong trào, cuộc vận động gắn với văn hóa đọc, mở rộng mạng lưới bạn đọc và lực lượng nòng cốt lan tỏa phong trào đọc sách…

Phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về xuất bản, in, phát hành và thư viện chủ động tham mưu quy hoạch, phát triển mạng lưới thiết chế văn hóa đọc tại địa bàn theo hướng thân thiện, hiện đại, quy mô, tạo không gian văn hóa đọc, học tập, sáng tạo trong cộng đồng; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu sách, thư viện số, kho sách điện tử, nền tảng đọc trực tuyến, ứng dụng di động, giúp người dân có thể đọc mọi lúc, mọi nơi, nhất là giới trẻ và người ở vùng khó khăn; tăng cường kiểm tra, thanh tra, chấn chỉnh sai phạm, bảo đảm môi trường xuất bản lành mạnh.

Xây dựng không gian đọc thân thiện

Các nhà xuất bản, đơn vị phát hành sách được đề nghị chủ động phối hợp với cơ sở giáo dục lồng ghép Ngày Sách và Văn hóa đọc với giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; tổ chức giờ đọc sách, tiết sinh hoạt chủ đề, câu lạc bộ sách, cuộc thi đại sứ văn hóa đọc, viết cảm nhận sách, hùng biện, kể chuyện theo sách... phù hợp từng cấp học.

Phối hợp với thư viện các cấp đổi mới hoạt động, xây dựng không gian đọc thân thiện, đa chức năng; kết hợp sách in với sách điện tử, tài nguyên số; tăng thời gian mở cửa, tăng hoạt động phục vụ lưu động đến trường học, khu công nghiệp, vùng nông thôn, miền núi. Tổ chức hội sách trực tuyến, đường sách, phố sách, hội chợ sách tại nhiều địa phương, kết hợp hoạt động giao lưu tác giả - bạn đọc, ký tặng sách, mã đọc (reading code)... để tạo sức hút mới cho văn hóa đọc.

Các cơ quan báo chí đẩy mạnh tuyên truyền trên báo chí, mạng xã hội, hệ thống thông tin cơ sở về vai trò của đọc sách đối với tri thức, tư duy và nhân cách, coi xây dựng văn hóa đọc là nhiệm vụ chung của gia đình - nhà trường - xã hội. Lồng ghép nội dung về văn hóa đọc trong các phong trào cuộc vận động, ngày hội văn hóa ở cơ sở, nhấn mạnh đọc sách như một giá trị sống và chuẩn mực văn hóa của công dân hiện đại.

Chú trọng xây dựng môi trường và đời sống văn hóa đọc lành mạnh ngay từ cơ sở. Đồng thời, đẩy mạnh các chuyên trang, chuyên mục, ấn phẩm cổ vũ đọc sách, giới thiệu sách có giá trị, đấu tranh với các xuất bản phẩm kém chất lượng, lệch lạ về tư tưởng, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, đồng thời đáp ứng nhu cầu văn hóa, giải trí lành mạnh của nhân dân.

Khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức xã hội, quỹ khuyến học, nhà hảo tâm đồng hành tặng sách, xây thư viện, tài trợ đường sách, học bổng sách, qua đó xã hội hóa mạnh mẽ nguồn lực cho phát triển văn hóa đọc.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm