Việt Nam là đối tác chiến lược và đáng tin cậy của EU

Chuyển động lực chính trị thành cơ hội hợp tác hiệu quả

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Julien Guerrier, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam khẳng định, EU coi Việt Nam là đối tác chiến lược. Việc hai bên nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện đã tạo thêm động lực chính trị cho quan hệ song phương.

Trong quan hệ kinh tế Việt Nam EU, Hiệp định Thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA) tiếp tục giữ vai trò trụ cột, góp phần tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN và là đối tác thương mại lớn thứ 16 của EU trên toàn cầu.

Đại sứ Julien Guerrier cho rằng, việc thực thi đầy đủ, hiệu quả EVFTA có ý nghĩa thiết yếu để hai bên khai thác tối đa tiềm năng hợp tác. Trong đó, cần bảo đảm khả năng tiếp cận thị trường công bằng, cân bằng để hiệp định tiếp tục nhận được sự tin tưởng, ủng hộ của các quốc gia thành viên và cộng đồng doanh nghiệp.

Đối với nhà đầu tư, tính ổn định, minh bạch và nhất quán của môi trường kinh doanh là những yếu tố then chốt. Các quy định cần rõ ràng, việc thực thi đáng tin cậy và thủ tục hành chính được giải quyết hiệu quả.

EU ủng hộ nỗ lực của Việt Nam trong nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, chuyển từ cơ chế kiểm soát trước sang quản lý dựa trên rủi ro, đồng thời bảo đảm các quy định được áp dụng nhất quán hơn giữa các tỉnh, thành phố. Theo đại diện EU, những cải cách này có ý nghĩa quan trọng đối với niềm tin của nhà đầu tư, giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian và tạo điều kiện thu hút thế hệ đầu tư mới có chất lượng cao từ châu Âu.

Đáng chú ý, cơ hội tiếp cận thị trường và môi trường kinh doanh thuận lợi cần được mở rộng không chỉ đối với các tập đoàn lớn mà cả doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế EU, sở hữu công nghệ tiên tiến, chuyên môn sâu và có sự quan tâm lớn đến thị trường Việt Nam.

“Dư địa hợp tác giữa hai bên còn lớn, tập trung vào chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, sản xuất bền vững, hàng không vũ trụ, cảng biển, sân bay, vận tải, logistics, chất bán dẫn, chuyển đổi số, khoáng sản chiến lược, y tế, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao”, Đại sứ Julien Guerrier nhận định.

Đây đều là những lĩnh vực có ý nghĩa đối với năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu của Việt Nam trong tương lai. Trong khi châu Âu có thế mạnh về công nghệ, tiêu chuẩn và kinh nghiệm, các doanh nghiệp lớn cùng mạng lưới doanh nghiệp nhỏ và vừa của EU sẵn sàng đóng góp vào hệ sinh thái công nghiệp, công nghệ mà Việt Nam đang hướng tới xây dựng.

Hợp tác đầu tư xanh, hình thành các chuỗi giá trị mới

Chuyển đổi xanh được đại diện EU xác định là một trong những lĩnh vực hợp tác có nhiều tiềm năng. Trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, tính bền vững, an ninh, đa dạng hóa và khả năng chống chịu ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng trong quyết định kinh doanh.

Theo ông Julien Guerrier, Việt Nam có năng lực, nguồn nhân lực và vị trí chiến lược để trở thành trung tâm ngày càng quan trọng trong các chuỗi giá trị mới. Trong khi đó, EU đang tìm kiếm những đối tác đáng tin cậy để xây dựng quan hệ kinh tế bền vững, cởi mở và dựa trên các quy tắc.

Quá trình chuyển sang mô hình tăng trưởng phát thải ròng bằng 0 không chỉ đặt ra yêu cầu về môi trường mà còn mở ra cơ hội kinh tế. Quá trình này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư đáng kể cho hệ thống năng lượng, logistics, cơ sở hạ tầng, nâng cấp công nghiệp, phát triển kỹ năng và tiêu chuẩn.

Ở những lĩnh vực này, doanh nghiệp EU có thể đóng góp không chỉ bằng nguồn vốn mà còn thông qua công nghệ, chuyên môn quản lý, tiêu chuẩn an toàn và cam kết đầu tư dài hạn.

Thông qua sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu, EU hướng tới hỗ trợ giảm thiểu rủi ro đối với các khoản đầu tư phù hợp, củng cố hệ sinh thái và kết nối các ưu tiên của khu vực công với nguồn vốn tư nhân. EU cũng hỗ trợ xây dựng nền tảng cho đầu tư bền vững, trong đó có tiêu chuẩn quốc tế, phát triển nguồn nhân lực và các giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tài chính xanh.

Cùng quan điểm về triển vọng hợp tác, ông Noel Clehane, Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC) cho rằng, Việt Nam có nhiều lợi thế để đón nhận tỷ trọng lớn hơn trong dòng vốn đầu tư, hoạt động sản xuất, công nghệ và các quan hệ hợp tác mà doanh nghiệp EU mang đến ASEAN.

Theo ông Noel Clehane, Việt Nam đã xây dựng được nền tảng sản xuất và xuất khẩu đáng kể, song cơ hội trong giai đoạn tới không chỉ là thu hút thêm đầu tư mà quan trọng hơn là thu hút dòng vốn có chất lượng cao và tạo ra nhiều giá trị hơn từ các khoản đầu tư này.

“Định hướng đó phù hợp với Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và mục tiêu thu hút các dòng vốn chất lượng cao, dài hạn của Việt Nam”, ông Noel Clehane nhận định.

Đại diện EU-ABC cho rằng, đầu tư từ EU không chỉ mang đến nguồn vốn mà còn có thể đóng góp công nghệ tiên tiến, chuyên môn, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, tăng cường liên kết với doanh nghiệp Việt Nam và giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Để hiện thực hóa cơ hội này, cần tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp EU đầu tư sâu rộng hơn tại Việt Nam, đồng thời giúp doanh nghiệp trong nước tham gia đầy đủ hơn vào các chuỗi giá trị hình thành từ những khoản đầu tư đó.

Ông Noel Clehane cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các chuỗi giá trị xanh hơn, bởi tính bền vững ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh. Những lĩnh vực như sản xuất sạch hơn, chuyển đổi năng lượng, logistics bền vững và tài chính xanh mở ra cơ hội hợp tác đáng kể giữa Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp EU. Tuy nhiên, để các khoản đầu tư được triển khai và phát triển hiệu quả, doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh minh bạch, có tính dự báo và thuận lợi.

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu, công nghệ và các yêu cầu pháp lý liên tục thay đổi, đối thoại giữa Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp càng có ý nghĩa quan trọng. Theo ông Noel Clehane, Diễn đàn Hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - EU là dịp để các bên chuyển từ trao đổi về tiềm năng sang thảo luận những giải pháp thực tiễn, hướng tới thế hệ đầu tư chất lượng cao mới, các chuỗi giá trị vững mạnh và quan hệ hợp tác kinh doanh lâu dài.

Ông Noel Clehane, Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN cho biết: Cộng đồng doanh nghiệp EU mong muốn đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn phát triển tiếp theo, với vai trò đối tác lâu dài trong xây dựng các ngành công nghiệp có năng lực cạnh tranh, củng cố chuỗi giá trị trong nước và khu vực, hỗ trợ chuyển đổi xanh, đồng thời tăng cường kết nối Việt Nam với thị trường EU và ASEAN.